ช่วยรถเร่ต้องทันเวลา

ท่าทีขึงขังของหน่วยงานรัฐที่จะเข้าไปจัดระเบียบ หลังในโซเชียลมีการส่งต่อภาพกลุ่มทุนใหญ่เพิ่มช่องทางขายแบบรถเร่ ว่าจะกระทบพ่อค้าแม่ค้ารถเร่หาเช้ากินค่ำให้อยู่ไม่ได้ ขนาดนายกรัฐมนตรี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา สั่งในที่ประชุมคณะรัฐมนตรี หรือ ครม.ให้ไปดูแล สร้างความตื่นตัวให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กระทรวงพาณิชย์ ไปพลิกกฎหมาย พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 ที่เพิ่งปรับปรุงใหม่ กฎหมายว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ หรือคิดไปถึงขั้นอาจไปนำกฎหมายอื่นมาปรับใช้ เช่น ของกระทรวงคมนาคม เกี่ยวกับระเบียบการใช้รถยนต์เพื่อการค้าขาย

ท่ามกลางความจริงจังดังกล่าว หลายฝ่ายจึงหวั่นว่าเรื่องนี้จะซ้ำรอยเดิม กรณีเมื่อกว่า 10 ปีก่อนที่จะเข้าไปช่วยร้านค้าดั้งเดิมรายกลาง รายเล็กโชห่วย ร้านชำ ซึ่งท่าทีของหน่วยงานรัฐจริงจังอย่างมากๆ แต่ผลที่ออกมากลับช้าระดับเต่าคลาน จนกลุ่มทุนขนาดใหญ่ยึดทำเลทองเปิดขายร้านค้าปลีกไปได้หมดแล้ว ภาครัฐยังคงถกเถียงว่าจะออกกฎหมายอย่างไรมาคุม เช่น ค้าปลีกขนาดใหญ่ที่ขายสินค้าราคาถูกอย่างซูเปอร์สโตร์ต้องไปตั้งอยู่นอกเมืองหลายกิโลเมตรจะได้ไม่กระทบรายย่อย หรือมีการคิดจะนำวิธีที่ยุโรปใช้ ห้ามห้างขนาดใหญ่ขายสินค้าช่วงเย็นวันอาทิตย์ เพื่อเปิดโอกาสให้ร้านค้าย่อยพอได้หากินบ้าง

อย่างไรก็ตาม ผลจากการโยนกันไปโยนกันมาผ่าน ครม. ผ่านสภาผู้แทนราษฎร ยื้อกันจนโชห่วยที่ปรับตัวไม่ทันล้มหายตายจากไปเป็นจำนวนมาก ส่วนที่ปรับตัวได้ก็ยังพอเหลือรอดมาถึงปัจจุบัน แต่สุดท้ายกฎหมายจัดระเบียบร้านค้าส่งค้าปลีกก็ไม่ออกมา

กรรมเก่าที่กลุ่มทุนค้าปลีกใหญ่กับรัฐร่วมกันทำไว้กับรายกลาง รายย่อยจึงตามมาหลอกหลอนทุกครั้งเมื่อทุนใหญ่ค้าปลีกขยับตัวกระทบรายกลาง รายย่อย เช่นเดียวกับครั้งนี้ที่กลุ่มทุนใหญ่ บิ๊กซี แฟมิลี่มาร์ท ขยับไปเพิ่มช่องทางขายแบบรถเร่ ซึ่งมีการแชร์กันในโซเชียล เรื่องจึงขยายเป็นดราม่าฮอตในโลกไซเบอร์ ชาวเน็ตจึงถล่มกันอย่างร้อนแรง ทำให้สื่อหลักต้องหยิบมาเล่นและรัฐบาลต้องโดดเข้ามาร่วมกับกระแสนี้ด้วย

ทั้งนี้ ทางกระทรวงพาณิชย์ บอกว่า จะติดตามข้อมูลเพื่อกำหนดแนวทางดูแล ซึ่งมีกฎหมายที่ใช้ดูแล 2 ฉบับ คือ พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ และ พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า แต่การดำเนินการรถเร่ของบิ๊กซีเป็นการเพิ่มช่องทางจำหน่ายและไม่ได้ขยายสาขาใหม่ดังนั้นเมื่อดูจากกฎหมายที่เกี่ยวข้องจึงยังไม่ผิดกฎหมายอะไร ไม่ต้องขออนุญาตจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า และอาจต้องไปดูในกฎหมายอื่นเช่น คมนาคม เกี่ยวกับระเบียบของการใช้รถยนต์เพื่อการค้าขาย

จากท่าทีที่งึกๆ งักๆ ดังกล่าว หลายฝ่ายจึงหวั่นว่าการเข้าไปจัดระเบียบช่องทางจำหน่ายแบบร้านค้าประเภทรถเร่ จะจบลงเช่นเดียวกับที่รัฐเล็งเข้าไปช่วยร้านค้าดั้งเดิมหรือโชห่วยร้านชำ ปล่อยให้ล้มหายตายจากให้มีการปรับตัวไปตามชะตากรรม

เมื่อเป็นเช่นนี้ การแก้ปัญหากลุ่มทุนใหญ่ขยายเข้าไปทำรถเร่ จึงไม่ได้อยู่ว่าจะใช้กฎหมายฉบับไหน แต่อยู่ที่ว่ารัฐจริงใจจะเข้าไปแก้หรือเปล่าที่สำคัญคือมาตรการที่ออกมาจะทันเวลาหรือไม่ ในช่วงที่กลุ่มทุนใหญ่ขณะนี้ยังอยู่ในแค่ทดลองลงทุนมีรถออกไปวิ่งขายแค่ 1-2 คัน เก็บข้อมูลความคุ้มค่าในการลงทุนอยู่ ช่วงนี้รัฐจะต้องขยับตัวให้เร็วให้ทัน อย่าทำกรรมเหมือนในอดีต

เท่านี้กลุ่มทุนกลางเล็กกับใหญ่ก็น่าจะมีทางค้าขายร่วมกันได้ในช่องทางรถเร่ นอกจากนี้ในการจะออกมาตรการมาช่วย รัฐควรจะต้องนำปัจจัยประโยชน์ของผู้บริโภคเข้าไปกำหนดกรอบการแข่งขันด้วย เพื่อให้กรอบที่ออกมาเกิดการแข่งขันที่เสรี เป็นธรรม ไม่มีการเลือกปฏิบัติ และมีการบังคับใช้กฎหมายให้ทันเวลากับทุกฝ่ายที่มีส่วนได้ส่วนเสีย

การแก้ปัญหาครั้งนี้ถ้าอยากจะให้ได้ผล จึงขึ้นกับมาตรการที่ออกมาแล้วต้องบังคับใช้ทันที ไม่เลือกปฏิบัติ จึงจะเกิดการแข่งขันที่เสรีเป็นธรรมกับทั้งรายใหญ่ รายเล็ก และผู้บริโภคนะท่านผู้มีอำนาจ