เทศกาลการท่องเที่ยว ของชาวจีน

อดิษฐ์ ชัยรัตนานนท์รองประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย(สทท.)

วันนี้เป็นคอลัมน์เปิดตัวของ "เรื่องเล่านักเดินทาง" ว่าด้วยเรื่องเทศกาลการท่องเที่ยวของชาวจีน คือ เทศกาลตรุษจีนเป็นเทศกาลของชาวจีนทั่วโลก ซึ่งผมสำรวจตัวเลขจากแหล่งท่องเที่ยวหลักต่างๆ ในประเทศไทย ทั้งกรุงเทพฯ ภูเก็ต กระบี่ เชียงใหม่ พัทยา ต่างมีการจองทั้งโรงแรม รถ มัคคุเทศก์เกินปริมาณรองรับทั้งสิ้น

ดังนั้น การวางแผนการกระจายนักท่องเที่ยวของประเทศไทยที่เป็นวาระแห่งปี พ.ศ. 2561 นี้ยังต้องใช้ความพยายามในการสื่อสารด้านการตลาด ในการสร้างแรงจูงใจให้นักท่องเที่ยวทั้งไทยและต่างประเทศเดินทางสู่เมืองรองมากขึ้น

ในปัจจุบันทั้งฝ่ายภาครัฐและเอกชนได้ร่วมมือกันผลักดันอย่างเต็มที่ แต่ยังไม่เห็นผลเป็นรูปธรรม เพราะปกติวิสัยของนักท่องเที่ยวมักนิยมเดินทางไปตามแหล่งท่องเที่ยวที่มีความสะดวกสบาย มีความพร้อมในการรองรับและการให้บริการ ระบบการคมนาคมสะดวกรวดเร็วและปลอดภัย ซึ่งรัฐบาลกำลังขับเคลื่อนในเรื่องขนส่งระบบราง และเชื่อว่าจะเป็นปัจจัยสำคัญในการกระจายตัวของนักท่องเที่ยวไปตามแหล่งท่องเที่ยวต่างๆ ได้เป็นอย่างดีได้ในอนาคต

เมื่อการท่องเที่ยวมีการกระจายตัว สิ่งที่ตามมา คือ การเจริญเติบโตของเศรษฐกิจในแหล่งท่องเที่ยวต่างๆ ย่อมเติบโตตามมา การลงทุนย่อมเกิดขึ้นตามความต้องการของตลาด จึงหวังว่าการขับเคลื่อนโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ จะเป็นปัจจัยหลักในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ปัจจุบันเรายังมีปัญหานักท่องเที่ยวกระจุกตัวอยู่มาก โดยเฉพาะจากประเทศจีน ดังนั้นจึงนำความรู้การเปลี่ยนแปลงของนักท่องเที่ยวจากประเทศจีนที่เติบโตก้าวสู่มหาอำนาจทางเศรษฐกิจโลกในปัจจุบันมาเล่าสู่กันฟัง

เมื่อ 20 กว่าปีที่แล้ว ผมนั่งเรือจากฮ่องกงตอนค่ำ ถึงท่าเรือขึ้นที่เมืองกวางเจาตอนเช้าประมาณ 06.00 น.เป็นภาพที่ผมยังจำได้ดี ผู้โดยสาร บนเรือยังต้องรอด่านเปิดประมาณ 08.00 น. จึงได้ลงเรือผ่านด่านตรวจหนังสือเดินทาง หลังจากนั้นเดินทางไปที่พัก เห็นผู้คนบนถนนขี่จักรยานกันขวักไขว่ การแต่งกาย วิถีชีวิตยังดูล้าหลังกว่าบ้านเราในยุคนั้นมากๆ

เมื่อเทียบกับปัจจุบันประเทศจีนเจริญเติบโตขึ้นเป็นมหาอำนาจเศรษฐกิจที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลกในปัจจุบัน

วันนี้เราไปประเทศจีน ไม่ว่าเมืองหลักหรือเมืองรอง ต่างมีความเจริญกระจัดกระจายไปทั่ว ระบบการคมนาคมที่ดีเยี่ยม มีเส้นทางขนส่งระบบรางทั่วประเทศประมาณ 1.24 หมื่น กม. เป็นรถไปความเร็วสูงเฉลี่ย 300 กม/ชม.ถึง 13,418 กม.และพัฒนาต่อไปเรื่อยๆ ผมไม่เห็นถึงร่องรอยความล้าหลังของภาพในอดีตอีกเลย

เราปฏิเสธไม่ได้ว่าวันนี้นักท่องเที่ยวจีนกลายเป็นตลาดนักท่องเที่ยวที่ใหญ่ที่สุดในโลกไปแล้ว มีชาวจีนเดินทางไปทั่วโลกในปี 2017 กว่า 140 ล้านคน ประเทศไทยยังเป็นเป้าหมายอันดับ 1 ของตลาดนักท่องเที่ยวจีนทั่วไป แต่พฤติกรรมการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวจีนมีการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาอย่างรวดเร็ว

