ขยายธุรกิจจากฐานเดิม บทเรียนฝ่าวิกฤต ‘เข็มชาติ สมใจวงษ์’

โดย จักรพันธ์ นาทันริ

การทำธุรกิจนั้นใช่แค่จุดเริ่มต้น แต่ระหว่างทาง อุปสรรคปัญหาที่ต้องฝ่าฟัน คือด่านทดสอบสำคัญที่จะต้องผ่านให้ได้ จากจุดเริ่มต้นของนักศึกษาที่เรียนจบใหม่ๆ ประสบการณ์ในการเข้าทำงานกับสถาบันการเงินแห่งหนึ่งได้เพียงปีเดียวก็ตัดสินใจลาออก ทิ้งชีวิตในเมืองหลวง เริ่มต้นทำธุรกิจกับภรรยา บุกเบิกธุรกิจใหม่ ผ่านประสบการณ์เจ็บปวดในยุคต้มยำกุ้ง วิกฤตเศรษฐกิจปี 2540 ต้องตัดสินใจสละบางธุรกิจทิ้งไปเพื่อรักษาส่วนใหญ่เอาไว้ การมีบทบาทในการประสานงานกับหลายๆ ฝ่าย เพื่อผลักดันงานของหอการค้าจังหวัดขอนแก่น บ่มเพาะให้ เข็มชาติ สมใจวงษ์ ประธานกรรมการบริหาร ราชาวดี รีสอร์ท แอนด์ โฮเต็ล ซึ่งวันนี้ดำรงตำแหน่งประธานหอการค้าจังหวัดขอนแก่น เป็นบุคคลต้นแบบในการดำเนินธุรกิจ และเป็นส่วนหนึ่งที่ผลักดันให้การขยายตัวทางเศรษฐกิจของขอนแก่นเติบโตอย่างรวดเร็วและเป็นเมืองที่น่าลงทุนอย่างยิ่ง

หลังสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ในปี 2533 เข็มชาติเข้าทำงานกับสถาบันการเงินชื่อดังแห่งหนึ่งที่กรุงเทพฯ โดยปฏิบัติงานได้เพียง 1 ปี ก็ตัดสินใจลาออกกลับมาอยู่กับคู่ชีวิตที่ จ.มหาสารคาม โดยครอบครัวของฝ่ายหญิงนั้นมีฐานจากธุรกิจ ซ่อมและจำหน่ายอะไหล่รถจักรยานยนต์รายใหญ่ในจังหวัด จึงเป็นจุดเริ่มต้นให้เขามองหาธุรกิจของตัวเองที่จะมาต่อยอดจากธุรกิจของครอบครัว

“นำวิชาความรู้ที่เรียนมามาจับธุรกิจในพื้นที่ จ.มหาสารคาม โดยศึกษาความต้องการ พฤติกรรมการบริโภคของลูกค้าเป็นหลัก และนำกลยุทธ์ทางการตลาดในเมืองหลวงมาปรับใช้ในพื้นที่ และตัดสินใจลงทุนในปี 2536 นำรถจักรยานยนต์มือสองจากเชียงใหม่มาจำหน่ายในพื้นที่ขอนแก่นและมหาสารคาม ประกอบกับในขณะนั้นยังคงเป็นวัยรุ่นชื่นชอบการขับรถ และพบว่าธุรกิจประดับยนต์นั้นมีความเป็นไปได้และสอดรับกับธุรกิจที่ทำอยู่แล้วเป็นทุนเดิม จึงตัดสินใจเปิดธุรกิจคาร์แคร์-ประดับยนต์และธุรกิจก่อสร้าง”
เข็มชาติ เล่าถึงจุดเริ่มต้น

เขาบอกว่า การตัดสินใจลงทุนครั้งนี้สำคัญที่สุดคือจะต้องสอดรับกับธุรกิจที่ทำอยู่ด้วย เพื่อให้เกิดการเกื้อหนุนและเอื้อกันทุกฝ่าย และในช่วงนั้นเรื่องสินเชื่อและการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์เริ่มมาแรง จึงได้ตัดสินใจจับธุรกิจพัฒนาอสังหาริมทรัพย์และบ้านจัดสรรเพิ่มขึ้นมาด้วย จนกระทั่งในปี 2538 ได้เปิดโรงงานคอนกรีตและร้านจำหน่ายวัสดุก่อสร้างเพิ่มขึ้นอย่างจริงจัง เพื่อสอดรับกับความต้องการของตลาดในขณะนั้น และเริ่มทยอยปิดธุรกิจที่มีการแข่งขันเพิ่มขึ้น หรือธุรกิจที่นักธุรกิจส่วนใหญ่เริ่มหันมาลงทุนตามกระแส

จนกระทั่งเมื่อปี 2540 ถึงช่วงวิกฤตหนัก หลายบริษัท หลายนักธุรกิจนั้นทรุดลงอย่างชัดเจน คู่ค้าเริ่มสะดุด แต่ครอบครัวมองวิกฤตให้เป็นโอกาส และตัดลดต้นทุนลง อะไรที่ขายได้ก็ขายออกไป ไม่หวงและไม่ห่วง เพื่อให้ธุรกิจที่มีอยู่ยังเดินหน้าต่อไปได้ และแนวคิดการทำธุรกิจใหม่ที่จะต้องยึดเหนี่ยวเกี่ยวข้องอยู่กับฐานธุรกิจเดิม ก็ได้พิสูจน์แล้วว่าเป็นโอกาสที่ช่วยให้พ้นจากวิกฤตเศรษฐกิจในครั้งนั้น

