สงครามเย็นคัมแบ็ก

นันทิยา วรเพชรายุทธ

นับตั้งแต่เกิดโศกนาฏกรรม 9/11 ที่กลุ่มก่อการร้ายอัลกออิดะห์ขับเครื่องบินพุ่งชนตึกเวิลด์เทรดเซ็นเตอร์และกระทรวงกลาโหมสหรัฐ เมื่อวันที่ 11 ก.ย. 2001 สหรัฐก็อยู่ภายใต้การมุ่งทำสงครามต่อต้านการก่อการร้ายมาตลอดเกือบ 2 ทศวรรษตั้งแต่นั้นมา

รัฐบาลประธานาธิบดีจอร์จ ดับเบิลยู. บุช บุกทำสงครามอิรักเมื่อปี 2003 ทั้งที่ผลสอบในภายหลัง "ไม่พบ" อาวุธทำลายล้างสูง (WMD) ในอิรักตามที่กล่าวอ้างกันว่า ซัดดัม ฮุสเซน ครอบครองอยู่ก็ตาม จากนั้นเป็นต้นมาสหรัฐก็เดินหน้ากวาดล้างเครือข่ายอัลกออิดะห์และตาลีบันในอัฟกานิสถานและปากีสถาน ไม่เว้นแม้แต่กลุ่มก่อการร้ายใกล้บ้านเราอย่าง เจมาห์ อิสลามิยาห์ (เจไอ) ก็ถูกกวาดล้างและมีการส่งตัวแกนนำเจไอหลายคนให้สหรัฐไปคุมขังที่ฐานทัพสหรัฐบนอ่าวกวนตานาโม ประเทศคิวบา ซึ่งเป็นที่ตั้งของคุกสำหรับนักโทษก่อการร้ายอุกฉกรรจ์โดยเฉพาะ

การก่อการร้ายที่ยังเป็นภัยคุกคามโลกมาจนถึงยุคปัจจุบัน เช่น เหตุวินาศกรรมในสเปน อังกฤษ และฝรั่งเศส จากฝีมืออัลกออิดะห์มาสู่กลุ่มติดอาวุธรัฐอิสลาม (ไอเอส) ทำให้สหรัฐและพันธมิตรยังต้องเดินหน้าทำสงครามต่อต้านการก่อการร้ายอีกอย่างต่อเนื่อง

แต่ในวันนี้ ในยุคของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ที่ทำให้นโยบายหลายอย่างของสหรัฐแทบจะหันหัวพลิกกลับแบบ 360 องศาจากเมื่อ 9 ปีที่ผ่านมา สหรัฐกำลังจะเปลี่ยนแปลงยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติ (NDS) ครั้งใหญ่ที่สุดในรอบเกือบ 20 ปี โดยบอกว่า "ภัยก่อการร้ายไม่ใช่หัวใจสำคัญของสหรัฐอีกต่อไปแล้ว"

และยุทธศาสตร์ความมั่นคงใหม่ที่สหรัฐจะมุ่งหน้าต่อไปก็คือ "การแข่งขันและรับมือกับชาติมหาอำนาจของโลก" โดยเฉพาะ จีน และ รัสเซีย

หลายฝ่ายมองว่านี่เป็นการรื้อฟื้นการเผชิญหน้ายุค "สงครามเย็น" ให้กลับมาตึงเครียดที่สุดอีกครั้ง เพราะจะนำไปสู่การสั่งสมอาวุธยุทโธปกรณ์อย่างเต็มตัวกันอีกครั้งของ 3 มหาอำนาจนิวเคลียร์ ในยุคที่อาจเกิดสมรภูมิ ตัวแทนใหม่ๆ นอกจากซีเรียเกิดขึ้น ได้อีกเสมอ

สหรัฐนั้นส่งสัญญาณต่อสภาคองเกรสชัดเจนว่าจำเป็นต้องเพิ่มงบกลาโหมมากขึ้น เพื่อเตรียมพร้อมความเป็นไปได้ของการเผชิญหน้า

เพราะเมื่อมองไปยังจีนและรัสเซียจะเห็นได้ชัดถึงการทุ่มงบและพัฒนาด้านกลาโหมมาอย่างต่อเนื่องในช่วงหลายปีมานี้ โดยจีนทุ่มงบสูงสุดต่อเนื่องมาหลายปีในด้านเทคโนโลยีทางกลาโหม ที่สหรัฐกลัวนักกลัวหนาว่าจีนกำลังกว้านซื้อเทคโนโลยีทั่วโลก โดยส่วนหนึ่งเพื่อนำไปพัฒนากองทัพ จีนมีการต่อเรือบรรทุกเครื่องบินเองได้สำเร็จ มีการพัฒนาเครื่องบินรบรุ่นใหม่ๆ และกลายเป็นผู้ส่งออกอาวุธยุทโธปกรณ์รายใหญ่ ผ่านสัมพันธ์ทางการเมืองฉันมิตรกับหลายประเทศทั่วโลก

แม้แต่ประเทศทางแถบสแกนดิ เนเวียอย่างสวีเดน ก็เพิ่งออกคู่มือเตรียมรับมือความเป็นไปได้หากเกิดสงครามเย็นเป็นครั้งแรกในรอบ 30 ปี เช่นเดียวกับนอร์เวย์ ที่เพิ่งกลับมาบังคับการเกณฑ์ทหารใหม่เมื่อ 1-2 ปีที่แล้ว

คำว่าสงครามเย็นนั้นอาจฟังดูเป็นคำล้าสมัย แต่จากปัญหาทางการเมืองในแต่ละภูมิภาคตั้งแต่ซีเรีย จนถึงเกาหลีเหนือ และทะเลจีนใต้ จะเห็นได้ว่าความตึงเครียดทางการเมืองไม่ได้ลดน้อยลงไปเลยในยุคนี้ และกลับจะยิ่งตึงเครียดเหมือนในสมัยอดีตของการเผชิญหน้ากันด้วยซ้ำ n