การสำรวจล่าสุด มีสถิติ 27% ต้องการเดินทางแบบอิสระและพักผ่อนอย่างแท้จริง 20% เป็นการเดินทางเพื่อดูงาน ทัศนศึกษา หรือเจรจาธุรกิจ ซึ่งเทรนด์นี้จะมีถึงปี 2020 และในจำนวนกว่า 60% ต้องการคุณภาพที่ดีในการเดินทาง และกลุ่มนักท่องเที่ยวระดับสูงยังมองจุดหมายที่ทวีปยุโรป เช่น อังกฤษ ฝรั่งเศส อิตาลี และเอเชีย คือ ญี่ปุ่น เป็นหลัก ส่วนทวีปอเมริกาใต้ ขั้วโลก ยุโรปตะวันออก เป็นจุดหมายที่ได้รับความสนใจมากขึ้น

นักท่องเที่ยวจีนกว่า 67% เปลี่ยนจากซื้อบริการสำเร็จรูปจากบริษัท นำเที่ยว มาเป็นสั่งซื้อบริการตามที่ตนเองต้องการ เริ่มหมดเวลาที่จะขายของแบบเสื้อไซส์เดียวขายทุกคนแล้ว นักท่องเที่ยวจีนต้องการวางแผนกำหนด นัดหมายตามสถานที่ต่างๆ เป็นเวลาที่ชัดเจนตามที่ตนเองต้องการ

โดยเฉพาะการเป็นผู้ใช้เทคโนโลยีของคนในสังคมอยู่ในวิถีชีวิตประจำวันทำให้เกิดการเรียนรู้และไขว่คว้าหาคุณภาพชีวิตที่ดีกว่ามากยิ่งๆ ขึ้นไป จากการที่มีรายได้ที่สูงขึ้นติดต่อกันอย่างมากกว่า 10 ปี มีเฉลี่ยประมาณ 10%

จากพฤติกรรมเหล่านี้ ทำให้ผู้ประกอบการในประเทศจีน ต้องปรับเพื่อรองรับตลาดนักท่องเที่ยวจีนที่เรียกว่า C2B+O2O คือการให้ผู้ใช้บริการเป็นคนกำหนดความต้องการและรายละเอียดในทุกๆ ด้าน รวมไปถึงคนนำทางหรือหัวหน้าทัวร์เพื่อให้ได้ตามเป้าหมายที่ตนอยากไปเรียนรู้ เช่น หาผู้เชี่ยวชาญมาเป็นผู้นำทางพาไปเรียนในที่ต่างๆ หรือในต่างประเทศที่เป็นเฉพาะทาง แล้วมีผู้เชี่ยวชาญมาเป็นผู้นำทางเพื่อคอยแนะนำในสิ่งที่เป็นองค์ความรู้ที่หัวหน้าทัวร์หรือมัคคุเทศก์ไม่สามารถทำได้ มาร่วมเดินทาง

โดยใช้แพลตฟอร์มเป็นตัวกลางในหาเพื่อนร่วมทาง ซึ่งอาจไม่ใช่คนสนิทหรือรู้จัก แต่ใช้แพลตฟอร์มมาหาแนวร่วมเพื่อสร้างกลุ่มเดินทางขึ้นมา และหลังจากให้บริษัทนำเที่ยวเป็นผู้จัดหาหรือประสานงานเตรียมการเดินทางตามที่สิ่งตนเองต้องการภายใต้เงื่อนไขทั้งด้านคุณภาพ ราคาและเงื่อนไขเวลาที่เหมาะสม

สิ่งที่อยากฝากผู้อ่าน คือ ตลาดนักท่องเที่ยวจีนต้องเป็นตลาดที่สำคัญที่สุด และมีศักยภาพมากที่สุดของไทย ต่อไปอีกนานเท่านาน แต่การที่ประเทศชาติจะมีผลประโยชน์จากการที่นักท่องเที่ยวมาเที่ยวประเทศไทยได้มากน้อยเพียงใด คงต้องอาศัยพวกเราคนไทยที่เป็นเจ้าบ้านจะสร้างความประทับใจเพื่อให้นักท่องเที่ยวที่มีคุณภาพสูงมาเที่ยวเมืองไทยในรูปแบบต่างๆ กันมากขึ้น

และการขับเคลื่อนตลาดนักท่องเที่ยวสู่เมืองรองจะทำได้รวดเร็วคงต้องอาศัยการประชาสัมพันธ์ในภาพใหญ่จากภาครัฐ ผู้ประกอบการภาคเอกชน ที่เป็นทัพหน้าในการทำตลาดและนำนักท่องเที่ยวเข้าสู่ประเทศไทย รวมไปถึงความร่วมมือจากชุมชนแหล่งท่องเที่ยวในการดูแลให้บริการและกำหนดกติกาพร้อมการสื่อสารต่อนักท่องเที่ยวที่ชัดเจนเพื่อรักษาความสมดุลจนนำไปสู่ การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน n