หวั่นคุมเงินดิจิทัลเข้ม หนีเข้าตลาดมืด

โกศล ทรัพย์ประเสริฐ ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท ยูนิคอร์น ออน เซ็น ผู้ดำเนินธุรกิจฟินสตรีท ซึ่งเป็นเทคโนโลยีทางการเงิน (ฟินเทค) ด้านการบริหารจัดการหนี้ กล่าวว่า จากกรณีที่ทางการกำลังหาแนวทางกำกับดูแลสกุลเงินดิจิทัล (คริปโตเคอเรนซี) นั้น เบื้องต้นอยากให้มองแนวทางที่ต่างประเทศเคยทำและปฏิกิริยาตอบกลับทั้งทางด้านบวกและลบเป็นตัวอย่าง

ทั้งนี้ มองว่าหากออกกฎกำกับที่รุนแรงจนเกินไปจะกลายเป็นข้อเสีย เพราะอาจทำให้เรื่องเหล่านี้กลายเป็นเรื่องที่ทำกันใต้ดินหรือตลาดมืด ไม่ต่าง จากปัญหาหวยใต้ดิน ซึ่งจะทำให้บริหารจัดการในระยะต่อไปยากขึ้นไปอีก ดังนั้น จึงควรดูแลในลักษณะที่ทำให้คริปโตเคอเรนซีอยู่ใกล้ตัวมากขึ้น

สำหรับแนวทางที่ประเทศอื่นทำแล้วน่าสนใจ คือ การจำกัดวงเงินสำหรับซื้อขายคริปโตเคอเรนซี เช่น ให้ซื้อขายได้เพียง 5% ของรายได้ต่อเดือน ซึ่งการจำกัดในลักษณะนี้จะเป็นการช่วยดูแลความเสี่ยงไปในตัวควบคู่กับการเปิดโอกาสให้คนได้เรียนรู้การลงทุนรูปแบบใหม่ๆ ซึ่งอาจจะได้ผลตอบแทนดีก็ได้ หรืออีกวิธีหนึ่งคือการใช้เรื่องการเก็บภาษีเข้ามาช่วย หากซื้อขายมากก็โดนจ่ายภาษีมาก ก็จะเป็นอีกวิธีที่ดูแลได้

อย่างไรก็ตาม อีกสิ่งที่ทางการต้องทำอย่างต่อเนื่องคือการให้ความรู้ ซึ่งต้องทำอย่างบูรณาการร่วมกันหลายหน่วยงานและทำอย่างจริงจัง

โกศล กล่าวถึงกรณีกระแสการออกเสนอขายเหรียญดิจิทัลให้คนทั่วไป (อินนิเชียล คอยน์ ออฟเฟอริ่ง หรือ ไอซีโอ) ในไทยว่า เจมาร์ทไม่ใช่เจ้าแรกที่ออกไอซีโอในไทย ก่อนหน้านี้ก็เคยมีโอมิเสะโก รวมทั้งแซดคอยน์ และเจ้าเล็กๆ ที่เคยออกมาแล้ว และเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ ในต่างประเทศก็มีมาก่อน เพียงแค่ในไทยเพิ่งเริ่มทำ

กรณีของเจมาร์ทผู้ที่ออกไอซีโอเกี่ยวพันบริษัทจดทะเบียนในไทย มีทีมที่ปรึกษาดี ข้อมูลที่นำเสนอน่าสนใจ ทำให้นักลงทุนมองว่ามีมูลค่าเพิ่มได้ในอนาคตจึงสนใจกันมาก แต่ก็อาจทำให้คนทั่วไปหรือหน่วยงานกำกับมองได้ว่า ผู้ออกไอซีโอเกี่ยวพันบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ ดังนั้นอาจไปสร้างแรงเก็งกำไรในหุ้นของบริษัทจดทะเบียนนั้นได้

