แก้ไอยูยูควบคู่คุณธรรม

กว่า 3 ปี ที่สหภาพยุโรป (อียู) มีมติให้ใบเหลืองไทยเมื่อวันที่ 21 เม.ย. 2558 ด้วยเหตุผลไทยยังไม่ให้ความร่วมมือในการต่อต้านการทำประมงผิดกฎหมาย ตามกฎระเบียบว่าด้วยการทำประมงที่ผิดกฎหมาย ไม่รายงาน และไร้การควบคุม หรือไอยูยู และหากไม่สามารถแก้ไขปัญหาหลายด้านที่อียูต้องการ เช่น การปรับปรุงกฎหมาย กฎระเบียบ และการจัดการด้านการประมงของไทยให้สอดคล้องกับกฎระเบียบของอียู ไทยมีสิทธิเจอใบแดง ถูกสั่งห้ามนำเข้าสินค้าอาหารทะเลไทยเข้าไปจำหน่ายในตลาดอียู

ผลจากการได้ใบเหลืองดังกล่าว ภาคเอกชนได้ประเมินถึงมูลค่าความเสียหายในภาคประมง สูงถึงเกือบ 3 แสนล้านบาท และยังไม่นับรวมอุตสาหกรรมแปรรูปที่คาดว่าจะเสียหายมากกว่าภาคประมงถึง 2 เท่า

ทั้งนี้ รัฐบาลได้พยายามแก้ไขปัญหาต่างๆ อย่างเต็มที่ อาทิ ได้มีการออก พ.ร.ก.การประมง พ.ศ. 2558 ออกมาเพื่อแก้ไขปัญหาที่เรื้อรังมานาน ทั้งเรือที่ผิดกฎหมายและเครื่องมือประมงที่ทำลายล้าง เป็นผลให้เรือประมงพาณิชย์ที่มีประมาณ 2 หมื่นลำ เหลือที่ถูกกฎหมายประมาณ 1 หมื่นลำในปัจจุบัน และเครื่องมือประมงที่ทำลายล้าง ถูกจัดเป็นเครื่องมือประมงที่ผิดกฎหมายห้ามครอบครอง และห้ามนำมาใช้

นอกจากนี้ รัฐบาลได้ออกมาตรการหลายประการในฐานะเป็นรัฐเจ้าท่า เช่น การกำหนดท่าเรือที่อนุญาตให้เรือประมงนอกน่านน้ำเข้าเทียบท่าได้ และการห้ามขนถ่ายสินค้ากลางทะเล และกำหนดให้เรือประมง เรือขนถ่ายสินค้า เรือขนน้ำแข็ง เป็นเรือที่ต้องจดทะเบียนและต้องติดเครื่องติดตามเรือ (วีเอ็มเอส)

ขณะเดียวกันการทำศูนย์แจ้งเข้าออกเรือประมง ซึ่งเจ้าของเรือต้องนำเอกสารต่างๆ มาแสดงก่อนทำประมง เช่น ใบจดทะเบียนเรือ ใบอนุญาตทำประมง ใบทำงานของแรงงงานในเรือ กรณีต่างด้าวต้องมีเอกสารครบตามที่กระทรวงแรงงานกำหนด และกรณีการเข้าฝั่งต้องแจ้งล่วงหน้า 24 ชั่วโมง

ในส่วนที่เกี่ยวกับด้านแรงงาน กระทรวงแรงงานได้มีการแก้ไขกฎหมาย ระเบียบต่างๆ เพื่อให้สอดคล้องกับหลักสากล โดยเฉพาะการแก้ไขปัญหาแรงงานต่างด้าว รัฐบาลเปิดให้พิสูจน์สัญชาติถึง 2 ครั้ง และการเปิดให้ผู้ประกอบการขออนุญาตใช้แรงงานต่างด้าวที่ถูกกฎหมาย

อย่างไรก็ตาม ผลจากการเดินหน้าแก้ปัญหาของรัฐบาลเพื่อให้หลุดจากใบเหลือง ได้ส่งผลแรงงานประมงขาดแคลนเป็นอย่างมาก ส่งผล กระทบให้อาหารทะเลแพงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ในขณะเดียวกันทำให้ชาวประมงพื้นบ้านต้องได้รับความเดือดร้อนอย่างหนัก และได้พยายามเรียกร้องให้รัฐบาลช่วยเหลือตลอดมา

ดังนั้น เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาซ้อนปัญหา รัฐบาลต้องพยายามรักษาสมดุลในการแก้ไขปัญหาคือต้องไม่ผิดกฎไอยูยู และในขณะเดียวกัน ต้องให้ชาวประมงอยู่ได้เช่นกัน รัฐบาลต้องมีคุณธรรม ไม่ใช่มุ่งปฏิบัติตามกฎของไอยูยู โดยไม่สนใจความเดือดร้อนกับชาวประมงไทย เพราะกฎไอยูยูเปรียบเสมือนมาตรการกีดกันทางการค้า ถ้ารัฐบาลมุ่งหวังเพียงให้หลุดใบเหลือง เพื่อเป็นผลงานชิ้นโบแดงของรัฐบาลอย่างเดียว โดยไม่สนใจผลกระทบที่เกิดขึ้นกับชาวประมงไทย จะยิ่งทำให้ปัญหา บานปลายขึ้น

ฉะนั้น ทางที่ดีรัฐบาลต้องหันมาดูแลปัญหาผลกระทบของชาวประมงอย่างจริงจัง อย่ามองเพียงว่าเพราะพวกเขาทำผิดกฎหมาย ไม่เช่นนั้นการหลุดพ้นจากใบเหลืองก็ไม่มีประโยชน์อันใด n