จับตา 'ผู้นำสิงคโปร์รุ่นที่ 4'

มรกตวงศ์ ภูมิพลับคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

นับตั้งแต่แยกตัวออกจากมาเลเซียในปี 1965 พรรคกิจประชา (People's Action Party หรือ PAP) ก็กุมบังเหียนบริหารสิงคโปร์มานานมากกว่าห้าทศวรรษ ผู้นำรุ่นแรกที่เป็นที่รู้จักระดับโลกคือ ลีกวนยู ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจนถึงปี 1990 ก็สละเก้าอี้

ลีกวนยูผู้ล่วงลับได้ชื่อว่าพลิกโฉมสิงคโปร์ให้เป็นประเทศพัฒนาแล้วโดยใช้เวลาไม่กี่ทศวรรษ ก่อนจากไป เขาให้สัมภาษณ์ในปี 2008 ว่า "ผมพยายามสร้างสิงคโปร์จากโลกที่สามสู่การเป็นโอเอซิสของโลกที่หนึ่ง"

ที่ผ่านมาทายาททางการเมืองของ PAP ถูกเตรียมไว้อย่างดีและมีตัวผู้สืบทอดอำนาจค่อนข้างชัดเจน ในวันที่ลีกวนยูลงจากตำแหน่ง การเปลี่ยนผ่านทางอำนาจเป็นไปอย่างราบรื่น โก๊ะจ๊กตงได้รับเลือกเป็นผู้นำรุ่นที่ 2 ด้วยความโดดเด่นเกี่ยวกับความเชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจ เคยเป็นผู้ว่าการธนาคารกลางแห่งประเทศสิงคโปร์ รัฐมนตรีอาวุโสด้านการเงิน รัฐมนตรีกระทรวงการค้าและอุตสาหกรรม โดยโก๊ะจ๊กตงเป็นนายกฯ ระหว่างปี 1990-2004

การส่งต่ออำนาจให้ผู้นำรุ่นที่สามยังคงราบรื่น เมื่อนายลีเซียนลุง ทายาททางสายเลือดของลีกวนยูรับช่วงตั้งแต่ปี 2004 ถึงปัจจุบัน โดยก่อนหน้านั้นเขาดำรงตำแหน่งสำคัญเช่น รัฐมนตรีกระทรวงการคลัง รัฐมนตรีกระทรวงการค้าและอุตสาหกรรม

สิงคโปร์ภายใต้บังเหียนของลีเซียนลุงยังคงมาตรฐานในการบริหารได้เหมือนกับรุ่นก่อนหน้า แม้ภายหลังลีกวนยูถึงแก่อสัญกรรมจะมีความไม่แน่นอนอยู่บ้างเมื่อมีข่าวว่าลีเซียนลุงป่วยเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก แต่เขาก็ได้รับการรักษาและผ่าตัดจนอาการดีขึ้น แต่ความไม่แน่นอนนี้นำมาสู่คำถามสำคัญของสิงคโปร์คือ "ใครจะเป็นผู้นำรุ่นถัดไปของ PAP และสิงคโปร์" จนกล่าวได้ว่าเกิดภาวะวิกฤตการสืบทอดอำนาจของ PAP เนื่องจากยังไม่มีผู้ใดที่โดดเด่นพอที่จะขึ้นมาบริหารประเทศ

กระทั่งอดีตผู้นำรุ่นที่ 2 อย่างโก๊ะจ๊กตงยังกล่าวในวันส่งท้ายปีเก่า 2017 ว่าปัญหาเรื่อง "ผู้นำรุ่นที่ 4" เป็นความท้าทายเร่งด่วนของสิงคโปร์ เขายังกล่าวต่อว่าในกลุ่มตัวเลือกจะมีเพียงหนึ่งเดียวที่ได้รับการสนับสนุนโดยน่าจะใช้เวลาไม่เกิน 9 เดือนก็จะได้คำตอบว่าคือผู้ใด โดยลีเซียนลุงวางแผนไว้ว่าจะกำหนดตัวอย่างเป็นทางการก่อนสิ้นปี 2018 ล่าสุดนักวิเคราะห์หลายสำนักมองว่ามี 3 คน ได้แก่ เฮงสวีเกียต อายุ 56 ปี รมว.คลัง ชานชุนซิง อายุ 48 ปี รัฐมนตรีประจำสำนักนายกฯ และองเยคุง อายุ 48 ปี รมว.ศึกษา ที่น่าสังเกตคือทั้งสามคนเข้าสู่แวดวงการเมืองไม่ถึง 10 ปี

สังเกตได้ว่าตัวเก็งผู้นำสิงคโปร์มักจะผ่านงานสายเศรษฐกิจมาก่อนเพราะเศรษฐกิจเป็นเครื่องหมายแห่งความสำเร็จของสิงคโปร์ เป็นไปได้ว่าเฮงสวีเกียต รมว.คลัง อาจมีแต้มต่อมากกว่าคนอื่น เพราะเล่นการเมืองตั้งแต่ปี 2011 เคยเป็น รมว.ศึกษามาก่อน มีอาวุโสและมีพรรษาการเมืองสูงกว่าคู่แข่ง อุปสรรคประการเดียวของเขาคือปัญหาสุขภาพซึ่งเคยประสบโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) เมื่อปี 2016

ในตอนนี้ แม้ว่าตัวเก็งว่าที่ผู้นำคนล่าสุดของสิงคโปร์จะยังไม่ชัดเหมือนรุ่นก่อนหน้า แต่อดีตผู้นำสิงคโปร์ก็ออกมากล่าวว่ารัฐบาลสิงคโปร์ควรจะทำงานเป็นทีมและสนับสนุนว่าที่ผู้นำรุ่นที่ 4 ให้ผ่านความท้าทายไปให้ได้