ปตท.สผ.จับมือมูลนิธิมีชัยฯ ให้ รร.เป็นศูนย์กลางพัฒนา

โดย ทีมข่าวการเงินโพสต์ทูเดย์

“ส่วนที่หนูและเพื่อนๆ ชอบที่สุดในโครงการนี้คือ การได้ปลูกผักบุ้งตะกร้าและการเพาะเห็ดกับเพื่อนๆ อีก  4-5 คนในกลุ่ม ได้ขายผักบุ้งที่ช่วยกันปลูกไปบ้างแล้ว รู้สึกภูมิใจมากที่ผักที่หนูปลูกสามารถขายได้ หนูคิดว่าจะนำไปต่อยอดเป็นอาชีพเสริมเมื่อหนูโตขึ้นได้เลย” น้องกิ๊ก พรทิพย์ แป้นสวน นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนผดุงวิทยา จ.พิษณุโลก เล่าถึงความรู้สึกภาคภูมิใจที่เธอและเพื่อนๆ ได้ร่วมในกิจกรรมแปลงเกษตรวิสาหกิจเพื่อสังคมขนาด 1 ไร่ในพื้นที่ของโรงเรียน

กิจกรรมดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตและรายได้ โดยมีโรงเรียนเป็นศูนย์กลาง (School - Based Integrated Rural Development Project) ซึ่งโรงเรียนผดุงวิทยาได้เข้าร่วมโครงการดังกล่าวมาตั้งแต่ปี 2560

สำหรับที่ผ่านมาของโครงการนี้ เกิดขึ้นจากความร่วมมือของบริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม หรือ ปตท.สผ. กับมูลนิธิมีชัย วีระไวทยะ โรงเรียนและชุมชน โดยเป็นการบูรณาการด้านการศึกษาขั้นพื้นฐาน พัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษา ผสมผสานไปกับการฝึกทักษะอาชีพให้กับนักเรียน ซึ่งจะทำให้โรงเรียนเป็นทั้งสถานที่สอนหนังสือ และเป็นสถานที่ที่ฝึกทักษะชีวิต อาชีพ และการทำธุรกิจสำหรับนักเรียน ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสในการสร้างรายได้ให้กับทั้งโรงเรียน นักเรียน ผู้ปกครอง ส่งผลไปถึงการสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีของชุมชน และการพึ่งตนเองอย่างยั่งยืน

การดำเนินโครงการดังกล่าว จะเน้นให้เด็กนักเรียนได้มีโอกาสลงมือทำด้วยตนเองทั้งกระบวนการ ตั้งแต่การเตรียมพื้นที่ การจัดหาวัสดุ อุปกรณ์ จัดตั้งแปลงเกษตร ดูแล บำรุงรักษา ไปจนถึงการแปรรูปผลิตผลทางการเกษตรและจัดจำหน่าย ซึ่งเป็นการเชื่อมโยงกระบวนการเรียนรู้ให้นักเรียนร่วมมือและช่วยเหลือกัน

กิจกรรมและผลผลิตที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ได้ช่วยสร้างกำลังใจให้นักเรียนเห็นผลงานในการพัฒนาแปลงเกษตรด้วยฝีมือตัวเองซึ่งสามารถจำหน่ายได้ ชุมชนเองก็เริ่มเห็นความสำคัญและยินดีที่จะมีส่วนร่วมโครงการ

สมพร ว่องวุฒิพรชัย ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ปตท.สผ. กล่าวว่า บริษัทมีแนวทางในการพัฒนาบุคลากรที่เน้นคนดี คนเก่ง และมีความรับผิดชอบ ซึ่งคล้ายกับแนวทางของโรงเรียนที่เน้นผลิตเยาวชนที่เป็นคนดี คนเก่ง และมีความสุข จึงอยากเห็นบุคลากรของประเทศมีความเก่งทางด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์  ภาษาอังกฤษ เพื่อที่จะเท่าทันโลกและมีความรู้ในการประกอบอาชีพ มีจิตใจที่ดี มีความรับผิดชอบเพื่อที่จะมีส่วนร่วมในการพัฒนาประเทศร่วมกัน

อย่างไรก็ตาม นอกจากโรงเรียนผดุงวิทยาแล้ว ยังมีโรงเรียนนำร่องอีก 2 โรงเรียน ซึ่งให้ความร่วมมือนำแนวคิดเชิงบูรณาการนี้มาปรับใช้ในการพัฒนาการเรียนการสอน ได้แก่ โรงเรียนบ้านบึงทับแรต อ.ลานกระบือ จ.กำแพงเพชร และโรงเรียนบ้านประดู่เฒ่า อ.กงไกรลาศ  จ.สุโขทัย

โดยทั้ง 3 โรงเรียนตั้งอยู่รอบๆ โครงการเอส 1 ซึ่งเป็นแหล่งผลิตน้ำมันดิบของ ปตท.สผ. มีระยะเวลาดำเนินงานช่วงเริ่มต้น 3 ปี ตั้งแต่เดือน พ.ค. 2560 ถึงเดือน เม.ย. 2563 และจะได้รับงบประมาณสนับสนุนจาก ปตท.สผ. และมูลนิธิมีชัย วีระไวทยะ ตลอดการดำเนินงาน โรงเรียนและชุมชนสามารถพัฒนาแปลงเกษตรของโรงเรียนได้เองตามรอบอายุของพืชผักแต่ละชนิด ใช้ทุนหมุนเวียนจากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของโรงเรียนเอง ซึ่ง ปตท.สผ. และมูลนิธิฯจะร่วมกันประเมินผลการดำเนินงานและเปิดโอกาสให้ชุมชนเสนอแผนพัฒนาแปลงเกษตรเพื่อเพิ่มผลผลิตให้มีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับความต้องการของชุมชน

