พ.ส.ล. นิมนต์พระ 99 รูป ทำบุญอายุ 95 ปี ให้ ‘แผน วรรณเมธี’ (จบ)

โดย สมาน สุดโต 

ปลัดกระทรวง

ในปี 2516  ช่วงที่อาจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ เป็นนายกรัฐมนตรี ก็ได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้เป็นปลัดกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ไม่เคยคาดฝัน แต่ทั้งหมดเป็นที่มาของเรื่อง 2 ปี 4 ตำแหน่ง ในกระทรวงการต่างประเทศ ตั้งแต่ระดับผู้อำนวการกอง รักษา
ราชการอธิบดีกรม เป็นอธิบดีกรมรองปลัดกระทรวง (ไม่นับตำแหน่งปลัดกระทรวง)

เอกอัครราชทูตประจำกรุงบอนน์ และเลขาธิการอาเซียน

จากปลัดกระทรวงการต่างประเทศ ได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตผู้มีอำนาจเต็ม ณ กรุงบอนน์ ประเทศเยอรมนี ในปี 2519 ต่อมาโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตสหราชอาณาจักร จนถึง พ.ศ. 2527 วัยเกษียณ ได้แจ้งความประสงค์ที่จะทำงานในตำแหน่งเลขาธิการของสำนักงานเลขาธิการอาเซียน ที่เป็นวาระของประเทศไทย เมื่อกระทรวงการต่างประเทศเห็นชอบ จึงเริ่มตำแหน่งใหม่ที่กรุงจาการ์ตา เมื่อวันที่ 16 ก.ค. 2527 อยู่ในตำแหน่งนี้ 2 ปี ก็หมดวาระ

เลขาธิการสภากาชาดไทย

พ้นจากตำแหน่งเลขาธิการอาเซียน ว่างงานระยะหนึ่งก็ไปดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการศูนย์การศึกษาการต่างประเทศ ที่ตั้งขึ้นใหม่ในกระทรวงการต่างประเทศ สมัย พล.อ.อ.สิทธิ เศวตศิลา เป็นรัฐมนตรีว่าการ จนกระทั่งในเดือน ต.ค. 2534 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ สภานายิกาสภากาชาดไทย ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ แผน วรรณเมธี ดำรงตำแหน่งเลขาธิการสภากาชาดไทย สืบต่อจาก เกษม สุวรรณกุล ท่านทูตแผน วรรณเมธี จึงเป็นอันพ้นจากหน้าที่ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาการต่างประเทศที่กระทรวงการต่างประเทศ และเป็นการยุติในชั้นสุดท้ายของ “อาชีพ” ในด้านการต่างประเทศที่ได้เริ่มต้นประกอบมาเป็นเวลาติดต่อกันนานร่วม 50 ปี แม้จะได้เคยมี “ตำแหน่ง” ต่างๆ กันเป็นลำดับมา และมีกำหนดเวลายาวบ้าง สั้นบ้างต่างๆ กันไป แต่ทุกตำแหน่งในช่วงเวลาอันยาวนานนั้นล้วนอยู่ในสายอาชีพการทูตการต่างประเทศ

ประธาน พ.ส.ล.

แผน วรรณเมธี ได้รับการเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งประธานองค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก (พ.ส.ล.) ณ ที่ประชุมใหญ่ครั้งที่ 20 ขององค์การ พ.ส.ล. เมื่อเดือน พ.ย. 2541 (ค.ศ.1998) ที่ประเทศออสเตรเลีย และต่อมาก็ได้มีมติเป็นเอกฉันท์จากที่ประชุมใหญ่ให้ดำรงตำแหน่งติดต่อกันเป็นสมัยที่ 4 จนกระทั่งถึงปัจจุบันแผน วรรณเมธี นับเป็นคนไทยคนที่ 3 ที่ได้ดำรงตำแหน่งนี้ ต่อจากหม่อมเจ้าพูนพิศมัย ดิศกุล (พ.ศ. 2512-2528) และ ศ.สัญญา ธรรมศักดิ์ (พ.ศ. 2528-2541)

องค์การ พ.ส.ล. มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่กรุงเทพฯ เป็นการถาวรนับตั้งแต่ พ.ศ. 2506 และปัจจุบันอาคารของสำนักงานตั้งอยู่ที่มุมสงบในบริเวณอุทยานเบญจสิริ ถนนสุขุมวิท

ในหนังสือ แผน เพื่อแผ่นดิน นั้น พัลลภ ไทยอารี เลขาธิการ พ.ส.ล. (ปัจจุบันดำรงตำแหน่งรองประธานอีกตำแหน่งหนึ่ง) กล่าวถึงระยะเวลา 15 ปี (พ.ศ. 2556 ถ้านับถึง พ.ศ. 2561 เท่ากับเวลา 20 ปี) ที่ท่านประธานแผน วรรณเมธี ได้มาปฏิบัติหน้าที่ว่า

“ต้องนับว่าเป็นบุญของชาว พ.ส.ล. ที่ได้ท่านแผน วรรณเมธี มาดำรงตำแหน่งประธานขององค์การเมื่อปี 2541 ชื่อเสียงโดยเฉพาะคุณงามความดีของท่านเป็นที่รู้จักกันดีพอสมควร ฉะนั้นการเข้ามาร่วมงาน พ.ส.ล.ของท่านจึงเป็นที่ยินดีและชื่นชม ไม่ใช่แต่ในประเทศไทยเท่านั้น แม้แต่ในต่างประเทศศูนย์ภาคีทั้งหลายบ้างก็ได้รู้จักหรือเคยได้ยินกิตติศัพท์ของท่านมาก่อน ก็เริ่มตื่นตัวหันมาสนใจร่วมมือกันในกรอบของ พ.ส.ล.

“ประสบการณ์ด้านการทูตการต่างประเทศของท่านประธานแผนมีประโยชน์อย่างมาก ท่านให้ความสำคัญกับการสร้างเสริมศูนย์ภาคีในหลายประเทศ เช่น จีน ศรีลังกา เนปาล ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น และเกาหลี หลายประเทศโดยเฉพาะบรรดาประเทศสังคมนิยม เช่น จีน เป็นต้น ซึ่งไม่เคยแข่งขันมาก่อนก็เริ่มให้การสนับสนุนกิจการของ พ.ส.ล. จนถึงกับว่าจะได้รับเป็นเจ้าภาพในการจัดการประชุมใหญ่เป็นครั้งแรกสำหรับจีนในปี 2557 นี้”

ที่เล่ามา ก็ขอสรุปตามข้อเขียน ท่านวิทยา เวชชาชีวะ ที่สรุปว่า แผน เพื่อแผ่นดิน เรื่องราวชีวิต ซึ่งพิสูจน์ว่า ความดี ความเพียร ความถ่อมตน ย่อมเป็นหนทางสู่ความสำเร็จอย่างมีเกียรติ ควรแก่การแซ่ซ้อง