“ความหลากหลายของธุรกิจที่ทำ และมีการบริหารจัดการธุรกิจแบบห่วงโซ่อุปทาน จึงเกิดการเกื้อกูลและเกื้อหนุนกันจนฝ่าฟันอุปสรรคและปัญหาที่เกิดขึ้นนี้ไปได้”

เข็มชาติ กล่าวต่ออีกว่า เมื่อผ่านพ้นปี 2540 ไปแล้ว เข้าสู่ปี 2542 ครอบครัวได้ย้ายมาที่ จ.ขอนแก่น เพื่อทำธุรกิจด้านการส่งออกเฟอร์นิเจอร์ พัฒนาอสังหาริมทรัพย์และบ้านจัดสรร และในปี 2552 เริ่มมาจับธุรกิจโรงแรมและที่พักที่ฉีกรูปแบบการบริหารจัดการจาก City Hotel เป็น Lifestyle Hotel เน้นความเรียบง่าย เป็นธรรมชาติ เงียบสงบ เหมาะต่อการพักผ่อน โดยในขณะนั้นขอนแก่นแทบไม่มี แต่วันนี้แม้หลายโรงแรมจะทำในลักษณะเดียวกัน แต่ติดขัดเรื่องสถานที่ ทำให้ราชาวดีฯ จึงตอบโจทย์ในความต้องการของลูกค้าที่หนีเมืองใหญ่และมาพักผ่อนแบบสงบเงียบของคนในครอบครัวและแบบคู่รักอย่างแท้จริง

เข็มชาติ บอกว่า ในฐานะที่เรียนและเติบโตในเมืองหลวง เมื่อกลับบ้านเกิดก็อยากที่จะพัฒนาให้ตรงจุด ตอบโจทย์ความต้องการของผู้บริโภค เมื่อผ่านประสบการณ์ล้ม ลุก คลุก คลาน มามาก การทำธุรกิจจึงต้องมองไปข้างหน้า ไม่แข่งขันมากนัก ค่อยๆ ประคองตัว และทำธุรกิจที่เอื้อและเสริมกัน อะไรทรุดหรืออะไรที่เริ่มสะดุดก็ยังคงมีตัวอื่นมาทดแทนเพื่อให้เดินหน้าต่อไปได้

“นักธุรกิจภูธรภาพที่เราเห็นส่วนใหญ่ทำตัวโอ้อวด แต่คนจริงตัวจริงนักธุรกิจรายใหญ่นั้นส่วนใหญ่จะตัวเล็ก เรียบง่าย และทำตัวง่ายๆ ข้อดีเป็นจุดดีที่ผมนำมาใช้ในการดำรงตน และบอกกล่าวให้กับคนในครอบครัวได้รับทราบและเข้าถึงแก่นแท้ของการทำธุรกิจ และที่สำคัญคือกำลังใจและความรักของครอบครัวที่มอบให้และอยู่ด้วยกันในวันที่ล้มหรือในวันที่เกิดปัญหาทั้งหมด จุดนี้คือข้อดีของผมเช่นกัน”

เข็มชาติ กล่าวว่า ต้องมองไปกับโอกาส เพราะโอกาสมีให้กับทุกคน เมื่อมีวิกฤตเกิดขึ้นโอกาสนั้นมีอยู่เสมอ ถ้าเราพร้อมที่จะเดินต่อไปและทำแบบค่อยเป็นค่อยไป ยิ่งใหญ่ ต้องยิ่งเล็ก นอบน้อม เป็นกันเอง มีมุมมองใหม่ๆ อยู่เสมอ อย่างเช่นธุรกิจโรงแรมที่ทำ จะเห็นว่าค่อยๆ ทำไปทีละอย่าง ทำเป็นขั้นตอน และทำในสิ่งที่ลูกค้าต้องการและอยากได้ เพื่อให้เกิดความหลากหลายและมีตลาดรองรับ

“ก้าวต่อไปคือการรักษาของเดิมที่มีอยู่ บางอย่างเตรียมที่จะปล่อยวาง เพราะวันนี้ผมมีธุรกิจร้านวัสดุก่อสร้าง ธุรกิจในเรื่องของการพัฒนาที่ดิน ธุรกิจให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ ธุรกิจส่งออก และธุรกิจโรงแรม ที่ต้องบริหารจัดการให้ลงตัวและสอดรับกันในภาพรวม ควบคู่กับงานสังคมในด้านต่างๆ ที่ทำอยู่ อีกทั้งได้มีการสร้างบุคลากรที่จะมาสานต่องานที่มีอยู่ และการให้คนในครอบครัวได้มาดำเนินธุรกิจในแบบที่วางเอาไว้ เพื่อให้พร้อมต่อการเผชิญปัญหาหรือวิกฤตต่างๆ ที่เรานั้นได้ผ่านมาแล้ว และพร้อมที่จะรับกับปัญหาที่เราจะต้องเผชิญในเรื่องต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นต่อจากนี้”