ไอซีโอถึงเป้าแค่ 27%

Initial Coin Offering (ไอซีโอ) หมายถึง การระดมทุนด้วยช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ผ่านทางการเสนอขาย ดิจิทัล คอยน์/โทเคน ให้กับบุคคลทั่วไป ซึ่งผู้ที่ต้องการระดมทุนจะสร้างดิจิทัลคอยน์/โทเคนขึ้นโดยใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนเพื่อแลกเปลี่ยนกับเงินดิจิทัลสกุลหลัก

ไอซีโอได้รับความนิยมเป็นอย่างมากในปีที่ผ่านมา เนื่องจากส่วนใหญ่ ยังไม่ถูกกำกับดูแลดังเช่นการเสนอ ขายหุ้นต่อประชาชนครั้งแรก (ไอพีโอ) และเป็นกลไกช่วยให้สตาร์ทอัพระดมทุนจำนวนมากได้โดยใช้ระยะเวลา อันสั้น และมีค่าใช้จ่ายการระดมทุน ที่ต่ำกว่า

ในด้านการกำกับดูแลนั้น หน่วยงานกำกับดูแลในต่างประเทศส่วนใหญ่พิจารณาการออกไอซีโอแบบรายกรณี และจะเข้าไปกำกับดูแลหากรูปแบบดิจิทัลโทเคนเข้าข่ายคำนิยามของ หลักทรัพย์

ไอซีโอเป็นการระดมทุนรูปแบบใหม่ที่น่าจับตา โดยไม่จำกัดเฉพาะสำหรับสตาร์ทอัพเท่านั้น แต่รวมถึงบริษัทขนาดใหญ่ด้วย อย่างไรก็ตาม การเสนอขายโทเคนผ่านกระบวนการไอซีโอมีรายละเอียดด้านเทคนิค ค่อนข้างซับซ้อน และต้องใช้ผู้ที่มี ความรู้ความเข้าใจด้านบล็อกเชนและกลไกของเงินดิจิทัลเป็นอย่างดี ซึ่ง อาจจะเป็นเรื่องที่ค่อนข้างยากสำหรับสตาร์ทอัพและบริษัททั่วไปที่ไม่ใช่ ด้านเทคโนโลยี

ขณะที่ทางด้านของนักลงทุนนั้น เนื่องจากการลงทุนในโทเคนยังเป็นเรื่องใหม่ มีความเสี่ยงสูงและแตกต่างจากการลงทุนในหลักทรัพย์ดั้งเดิม ดังนั้นนักลงทุนในกลุ่มนี้จึงควรมี ความรู้ความเข้าใจด้านเทคโนโลยี และกลไกของเงินดิจิทัลดีในระดับหนึ่งซึ่งในปัจจุบันยังมีจำนวนไม่มาก ทั้งนี้หากกำหนดให้ดิจิทัลโทเคนถือเป็นหลักทรัพย์ประเภทหนึ่ง และมีประกาศใช้แนวทางกำกับดูแลไอซีโออย่างเป็นทางการแล้ว หน่วยงานกำกับดูแลและภาคส่วนที่เกี่ยวข้องก็ควรที่จะเข้ามามีบทบาทในการให้ความรู้ความเข้าใจ นักลงทุนมากขึ้นควบคู่กันไปด้วย เช่นเดียวกันกับบุคลากรในตลาดทุน ที่จะต้องปรับตัวให้มีความรู้ในเรื่องดังกล่าวเพิ่มขึ้นด้วย

ในประเทศไทยนั้น สำนักงาน คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เสร็จสิ้นการรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทาง ไอซีโอเมื่อเดือน ม.ค.ที่ผ่านมา และ การลงทุนในโทเคนเป็นเรื่องใหม่และเสี่ยงสูง รวมถึงแตกต่างจากการลงทุนในหลักทรัพย์แบบเดิม

สมาคมบริษัทหลักทรัพย์ไทยได้หารือร่วมกับสมาคมฟินเทคไปเมื่อต้นเดือน ธ.ค. เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและแนวทางความร่วมมือเบื้องต้นในการที่จะร่วมกันพัฒนากระบวนการไอซีโอที่มีประสิทธิภาพให้เกิดขึ้น ในอนาคต

ไอซีโอกำลังเป็นที่จับตามองมากขึ้น นับตั้งแต่ที่สตาร์ทอัพในไทยได้แก่ OmiseGo (OMG) ซึ่งพัฒนาระบบ Decentralized Payment Gateway ประสบความสำเร็จในการระดมทุนไปได้ถึง 25 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เมื่อกลางปีที่แล้ว โดยปีนี้เห็นสัญญาณที่บริษัทสนใจการระดมทุนช่องทางนี้มากขึ้น และล่าสุด บริษัท เจ เวนเจอร์ส (เจวีซี) บริษัทย่อยของบริษัท เจ มาร์ท บริษัทจดทะเบียนได้ออก เจฟิน คอยน์ ระดมทุน 660 ล้านบาท ในเวลา 55 ชั่วโมง

ทั้งนี้ ไอซีโอ (หรือบางครั้งอาจเรียกในชื่อคอยน์เซล หรือโทเคนเซล) หมายถึง การระดมทุนด้วยช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ผ่านทางการเสนอขายดิจิทัลคอยน์/โทเคนให้กับบุคคล ทั่วไป ซึ่งผู้ที่ต้องการระดมทุนจะ สร้างดิจิทัลคอยน์/โทเคน ขึ้นโดย ใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนเพื่อแลกเปลี่ยนกับเงินดิจิทัลสกุลหลัก อาทิเช่น บิตคอยน์ อีเธอเรียม (บางกรณีแลก กับ Fiat Currency สกุลหลัก เช่น ดอลลาร์ ได้)

ทั้งนี้ ไอซีโอออกแบบให้มีรูปแบบที่หลากหลาย บางกรณีดิจิทัลโทเคนอาจแสดงถึงสิทธิการถือครองหุ้นในบริษัท บัตรกำนัลที่จ่ายเพื่อซื้อบริการ ในอนาคต หรือบางกรณีอาจแสดงถึงมูลค่าด้านอื่นที่มองไม่เห็น ส่วนใหญ่แล้วโครงการไอซีโอมักจะอยู่ในช่วงเริ่มต้นพัฒนา แม้ว่าในหลายครั้ง คอยน์ กับ โทเคน อาจถูกนำมาเรียกรวมกัน แต่ในความเป็นจริงแล้วจะมีลักษณะที่แตกต่างกัน ดังนั้นในบทความนี้จึง จะเรียกแทนสิ่งที่เสนอขายในกระบวนการไอซีโอว่า โทเคน

ในบทความ Token Rights: Key considerations in crypto-economic design โดย Smith and Crown ได้จัดกลุ่มของสิทธิที่นักลงทุนผู้ถือ Token จะได้รับเป็น 7 รูปแบบ จำแนกตาม รูปแบบที่ได้รับความนิยมจากมากไปน้อย ได้แก่ Payment Rights, Access Rights, Profit or Fee Rights, Contribution Rights, Block Creation Rights, Governance Rights, Other Rights ได้แก่ สิทธิอื่นที่ไม่รวมที่กล่าวถึงในข้างต้น ในบางกรณีโทเคนอาจจะถูกออกแบบเพื่อให้สิทธิกับผู้ถือมากกว่ารูปแบบเดียวก็เป็นได้

ไอซีโอครั้งแรกเกิดขึ้นโดย Mastercoin (ปัจจุบันคือ Omni) ในปี 2556 โดยโครงการที่เป็นที่รู้จักในวงกว้างได้แก่ อีเธอเรียม ในปี 2557 แต่ไอซีโอเพิ่งจะได้รับความนิยมอย่างมากในปีที่ผ่านมา ทั้งนี้ ข้อมูลจาก CB Insights ระบุว่า การระดมทุนผ่าน ไอซีโอในปี 2560 ของบล็อกเชน สตาร์ทอัพ มีมูลค่าสูงถึงมากกว่า 5,000 ล้านดอลลาร์ ซึ่งมากกว่าการระดมทุนโดยการเสนอขายหุ้น ซึ่งอยู่ที่ 1,000 ล้านดอลลาร์ถึงกว่า 5 เท่า โดยไอซีโอมีมูลค่ามากกว่าการระดมทุนด้วยการเสนอขายหุ้นเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ไตรมาส 2/2560 ทั้งนี้ไอซีโอที่มีมูลค่าสูงสุดได้แก่ Filecoin ซึ่งระดมทุนได้มากถึง 2.57 แสนล้านดอลลาร์ เมื่อเดือน ก.ย.ที่ผ่านมา ในขณะที่ แพลตฟอร์มบล็อกเชนเป็นที่นิยมมากที่สุดกว่า 80% ของโครงการไอซีโอ ที่มีการระดมทุน ได้แก่ อีเธอเรียม

แม้ว่าไอซีโอจะรับความนิยมจากสตาร์ทอัพแต่ในความเป็นจริงแล้ว ไอซีโอที่ระดมทุนได้ตามเป้าหมายที่ตั้งไว้กลับมีจำนวนไม่มากเมื่อเทียบกับโครงการที่มีการระดมทุนทั้งหมด ทั้งนี้ข้อมูลของ TokenData พบว่า ในช่วง 11 เดือนแรกของปี 2560 มีโครงการไอซีโอ เพียง 27% ที่ระดมทุนได้ถึงเพดานเงินลงทุนที่ตั้งไว้

แม้การลงทุนในโทเคนจะได้ผลตอบแทนสูง แต่ก็เสี่ยงสูงเช่นกัน โดยนักลงทุนต้องพิจารณาความเสี่ยงอื่นให้รอบด้าน เพราะโครงการ ไอซีโอส่วนใหญ่ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นพัฒนา เป็นแค่แนวคิดและยังมีความเสี่ยงด้านอื่น ได้แก่ การถูกหลอกลวง หรือฉ้อโกงเนื่องจากหลายประเทศยังไม่มีกฎหมายรับรองจากกระบวนการไอซีโอเป็นหลักทรัพย์ และกระบวนการไอซีโอไม่ได้ถูกกำกับดูแลโดยหน่วยงานรัฐ ความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาโทเคน และความเสี่ยงด้าน ไซเบอร์อันเป็นผลจากการที่ไอซีโอระดมทุนด้วยออนไลน์ ทำให้ต้องมีการวางระบบที่รัดกุมเพื่อป้องกันแฮ็กเกอร์ หรือในกรณีของ นักลงทุนเองก็อาจเผชิญความเสี่ยง จากการถูกโจรกรรมเงินในดิจิทัล วอลเลต เป็นต้น n