ปรากฏการณ์ ตูน บอดี้สแลม (2)

นายแพทย์วิชัย โชควิวัฒน

ดังที่ วินสตัน เชอร์ชิล ได้สรุปเหตุสำคัญที่ทำให้อังกฤษชนะในสงครามโลกครั้งที่ 2 ด้วยประโยคสั้นๆ ว่า "เตรียมตัวดี ชนะสงคราม" (Well prepare, win the war) กรณีของตูน บอดี้สแลม ก็คงจะเป็นเช่นเดียวกัน

เมื่อเริ่มเปิดฉากสงครามโลก ครั้งที่ 2 เยอรมนีภายใต้การนำของฮิตเลอร์ยิ่งใหญ่เกรียงไกรและชนะ "สงครามสายฟ้าแลบ" ในทุกสมรภูมิ ฝรั่งเศสก็พ่ายแพ้ยับเยินในเวลา อันรวดเร็ว ก่อนหน้านั้นทหารอังกฤษและฝรั่งเศสราว 4 แสนคน ก็ถูกต้อนไปจนมุมที่ดันเคิร์ก จนเกือบปราชัยอย่างหมดประตูสู้ แต่ในที่สุดเชอร์ชิลและฝ่ายสัมพันธมิตรก็ค่อยๆ ตอบโต้และพลิกสถานการณ์จนประสบชัยชนะ อย่างงดงามได้ในที่สุด

สำหรับกรณีของตูน โครงการ ก้าวคนละก้าวเพื่อ 11 โรงพยาบาล ทั่วประเทศ ไม่ได้เริ่มจากเบตง จ.ยะลา แต่เริ่มต้นจากกรุงเทพฯ ถึงบางสะพาน ในโครงการก้าวคนละก้าว เพื่อโรงพยาบาลบางสะพาน เมื่อปลายปี 2559

โครงการก้าวคนละก้าวปี 2559 ของตูนตั้งเป้าวิ่งจากกรุงเทพฯ ถึงบางสะพาน ระยะทาง 400 กิโลเมตร (กม.) ในระยะเวลา 10 วัน สามารถระดมทุนได้ราว 85 ล้านบาท ก็เป็นปรากฏการณ์ที่ "ไม่ธรรมดา" เพราะระยะทาง 400 กม. ในระยะเวลาเพียง 10 วัน สำหรับร็อกสตาร์อย่างตูน ซึ่งไม่ใช่นักวิ่งทนที่มีชื่อเสียง การวิ่งให้ได้ครบระยะทาง 400 กม. ก็เป็นเรื่องที่ยากยิ่ง

โครงการปี 2559 เริ่มจากทาง โรงพยาบาลบางสะพานคิดจะจัดการแข่งขันวิ่งเพื่อหาเงินบริจาคซื้ออุปกรณ์การแพทย์เข้าโรงพยาบาล แต่เมื่อประชุมปรึกษาหารือกันก็มีผู้ทักท้วงว่า จัดงานแบบนั้น แทนที่จะได้เงินเหลือเข้าโรงพยาบาลอาจขาดทุนก็ได้ เพราะการจัดวิ่งแข่งขันแต่ละครั้งมีค่าใช้จ่ายไม่น้อย

ผู้เขียนมีประสบการณ์ร่วมจัดเดิน-วิ่ง การกุศลในวันผู้สูงอายุสากลมาหลายปี พบว่ามีค่าใช้จ่ายหลักล้าน เพราะฉะนั้นเสียงทักท้วงที่บางสะพานจึงมีน้ำหนัก

โดยที่ตูนมีบ้านพักตากอากาศที่บางสะพานและสนิทสนมกับคนท้องถิ่นที่นั่น กรรมการจัดงานจึงมีความคิดจะไปขอความช่วยเหลือจากตูน ซึ่งตูนก็ตอบรับด้วยดี เดิมจะวิ่งช่วงวันวาเลนไทน์ 14 ก.พ. ให้ออร์แกไนเซอร์ไปจัดวิ่ง แล้วจบลงที่คอนเสิร์ตตูนที่บางสะพาน แต่เกิดเหตุการณ์ความสูญเสียครั้งยิ่งใหญ่ของคนไทยทั้งประเทศ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 13 ต.ค. ประเทศไทยทั้งประเทศจึงอยู่ในช่วงของความโศกเศร้าและไม่สมควรจะจัดคอนเสิร์ตแม้เพื่อการกุศลสาธารณประโยชน์ โครงการจึงเปลี่ยนคอนเซ็ปต์ไป ในที่สุดเป็นโครงการวิ่งก้าวคนละก้าวเพื่อโรงพยาบาลบางสะพาน

ตูนเป็นนักกีฬา โดยเป็นนักเทเบิลเทนนิส มีความสามารถถึงขั้นเป็นนักกีฬาเขตลงแข่งขันหลายครั้ง เช่น ปี 2554 และ 2555 ลงแข่งขันรายการเทเบิลเทนนิสชิงชนะเลิศประเทศไทย ในปี 2557 ได้เข้าร่วมการแข่งขันกีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 42 ที่ จ.สุพรรณบุรี บ้านเกิด

ก่อนโครงการวิ่งก้าวคนละก้าว 400 กม. ตูนเคยวิ่งมาราธอนมาแล้ว จึงมี พื้นฐานด้านร่างกายดีพอสมควร แต่ระยะทาง 42.195 กม. กับระยะทาง 400 กม. ในระยะเวลา 10 วัน ย่อม แตกต่างกันมาก เหมือนคนเคยวิ่ง 21.1 กม. มาแล้วหลายครั้ง พอวิ่งมาราธอนครั้งแรก หลายคนก็วิ่งไม่ถึงเส้นชัย การที่จะวิ่งให้ได้ครบระยะทาง 400 กม. จึงต้องมีการวางแผนและเตรียมตัวดี