"โดยส่วนตัวอยากให้คนที่คิดจะลงทุนในไอซีโอ มองไปที่ความตั้งใจของบริษัทที่ระดมทุนมากกว่าว่าออกไอซีโอมาทำไม แล้วจุดประสงค์ที่ระดมทุนไปแล้วจะสร้างมูลค่าเพิ่มให้ธุรกิจที่มีอย่างไร เพราะเหรียญไอซีโอไม่ได้มีมูลค่าแค่จากมองเพื่อเก็งกำไรเท่านั้น แต่ยังอยู่ที่ประโยชน์แท้จริงของเหรียญที่ออกด้วย

ด้านสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นเสนอแนวทางการกำกับดูแลไอซีโอไป ซึ่งปิดรับฟังไปวันที่ 22 ม.ค.ที่ผ่านมา คาดว่าจะเห็นแนวทางชัดเจนไตรมาสแรกปีนี้ ส่วนกฎหมายจะออกตามมาภายหลัง

แนวทางตามเอกสารรับฟังความคิดเห็นนั้น ระบุว่าจะกำหนดนิยามหลักทรัพย์เพิ่มเติมภายใต้ พ.ร.บ.หลักทรัพย์เพื่อให้ไม่มีช่องว่างในการกำกับดูแล เนื่องจากกฎหมายปัจจุบันอาจไม่ครอบคลุมตราสารที่มีลักษณะเยี่ยงหลักทรัพย์บางประเภทซึ่งรวมถึงไอซีโอ

เบื้องต้น ก.ล.ต.เห็นควรเปิดให้ใช้กระบวนการไอซีโอออกและเสนอขายส่วนแบ่งร่วมลงทุนเฉพาะผู้ลงทุนสถาบัน กิจการเงินร่วมลงทุน (เวนเจอร์ แคปปิตอล ฟันด์) นิติบุคคลร่วมลงทุน (ไพรเวท อิควิตี้ ฟันด์) ผู้ลงทุนรายใหญ่พิเศษ (อัลตร้า ไฮเน็ตเวิร์ก อินเวสเตอร์) ส่วนกรณีผู้ลงทุนรายย่อยต้องจำกัดวงเงินลงทุนไม่เกิน 3 แสนบาท/การลงทุนในไอซีโอแต่ละโครงการ

อย่างไรก็ตาม ก.ล.ต.มองว่าจำเป็นต้องมีผู้เล่นในตลาดที่จะมาช่วยคัดกรองคุณภาพ เพิ่มความโปร่งใส และมั่นใจในตลาดไอซีโอ โดยกำหนดให้การระดมทุนไอซีโอต้องทำผ่านไอซีโอ พอร์ทัล ซึ่งทำหน้าที่คล้ายวาณิชธนกิจและนายทะเบียนหลักทรัพย์ แต่ไอซีโอ พอร์ทัล จะไม่รับประกันความสำเร็จของสตาร์ทอัพที่ระดมทุน ซึ่งโดยทั่วไปมีโอกาสล้มเหลวสูง

ขณะที่การเคลื่อนไหวของคริปโตเคอเรนซีในต่างประเทศ ล่าสุดนั้นรัฐบาลเกาหลีใต้เตรียมเริ่มเก็บภาษีเว็บไซต์ที่ให้บริการเทรดเงินดิจิทัลภายในประเทศที่ 24.2% และจะห้ามการใช้บัญชีที่ไม่ระบุตัวตนในการเทรดเงินดิจิทัลนับตั้งแต่วันที่ 30 ม.ค. เพื่อป้องกันการฟอกเงิน หรือก่ออาชญากรรมอื่นๆ ขณะที่คณะกรรมาธิการสหภาพยุโรปมีแผนจะเปิดการประชุมรับฟังความเห็นจากฝ่ายที่เกี่ยวข้อง เพื่อหารือถึงผลกระทบของเงินคริปโตที่มีต่อธนาคารกลาง