ระบบนิเวศของ IoT

ตอนที่แล้วได้พูดถึง IoT ว่าเป็นเทคโนโลยีที่ “ทุกคนทำได้” และประเทศไทยเองก็มีศักยภาพไม่น้อยที่จะก้าวสู่การเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยี IoT ในระดับภูมิภาคและระดับโลก การที่จะก้าวไปสู่การเป็นผู้เล่นระดับโลกได้นั้น ประเทศไทยเราต้องเตรียมความพร้อมทั้งเรื่องโครงสร้างพื้นฐานอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง โครงข่ายสื่อสารเฉพาะสำหรับงาน IoT และการเตรียมคนรุ่นใหม่ เพื่อให้เกิดการสร้างสรรค์นวัตกรรมขึ้นในประเทศ

อีกปัจจัยที่จะส่งเสริมความเข้มแข็งด้าน IoT ของประเทศก็คือการมีระบบนิเวศ (Ecosystem) และห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain) ด้าน IoT ที่แข็งแกร่ง ห่วงโซ่คุณค่าของ IoT ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ แบ่งออกได้เป็น 6 กลุ่ม เริ่มจากต้นน้ำที่สุด คือ 1) กลุ่มผู้ผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ เช่น ชิปประมวลผล บอร์ดอิเล็กทรอนิกส์ หรือ เซนเซอร์ 2) กลุ่มผู้ผลิตอุปกรณ์อัจฉริยะ ที่นำเซนเซอร์และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์มาประกอบกันเป็นอุปกรณ์ IoT เช่น อุปกรณ์ Smart Home อุปกรณ์ควบคุมโรงเรือน สายรัดข้อมือวัดสุขภาพ 3) กลุ่มผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต (Internet Service Provider หรือ ISP) และผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ 4) กลุ่มผู้ให้บริการคลาวด์แพลตฟอร์ม เช่น NETPIE 5) กลุ่มผู้ให้บริการติดตั้งและวางระบบ IoT เช่น System Integrator, Solution Provider และจบที่ปลายน้ำคือ 6) กลุ่มผู้ใช้งานระบบ หรือผลิตภัณฑ์ IoT นั่นคือผู้ใช้ตามบ้าน เกษตรกร เจ้าของโรงงาน เป็นต้น

ในระบบนิเวศ IoT นั้น นอกจากผู้เล่นทั้ง 6 กลุ่มในห่วงโซ่แล้ว ยังมีผู้เกี่ยวข้องและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในบริบทที่แวดล้อมอีก ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มของผู้กำกับดูและและกำหนดนโยบายการพัฒนา IoT กลุ่มผู้กำหนดมาตรฐาน กลุ่มบ่มเพาะธุรกิจ IoT กลุ่มธุรกิจฝึกอบรม IoT กลุ่มนักประดิษฐ์ (Maker) หรือกลุ่มผู้ให้บริการพื้นที่สร้างสรรค์ผลงาน (Maker Space)

รัฐต้องเร่งส่งเสริมและพัฒนาความสามารถของผู้ประกอบการในทุกระดับของห่วงโซ่คุณค่าภายในระบบนิเวศ IoT เพื่อให้แข่งขันได้ในระดับภูมิภาคและระดับโลก แนวทางการส่งเสริมทำได้หลายแบบ ไม่ใช่แค่การอบรมให้ความรู้แก่ผู้ประกอบการ หรือการให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีเพียงอย่างเดียว แต่ภาครัฐเองควรเป็นตัวอย่างที่ดีในการนำนวัตกรรมที่สร้างสรรค์ภายในประเทศไปใช้งาน หรือในบางกรณีการส่งเสริมที่ดีที่สุดคือการปล่อยให้เป็นไปตามกลไกตลาด โดยภาครัฐเข้าไปกำกับดูแลให้น้อยที่สุด