U.S. มอบทุน ฟื้นฟูบูรณะ วัดไชยวัฒนาราม

โดย ส.สต

เมื่อวันที่ 15 ก.พ. 2561 กลิน ที. เดวีส์ (Glyn T. Davies) เอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกา ประจำประเทศไทย มอบทุนจำนวน 325,000 ดอลลาร์สหรัฐ จากกองทุนเอกอัครราชทูตเพื่อการอนุรักษ์ทางวัฒนธรรม (The U.S. Ambassadors Fund for Cultural Preservation : AFCP) เพื่อฟื้นฟูบูรณะวัดไชยวัฒนาราม ระยะที่ 2 ผ่านกองทุนโบราณสถานโลก (World Monuments Fund : WMF) โดยมี เจฟ อัลเลน ผู้อำนวยการกองทุนโบราณสถานโลก สุจินต์ ไชยชุมศักดิ์ ผวจ.พระนครศรีอยุธยา และอนันต์ ชูโชติ อธิบดีกรมศิลปากร ร่วมในพิธี ณ วัดไชยวัฒนาราม จ.พระนครศรีอยุธยา

(ข้อมูลจากเว็บเพจ ว่าวัดไชยวัฒนาราม แห่งนี้ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2173 โดยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระองค์ที่มีชัยชนะต่อการรบกับเขมร ส่วนสถานที่สร้างเป็นบริเวณที่เคยเป็นนิวาสสถานของพระราชชนนีของพระองค์มาก่อน

วัดไชยวัฒนาราม ประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 52 ตอนที่ 75 ลงวันที่ 8 มี.ค. 2478

วัดไชยวัฒนาราม แม้หนึ่งในปัจจัยการสร้าง คือเฉลิมพระเกียรติที่พระเจ้าปราสาททองมีชัยชนะเหนือเขมร แต่สถาปัตยกรรม ตลอดจนแผนผังรูปแบบการก่อสร้างล้วนแสดงให้เห็นถึงอิทธิพลความเชื่อในแบบเทวราชาของขอม โดยมีสถาปัตยกรรมหลักๆ คือ กลุ่มปรางค์ 5 องค์ ระเบียงคด เมรุทิศ-เมรุราย เป็นต้น)

กลิน ที. เดวีส์ (Glyn T. Davies) เอกอัครราชทูต กล่าวว่า ทุกคนในสถานทูตสหรัฐอเมริกา ยินดีร่วมงานที่นี่เพราะเป็นโครงการความร่วมมือทุกฝ่าย

ท่านเอกอัครราชทูต เดวีส์ กล่าวว่า เมื่อเดินทางมารับตำแหน่งที่เมืองไทย 2 ปีครึ่งที่ผ่านมา สถานที่แรกที่เลือกเดินทางมาเที่ยวชม คือ จ.พระนครศรีอยุธยา พบว่าเป็นเมืองที่สวยงามมาก โดยเฉพาะได้ชมวัดไชยวัฒนาราม แห่งนี้ โดยไม่ทราบมาก่อนเลยว่าสถานเอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกา สนับสนุนการบูรณะและฟื้นฟู แม้ว่าโครงการนี้ทำมาหลายปีติดต่อกัน

พวกเราชาวสหรัฐอเมริกาถือว่างานนี้สำคัญมาก เพราะเป็นการฉลองวาระครบ 200 ปีแห่งความสัมพันธ์ทางการทูตของทั้งสองประเทศ และปีนี้จะจัดฉลองทั้งปีทีเดียว

ท่านเอกอัครราชทูตตั้งคำถามว่า ทำไมสถานเอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกา จึงสนับสนุนโครงการอนุรักษ์วัดไชยวัฒนารามนี้ ท่านตอบแบบชื่นชมว่า เพราะเป็นการเคารพ ยกย่องภูมิปัญญาไทย โดยชาวสหรัฐอเมริกา

