ต่างชาติชี้ไทยแก้ประมงไม่ขาด

ทีมข่าวต่างประเทศโพสต์ทูเดย์

ในปี 2014 หนังสือพิมพ์เดอะการ์เดี้ยน ของอังกฤษได้เปิดโปงการละเมิดสิทธิมนุษยชนและบังคับใช้แรงงานในอุตสาหกรรมประมงไทย ทำให้รัฐบาลไทยซึ่งขณะนั้นได้รับใบเหลืองแจ้งเตือนการทำประมงผิดกฎหมาย ไม่รายงาน และไม่กำกับดูแล (ไอยูยู) จากสหภาพยุโรป (อียู) และระดับการค้ามนุษย์ในระดับที่รุนแรงที่สุดจากสหรัฐนั้น ต้องเร่งยกเครื่องอุตสาหกรรมประมงเป็นการใหญ่

แม้สหรัฐจะยกระดับให้ไทยมาอยู่ในระดับเทียร์ 2 เฝ้าระวังในปัจจุบัน แต่การแก้ปัญหายังคงไม่เห็นผลนักตามรายงานของฮิวแมน ไรต์ส วอตช์ องค์กรด้านสิทธิมนุษยชน ซึ่งนำเสนอกับที่ประชุมของรัฐสภายุโรปเมื่อวันที่ 23 ม.ค.ที่ผ่านมา

ฮิวแมน ไรต์ส วอตช์ เปิดเผยรายงานการละเมิดสิทธิมนุษยชนและบังคับใช้แรงงานในอุตสาหกรรมประมงไทย ความยาว 134 หน้า หลังสัมภาษณ์แรงงานที่ส่วนใหญ่เป็นชาวเมียนมาและกัมพูชา รวมถึงเจ้าหน้าที่รัฐจำนวน 248 คน โดยพบว่า ไทยยังคงมีปัญหาการบังคับใช้แรงงานและการค้ามนุษย์ ซึ่งแรงงานที่ขึ้นเรือโดยสมัครใจในตอนแรกมักเจอกับการบังคับใช้แรงงานในภายหลัง และระบบของรัฐบาลไทยในปัจจุบันก็ไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้มากพอ

รายงานระบุว่า ไทยไม่อาจแก้ปัญหาการหลอกลวงเงื่อนไขการทำงานกับแรงงาน การยึดเอกสารแสดงตัวตนของแรงงาน การหักค่าจ้างแรงงาน หรือการจ้างงานแรงงานใช้หนี้ การทำงานล่วงเวลาเกินกำหนด และการขวางไม่ให้ลูกจ้างเปลี่ยนนายจ้าง

"เงินของเราอยู่กับนายจ้าง ดังนั้นเขาจะเป็นคนอนุญาตว่าเราจะเปลี่ยนงานได้หรือเปล่า พวกเขากุมอำนาจทั้งหมด และพวกเราก็ทำอะไรไม่ได้เลย" สีนวล เสา แรงงานชาวกัมพูชาใน จ.ระยอง กล่าวเมื่อเดือน พ.ย. 2016

ที่ผ่านมา รัฐบาลพยายามแก้ไขปัญหาในอุตสาหกรรมประมงด้วยการยกเลิกกฎหมายประมงเก่าและออกมาตรการการกำกับดูแลใหม่ เช่น การให้แรงงานต่างด้าวต้องมีเอกสารและขึ้นทะเบียนเป็นลูกเรือเมื่อขึ้นเรือหรือลงจากเรือเมื่อถึงท่าเพื่อยุติการฆาตกรรมแรงงาน รวมถึงการจัดตั้งระบบแจ้งเข้า-แจ้งออก เพื่อคอยตรวจสอบเรือที่ดำเนินการ ซึ่งนอกจากแรงงานแล้วยังรวมไปถึงเครื่องมือที่ใช้จับปลาด้วย

แต่จากการตรวจสอบของฮิวแมน ไรต์ส วอตช์ พบว่า ระบบของไทยนั้นเน้นไปที่การทำเอกสารมากกว่า เนื่องจากเจ้าหน้าที่มักจะพูดคุยกับกัปตันและเจ้าของเรือเพื่อตรวจสอบเอกสาร มากกว่าจะเข้าไปพูดคุยกับแรงงานต่างด้าวเหล่านั้น รวมถึงการตรวจสอบการทำร้ายร่างกายยังทำแค่ผิวเผิน

นอกจากนี้ ไม่มีกฎหมายอาญากับการบังคับใช้แรงงานเพื่อเหยื่อที่สมัครใจเข้าทำงานในอุตสาหกรรมประมง ซึ่งถูกบังคับใช้แรงงานในภายหลัง ทำให้ยากต่อการนำผู้กระทำผิดมาลงโทษ อีกด้วย