การเริ่มต้นที่สำคัญในโครงการ จะเน้นให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม โดยเริ่มจากการตั้งคณะกรรมการโครงการ ซึ่งประกอบด้วยครู ผู้ปกครอง นักเรียน และชุมชน ก่อนการทำกิจกรรมทุกครั้ง จะมีการศึกษาดูงานเพื่อเพิ่มความรู้แก่คณะกรรมการ หารือ กำหนดเป้าหมาย และวางแผนในการดำเนินงานร่วมกัน เพื่อให้แน่ใจว่าทุกกิจกรรมจะเป็นไปตามความต้องการและความสอดคล้องกับบริบทของแต่ละชุมชน โดยมีทีมงาน ปตท.สผ. และมูลนิธิ ติดตามความคืบหน้าโครงการและทำงานร่วมกับโรงเรียนและชุมชนอย่างต่อเนื่อง ตามแนวคิดที่พัฒนามาจากโรงเรียนต้นแบบที่เคยประสบความสำเร็จคือ โรงเรียนมีชัยพัฒนา อ.ลำปลายมาศ จ.บุรีรัมย์

นอกจากการพัฒนาแปลงเกษตรแล้ว โครงการยังมีการอบรมเพิ่มเติมความรู้ด้านการเกษตร การจัดทำบัญชี และด้านอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น การอบรมให้ความรู้ด้านโภชนาการ การพัฒนาศักยภาพของครู เป็นต้น ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความสนใจของชุมชนเป็นหลัก และ ปตท.สผ. จะช่วยพัฒนาฉลากผลิตภัณฑ์ และเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ของชุมชน

พ.จ.อ.สัณฐิต สมัครธัญกิจ รักษาการผู้อำนวยการโรงเรียนผดุงวิทยา กล่าวว่า โครงการยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นซึ่งจะต้องมีการพัฒนาต่อไป ส่วนใหญ่ได้มอบหมายให้นักเรียนช่วยกันบริหารจัดการกันเอง ผลผลิตที่ได้ก็นำมาจำหน่ายให้กับโครงการอาหารกลางวันภายในโรงเรียน และหากมีเหลือก็จะจำหน่ายแก่ชาวบ้านในชุมชน ช่วยสร้างรายได้ แก่โรงเรียน

เป็นโครงการที่สอนให้เด็กได้เรียนรู้ในการทำการเกษตรและการประกอบอาชีพจากการปฏิบัติจริง ได้ประสบการณ์ที่มีประโยชน์มาก มีการฝึกทำบัญชีหมุนเวียนเรื่องรายรับรายจ่าย เพื่อนำรายได้กลับมาลงทุนปลูกพืชเพิ่มเติม ฝึกด้านการบริหารจัดการ โดยโรงเรียนสามารถสอดแทรกหลักวิชาการที่เกี่ยวข้องให้เด็กเรียนรู้ได้ชัดเจนขึ้น

สำหรับปัจจุบันแปลงเกษตรกลายเป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับนักเรียนและชุมชน และโรงเรียนสามารถนำผลผลิตมาประกอบอาหารกลางวันสำหรับนักเรียน และจำหน่ายในชุมชนสร้างรายได้หมุนเวียนเข้ากองทุน เฉลี่ยเดือนละ 3,000-4,000 บาท

นอกจากการทำแปลงเกษตรเพื่อสร้างรายได้แก่ชุมชนแล้ว ยังมีการจัดตั้งธนาคารวิสาหกิจชุมชนขึ้นที่โรงเรียน โดยธนาคารวิสาหกิจชุมชนของทั้ง 3 โรงเรียน มีการบริหารจัดการในรูปแบบ ของคณะกรรมการ ให้ดอกเบี้ยเงินฝากสูงกว่าธนาคารทั่วไป เพื่อส่งเสริมการออมและเป็นแหล่งทุนในการประกอบอาชีพสำหรับสมาชิก และโครงการยังจัดให้มีการอบรมการประกอบอาชีพเป็นระยะๆ เพื่อช่วยให้ชาวบ้านมีทางเลือกในการประกอบอาชีพหลักและอาชีพเสริม และมีรายได้มากขึ้น

ที่สำคัญยังมีการจัดตั้งกองทุนนักเรียนเพื่อสนับสนุนให้นักเรียนรวมกลุ่มกันทดลองประกอบอาชีพเสริม ฝึกให้รู้จักทำธุรกิจระหว่างเรียนและมีรายได้พิเศษ เมื่อโตขึ้นจะได้มีแนวคิดในการประกอบอาชีพ มีทักษะการบริหารจัดการทั้งด้านการเงินด้วย

การขับเคลื่อนกิจกรรมเพื่อสังคม เพื่อเติมเต็มการพัฒนาด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยพัฒนาให้โรงเรียนเป็นศูนย์กลางของการเรียนรู้ ทั้งในด้านการเกษตร ด้านวิสาหกิจชุมชน ด้านสุขอนามัย พร้อมทักษะในการพัฒนาด้านอื่นๆ ไปพร้อมกัน นับเป็นอีกก้าวหนึ่งของการดำเนินโครงการเพื่อสังคมของ ปตท.สผ. ที่มุ่งพัฒนาไปสู่การสร้างคุณค่าร่วม ที่ไม่ใช่คุณค่าของใครคนใดคนหนึ่ง องค์กรใดองค์กรหนึ่ง แต่มุ่งเน้นในการขยายคุณค่าที่มีร่วมกันระหว่างภาคธุรกิจ สังคมและชุมชนอย่างสมดุล เพื่อให้ชุมชนเข้มแข็งและมีการพัฒนาอย่างยั่งยืนได้ด้วยตนเองในระยะยาวต่อไป