สัญญาณจากแบงก์ยักษ์

โดย...ณ กาฬ เลาหะวิไลย

ธุรกิจกำลังปรับตัวครั้งใหญ่สุดในประวัติศาสตร์ เพื่อรับสถานการณ์การรุกรานจากดิจิทัล หรือ Digital Disruptive เป็นภาพที่ชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ

สัญญาณคร้้งล่าสุดมาจากไทยพาณิชย์ ธนาคารยักษ์อันดับต้นๆ ของประเทศ

ในช่วง 3 ปีข้างหน้า ธนาคารไทยพาณิชย์ประกาศเดินหน้าในแผนสร้างรากฐานองค์กรใหม่อย่างต่อเนื่อง ภายใต้กลยุทธ์กลับหัวตีลังกา Going Upside Down

5 เรื่องที่สำคัญที่ธนาคารจะดำเนินการ ได้แก่ การปรับโครงสร้างองค์กร ปล่อยกู้ที่ได้ผลตอบแทนสูง เข้าสู่โลกดิจิทัล ใช้ฐานข้อมูลให้มีประสิทธิภาพ และแสวงหาธุรกิจรูปแบบใหม่

ทั้งหมดจะทำให้ธนาคารไทยพาณิชย์มีองค์กรที่กระชับขึ้น แต่สร้างผลกำไรมากขึ้น

องค์กรของไทยพาณิชย์จะเป็นอย่างไร

อีก 3 ปี สาขาของธนาคารจะลดจาก 1,153 สาขา เหลือ 400 สาขา หรือเหลือเพียง 1 ใน 3

นอกจากนั้น ตั้งเป้าลดจำนวนพนักงานจาก 2.7 หมื่นคน เหลือ 1.5 หมื่นคน หรือเหลือเพียงครึ่งเดียว

พนักงานที่หายไป สาขาที่หายไป จะใช้เทคโนโลยีเข้ามาทดแทน ใช้ฐานข้อมูลเพื่อเข้าถึงลูกค้าได้อย่างตรงเป้าหมาย และพัฒนาพนักงานที่มีอยู่เดิมให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

นี่แหละคือทิศทางของธุรกิจการเงิน โดยเชื่อได้ว่าธนาคารพาณิชย์อื่นๆ ก็ไปในทิศทางเดียวกันคือลดขนาด นำเทคโนโลยีมาใช้ให้มากขึ้น

ความสามารถการแข่งขันในอดีตที่อิงอยู่กับการขยายสาขา คงไม่ใช่อีกแล้ว สาขากลายเป็นต้นทุนที่จำเป็นต้องลดลง และต้องนำเทคโนโลยีมาทดแทน

แล้วสิ่งที่จะตามมาก็คือแรงงานจำนวนมากจะทำอะไร

ในช่วงที่ผ่านมา ธนาคารพาณิชย์คือภาคธุรกิจที่รองรับแรงงานมหาศาล แต่ในเมื่อธุรกิจธนาคารอยู่ในช่วงการลดขนาดลงมา จึงเท่ากับตลาดแรงงานภาคธนาคารแทบจะปิดตาย

จริงอยู่แม้ธนาคารจะไม่ลดพนักงานลงมา อย่างไทยพาณิชย์แต่ละปีจะมีพนักงานออกตามปกติอยู่แล้ว ประมาณปีละ 3,000 คน 3 ปี ก็ประมาณ 1 หมื่นคน ใกล้เคียงกับจำนวนเป้าหมายพนักงานในอนาคต ก็เท่ากับว่าเมื่อพนักงานส่วนใหญ่ลาออกก็แทบจะไม่รับเพิ่ม

ตลาดงานในอนาคตจึงไม่ขยายตัว และหดตัวลงไปเรื่อยๆ เสียด้วยซ้ำ

ธุรกิจบริการอื่นๆ นอกเหนือภาคการธนาคารก็ต้องปรับตัว หรือถูกบังคับให้ปรับตัวไปในทิศทางเดียวกัน ด้วยการลดขนาด ใช้เทคโนโลยีแทนคน

การปรับตัวทั้งหมดส่งผลถึงพนักงานที่มีอยู่ในปัจจุบัน ส่งผลกระทบไปถึงบรรดาผู้ที่กำลังใกล้จบการศึกษาและจะเข้าสู่ตลาดแรงงาน และรวมไปถึงบรรดาเด็กนักเรียนที่จะเตรียมสอบเข้ามหาวิทยาลัย จะเลือกเรียนอะไร ที่เมื่อจบมาแล้วจะทำงานอะไร หรือมีอะไรให้ทำ

และเท่าที่ดูยังไม่มีธุรกิจเกิดใหม่ใดๆ ที่สามารถรองรับตำแหน่งงานที่กำลังหดหายไปได้

เป็นโจทย์ใหญ่ที่ยังแก้ไม่ออกจริงๆ