บุคคลสำคัญที่มีส่วนช่วยตูนได้อย่างดี คือ พญ.สมิตดา สังขะโพธิ์ หรือ หมอเมย์ แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู ซึ่งเคยดูแลรักษาการบาดเจ็บจากการออกกำลังกายของตูนอยู่ก่อน และอิทธิพล สมุทรทอง หรือ พี่ป๊อก นักวิ่งทนแนวหน้าของประเทศไทย หมอเมย์ ปีนี้อายุ 38 ปี เท่าตูน แต่อ่อนเดือนกว่าราว 1 เดือน นอกจากความรู้ทางการแพทย์ในสาขาตรงแล้ว ความเป็นนักวิ่งทนที่วิ่งมาราธอนมาแล้วหลายครั้ง รวมทั้งวิ่งอัลตรามาราธอน (Ultramarathon) ระยะทางถึง 100 กม. มาแล้ว โดยวัยก็ทำให้รู้สภาพร่างกายของตูนได้ดีด้วย ทั้งหมอเมย์และพี่ป๊อกร่วมวิ่ง 400 กม. กับตูนตลอดทั้ง 10 วัน

ทั้งหมอเมย์และพี่ป๊อกร่วมวางแผนเตรียมตัวในโครงการวิ่ง 400 กม. กับตูน

เริ่มจากการแบ่งเซตการวิ่ง ซึ่งตูนตัดสินใจวิ่งเซตละ 10 กม. แทนที่จะวิ่งรวดเดียววันละ 40 กม. ตามข้อเสนอของนักวิ่ง ซึ่งเป็นการตัดสินใจที่ดีที่สุด เพราะทำให้ร่างกายทนทานได้ดีกว่าวิ่งยาวกว่านั้น และนี่น่าจะเป็นการวางแผนที่ฉลาดที่สุดที่ทำให้ตูนวิ่งจนครบ 400 กม. และเป็นพื้นฐานให้วิ่งครบระยะทางกว่า 2,000 กม. ในเวลาต่อมาด้วย

เรื่องที่สอง คือ การประเมินสุขภาพร่างกาย ได้แก่ (1) ตรวจความสามารถการใช้ออกซิเจนของร่างกาย (2) ตรวจท่าทางการวิ่งเพื่อปรับท่าทางให้ถูกต้อง เหมาะสม (3) ตรวจการเต้น ของหัวใจ ซึ่ง ผศ.สิทธา พงษ์พิบูลย์ แห่งคณะเวชศาสตร์การกีฬา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่า ตูนมีความสามารถในการใช้ออกซิเจนสูง กว่าคนทั่วไปมาก และมี "จุดความล้า" สูงคือร่างกายสามารถพึ่งการใช้ไขมันได้มาก ใช้น้ำตาลน้อย ร่างกายจึงล้าช้ากว่าคนทั่วไป สรุปว่าความฟิตเกินร้อย

เรื่องที่สาม การสำรวจเส้นทางเพื่อกำหนดเส้นทางวิ่งและจุดพักให้เหมาะสม โดยทุกจุดพักต้องมี "รถบ้าน" ให้สามารถทำธุระส่วนตัว ทำกายภาพบำบัด ประคบน้ำแข็ง และเตียงนอนพักพร้อม

เรื่องที่สี่ การจัดขบวนวิ่งเพื่อให้ปลอดภัย จึงต้องมีรถตำรวจนำเบิกทาง ต่อด้วยรถนำระยะใกล้ ซึ่งต้องเป็นรถไฟฟ้าเพื่อไม่ให้มีมลพิษ นำในระยะราว 5 เมตร ปิดท้ายด้วยรถตู้ ขบวน นักวิ่งจะมีตูนและบางครั้งมีผู้มีชื่อเสียง (เซเลบ) มาร่วมวิ่ง "พี่ป๊อก" จะวิ่งอยู่ข้างขวา เพื่อหากมีรถสวนมาจะชนก็จะโดนก่อน หากวิ่งในเวลากลางคืนพี่ป๊อกจะสวมเฮดแลมป์ ส่องทางกันมิให้ตูนวิ่งตกหลุมหรือเหยียบหิน เพราะถ้าเท้าพลิกจนแพลงทุกอย่างก็จบ

เรื่องที่ห้า ต้องมีทีมแพทย์เพื่อช่วยเหลือกรณีฉุกเฉินได้อย่างทันท่วงที พร้อมเครื่องมืออุปกรณ์กู้ชีพ รวมทั้งต้องมีการประเมินความเสี่ยงเป็นระยะๆ ดูภาวะขาดน้ำ ดูภาวะความใส-ข้นของปัสสาวะ เพื่อป้องกันไตวาย ตรวจดูการสลายของกล้ามเนื้อ (Rhabdomyositis) ซึ่งก็อันตรายมาก เพราะเมื่อร่างกายใช้พลังงานจากคาร์โบไฮเดรต โดยเฉพาะไกลโคเจนที่สะสมในกล้ามเนื้อหมด ก็จะเกิดการสลายของกล้ามเนื้อ จึงต้องมีการให้น้ำ เจลพลังงาน เกลือแร่ โซดามินต์ และอะมิโนแอซิด (Branched Chain Amino Acid : BCAA) เพื่อทดแทนสิ่งที่ร่างกายขาด

ในที่สุดโครงการก้าวคนละก้าว เพื่อโรงพยาบาลบางสะพาน ก็บรรลุ เป้าหมายและเป็นพื้นฐานอย่างดีสำหรับโครงการก้าวคนละก้าว เพื่อ 11 โรงพยาบาลทั่วประเทศในปีต่อมา