‘เสือดาว’ เจ้าพ่อ Big Five

โดย ปริญญา ผดุงถิ่น

หลายคนต้องเคยได้ยินคำนี้แน่ Big Five สัตว์ผู้ยิ่งใหญ่ทั้งห้าแห่งกาฬทวีป ประกอบด้วย สิงโต เสือดาว แรด ควายป่า และช้าง เป็นศัพท์ที่มีมาแต่ยุคซาฟารีล่าสัตว์ในอดีต

สิ่งที่ผมอ่านเจอแต่เด็ก มาจากข้อเขียนของนักเขียนที่เป็นไอดอลของผม คือ “ชาตรี อนุเธียร (โสดส์)” ผู้ประกาศตัวเองว่าเป็น “พรานกระจอก” อย่างสมภาคภูมิ อาจารย์ชาตรีเขียนลง “ต่วยตูน” หลายหนว่า ในบรรดา Big Five นี้ สัตว์ที่เป็นอันตรายต่อพรานมากที่สุด กลับเป็นตัวที่เล็กกว่าใครเพื่อน นั่นคือ เสือดาว

อาจารย์ชาตรีฟันธงเช่นนี้ คงไม่ใช่เพราะท่านไปยิงเองหรอก แต่ต้องอ่านเจอความเห็นของพรานซาฟารีมาอย่างแน่นอน

เหตุผลละเอียดๆ ว่าตัวไหนมีจุดอ่อนจุดแข็งอย่างไร มันก็เนิ่นนานจนผมจำไม่ได้แล้ว ผมจำได้แค่ว่า การเปรียบมวยอันดับหนึ่งกับอันดับสอง คือเสือดาวกับสิงโตนั้น สิงโตมีจุดอ่อนคือ ถ้ามันซุ่มโจมตีในพงหญ้า แล้วพรานลองปาหินใส่ มันจะคำรามออกมาให้รู้ตำแหน่ง

แต่ถ้าเสือดาว ปาไปเหอะ เงียบลูกเดียว ประมาณว่าเจ้าเล่ห์กว่าสิงโต

ขนาดไม่ใช่ปัญหา ถ้าเสือดาวเข้าถึงตัวพรานได้เมื่อไร มันก็ฆ่าพรานได้เหมือนสิงโต ประมาณว่ากระโดดเกาะตัวได้ ปากก็กัด เล็บขาหลังก็ตะกุยรัวๆ ตายช้ากว่าแต่ก็ตายเหมือนกัน

อย่างไรก็ตาม ผมลองกูเกิลหาอ่านดูใน พ.ศ.ปัจจุบัน ก็รู้สึกว่าความเห็นว่าใครเป็นราชาแห่ง Big Five ออกจะเสียงแตกไปคนละทางสองทาง แล้วแต่มุมมองของพรานแต่ละคนอย่างแท้จริง

อ่านไปอ่านมา ก็มีคำอธิบายความเป็น Big Five ว่า มันไม่ได้หมายถึงสัตว์ที่ตัวใหญ่สุดในทวีปแอฟริกา เพราะยังมีฮิปโปโปเตมัส และยีราฟ ที่ตัวใหญ่มาก อีกทั้ง Big Five ไม่ได้หมายถึงสัตว์ที่เป็นอันตรายต่อคนที่สุดด้วย

Big Five หมายถึงสัตว์ที่ยากแก่การล่า โดยเฉพาะการล่าสไตล์ซาฟารีแท้ๆ ที่เรียกว่า hunt on foot (ซึ่งน่าจะแปลว่า “เดินเข้าไปยิง” ตามกติกาของซาฟารีที่ห้ามยิงจากบนรถ คนละกติกากับแถวทุ่งใหญ่นเรศวร) เหล่าสัตว์ Big Five จะเข้าถึงระยะยิงหวังผลยากกว่าใคร โดยมีคะแนนพิเศษด้านความสง่างามด้วย

ความเห็นของผมนะ ในสภาพปกติ สัตว์ป่าพวกนี้ไม่ได้เป็นอันตรายต่อคนเลย แต่พวกมันจะแปลงร่างเป็นเพชฌฆาตอันน่าหวาดหวั่น ก็เมื่อโดนกระสุนบาดเจ็บแล้วแทบทั้งนั้น ในยุคของซาฟารีก็มีพรานกระจอกและพรานอาชีพมากมาย ต้องสังเวยชีวิตให้กับ Big Five ที่เจ็บ คั่งแค้น และจนตรอก

บรรยากาศเหล่านี้มาในแนวโทนภาพขาวดำ เป็นยุคสมัยหนึ่งที่เศรษฐีจากทั่วโลก ตีตั๋วไปยิงสัตว์ในแอฟริกา ชนิดรอนแรมกันเป็นแรมเดือน เป็นค่านิยมยุคเก่า ซึ่งเดี๋ยวนี้เปลี่ยนแปลงไปมาก

ปัจจุบัน พอกูเกิลคำว่าซาฟารี จะเด้งออกมาในลักษณะของทัวร์ดูสัตว์ถ่ายภาพสัตว์แทบทั้งสิ้น โอกาสที่จะละเลงเลือดกันระหว่างคนกับสัตว์ใน “ซาฟารีถ่ายภาพ” แทบไม่มีแล้ว ซึ่งแต่ละทัวร์ก็มีชื่อของ Big Five ไว้ล่อลูกค้าเหมือนๆ เดิม

ซึ่งตัวที่หายากกว่าใครเพื่อน ก็เสือดาวนี่แหละ ค่าที่ซ่อนตัวเก่งกว่า แล้วก็ชอบออกหากินกลางคืน

หรือหากจะมีซาฟารีล่าสัตว์อยู่บ้างในสมัยนี้ แทนที่จะได้รับคำสรรเสริญชื่นชมในความกล้าหาญ ผมก็เห็นมาแล้ว ฝรั่งด้วยกันนี่แหละ เข้าไปรุมประณามในยูทูบกันอย่างดุเดือด จำได้ว่าเป็นคลิปยิงสิงโต ทั้งที่พรานเองก็เกือบถูกสิงโตกัดตายด้วยซ้ำ แต่คนดูรับไม่ได้ ด่าแบบถลกหนังพรานกันเลยทีเดียว

ประเด็นของฝรั่ง จะไม่มีเรื่องบาปกรรมอะไรแบบคนไทย แต่เป็นความรู้สึกเสียดาย เอ็งไปยิงมันทำไม สิงโตตัวผู้ สัตว์ผู้สง่างามไม่ควรต้องตาย อะไรประมาณนี้

ส่งท้ายว่าด้วยสัตว์อันตรายต่อคนมากที่สุดในแอฟริกา เจ้านี่ไม่ยักมีชื่อขึ้นทำเนียบ Big Five แต่กลับคร่าชีวิตคนมากมายในแต่ละปี

เป็นสัตว์อ้วนๆ หน้าตาตลกๆ ที่ชื่อ ฮิปโป