พร้อมกับบอกว่าสหรัฐอเมริกาสนับสนุนการบูรณะและฟื้นฟูวัด และวัฒนธรรมไทยมา 20 ปีแล้ว โดยยกตัวอย่างการอนุรักษ์ภาพเขียนฝาผนังที่ (วิหาร) วัดสุทัศนเทพวราราม กรุงเทพมหานคร และภาพเขียนล้านนาที่วัดแห่งหนึ่งใน จ.แพร่ รวมทั้งโครงการอนุรักษ์ศิลปะและวัฒนธรรมมุสลิมใน 3 จังหวัดภาคใต้ของไทยด้วย

ในส่วนของการบูรณะฟื้นฟู วัดไชยวัฒนารามนั้น มีความปรารถนาจะทำให้สวยงาม นอกจากเคยช่วยเหลือการป้องกันน้ำท่วมเมื่อปี 2013 (พ.ศ. 2556)

สำหรับการฟื้นฟูและบูรณะเมรุทิศนั้น จะสนับสนุนให้ทำที่เหลืออีก 5-6 เมรุทิศ จนครบทั้ง 8 เมรุทิศ ที่อยู่รอบองค์พระปรางค์ประธาน ซึ่งเป็นโครงการระยะยาว

(เมรุทิศคืออะไร ข้อมูลจากเว็บเพจ ให้รายละเอียดว่า เมรุทิศ-เมรุราย ตั้งอยู่รายล้อมปรางค์ประธานตามแนวทิศ 8 ทิศ ลักษณะเป็นอาคารทรงปราสาท ยอดปรางค์ สร้างเป็นอาคารซ้อนลดหลั่นกันขึ้นไป 7 ชั้น มีแนวระเบียงคดเชื่อมต่อระหว่างเมรุแต่ละองค์โดยรอบ ภายในคูหาของเมรุทุกองค์ประดิษฐานพระพุทธรูปทรงเครื่องประทับนั่งปางมารวิชัย ปรากฏร่องรอยจิตรกรรมฝาผนังอยู่ภายใน

เมรุเหล่านี้เรียกชื่อตามตำแหน่งที่ตั้งทิศแกนหลักว่า “เมรุทิศ” ส่วนในบริเวณมุมแต่ละด้านซึ่งเป็นทิศรองนั้น เรียกว่า “เมรุราย” ซึ่งถือว่าเป็นสถาปัตยกรรมรูปแบบพิเศษที่นำมาสร้างเป็นศาสนสถาน พบที่วัดไชยวัฒนารามเพียงแห่งเดียว อาจจะได้รูปแบบมาจากพระเมรุพระบรมศพพระมหากษัตริย์สมัยอยุธยา ซึ่งโดยปกติสร้างด้วยไม้)

อนันต์ ชูโชติ อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวว่า รัฐบาลสหรัฐอเมริกา โดยกองทุนเอกอัครราชทูตเพื่อการอนุรักษ์ทางวัฒนธรรม (AFCP) ได้อนุมัติเงิน จำนวน 325,000 ดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 10 ล้านบาท เพื่อดำเนินโครงการฟื้นฟูบูรณะวัดไชยวัฒนาราม ระยะที่ 2 แต่เป็นการมอบทุนครั้งที่ 3 หลังจากได้มีการมอบทุนดำเนินโครงการฟื้นฟูบูรณะวัดไชยวัฒนาราม จ.พระนครศรีอยุธยา ที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัยเมื่อปี 2554 ไปแล้ว 2 ครั้ง เมื่อปี 2555 และ 2556 โดยดำเนินการออกแบบกำแพงกั้นน้ำ สำรวจ และดำเนินการบูรณะเมรุทิศไปแล้ว 1 หลัง

ครั้งนี้จะนำไปดำเนินการบูรณะเมรุทิศเพิ่มเติมอีก 3 หลังทั้งนี้ กรมศิลปากร ขอขอบคุณรัฐบาลสหรัฐอเมริกาที่ให้การสนับสนุน และส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศ ในการคุ้มครองและอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม เพื่อให้แหล่งมรดกวัฒนธรรมได้รับการฟื้นฟูบูรณะอย่างเหมาะสมและถูกต้องตามหลักวิชาการอนุรักษ์ นอกจากนี้ ยังเป็นการเฉลิมฉลองในโอกาสครบรอบ 200 ปี แห่งความสัมพันธ์ทางการทูตของประเทศไทยและประเทศสหรัฐอเมริกาอีกด้วย