ค่าใช้จ่ายลงทุน ในกองทุนรวม

สมาคมบริษัทจัดการลงทุน

หลายท่านคงเคยลงทุนในกองทุนรวมและศึกษากันมาบ้างแล้วว่า การลงทุนในกองทุนรวมนั้นมีค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง หรือบางท่านอาจจะรู้มากบ้างน้อยบ้างต่างกันไป หรืออาจไม่แน่ใจว่ามีค่าใช้จ่ายอะไร

วันนี้มาทำความรู้จักกับค่าใช้จ่ายต่างๆ ในการลงทุนในกองทุนรวมกัน แต่ก่อนอื่นควรให้ความสำคัญให้มากกับเรื่องของค่าใช้จ่ายในการลงทุนเพราะจะเป็นต้นทุนของตัวผู้ลงทุนเอง ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อผลตอบแทนสุทธิ (ผลตอบแทนหลังหักค่าใช้จ่าย) ของผู้ลงทุน โดยจะทำให้ผลตอบแทนที่ผู้ลงทุนได้รับจริงน้อยกว่าผลตอบแทนที่กองทุนรวมทำได้

ดังนั้น ผู้ลงทุนจึงต้องรู้และให้ความสำคัญในเรื่องค่าใช้จ่าย โดยแนะนำให้ศึกษารายละเอียดของต้นทุนค่าใช้จ่ายทั้งหมดของแต่ละกองทุน เพื่อนำมาเปรียบเทียบกันก่อนที่จะตัดสินใจซื้อกองทุนรวมใดๆ

การหาข้อมูลต้นทุนค่าใช้จ่ายทั้งหมดของการลงทุนในกองทุนรวมนั้น หาได้ไม่ยากเพียงผู้ลงทุนศึกษาโดยเปิดหนังสือชี้ชวนของแต่ละกองทุนในส่วนสรุปข้อมูลสำคัญก็จะพบข้อมูลดังกล่าว ทั้งนี้ เนื่องจากเป็นข้อกำหนดของสำนักงาน ก.ล.ต.ให้ทางกองทุนเปิดเผยข้อมูลค่าใช้จ่ายต่างๆ ไว้ในส่วนนี้ ซึ่งค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการลงทุนในกองทุนรวม แบ่งออกได้เป็น 2 ส่วน

ส่วนที่ 1 ค่าใช้จ่ายที่เรียกเก็บจากผู้ลงทุนโดยตรง

ค่าใช้จ่ายต่างๆ ในส่วนนี้อาจจะมีหรือไม่มีก็ได้ ขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละกองทุน โดยทั่วไปค่าใช้จ่ายส่วนนี้จะเป็นค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นเมื่อมีการซื้อขาย โอนเปลี่ยนมือ หรือเปลี่ยนแปลงกรรมสิทธิ์ในกองทุน เช่น ค่าธรรมเนียมการซื้อหน่วยลงทุน หรือค่าธรรมเนียมการขายหน่วยลงทุน ซึ่งในบางช่วงบริษัทจัดการอาจจะยกเว้นค่าธรรมเนียมทั้งสองรายการนี้ให้กับผู้ที่ต้องการลงทุน

ตัวอย่างเช่น ในช่วงการออกและเสนอขายหน่วยลงทุนครั้งแรก (ไอพีโอ) ทั้งนี้ เพื่อเป็นการจูงใจให้ผู้ลงทุนมาซื้อหน่วยลงทุน เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีค่าใช้จ่ายอื่นๆ เช่น ค่าธรรมเนียมการโอนหน่วยลงทุนให้กับคนอื่น ค่าธรรมเนียมในการออกใบหน่วยลงทุนใหม่ ค่าธรรมเนียมการสับเปลี่ยนกองทุน ซึ่งจะเกิดขึ้นเมื่อผู้ลงทุนที่ถือหน่วยลงทุนต้องการเปลี่ยนการลงทุนจากกองทุนรวมหนึ่งไปยังอีกกองทุนรวมหนึ่งภายใต้การจัดการของบริษัทจัดการเดียวกัน

ส่วนที่ 2 ค่าใช้จ่ายทางอ้อมที่เรียกเก็บจากผู้ลงทุนผ่านกองทุนรวม

ค่าใช้จ่ายต่างๆ ในส่วนนี้เป็นค่าใช้จ่ายทางอ้อมที่ผู้ลงทุนที่ถือหน่วยลงทุนต้องแบกรับ ค่าใช้จ่ายในส่วนนี้เกิดขึ้นจากการดำเนินงานของกองทุนรวม ซึ่งบริษัทจัดการจะดึงเงินจากกองทรัพย์สินของโครงการในกองทุนรวมนั้นๆ มาจ่าย โดยแต่ละโครงการของกองทุนรวมต่างๆ จะกำหนดค่าใช้จ่ายในส่วนนี้ไว้ไม่เท่ากัน

ตัวอย่างค่าใช้จ่ายในส่วนนี้ เช่น ค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการกองทุน หรือค่าธรรมเนียมการจัดการ ค่าใช้จ่ายในส่วนนี้ถือเป็นค่าใช้จ่ายหลักของกองทุน โดยแต่ละกองทุนจะมีค่าใช้จ่ายในส่วนนี้แตกต่างกันออกไป ตามแต่ละนโยบายการลงทุนที่แตกต่าง เช่น กองทุนรวมตราสารหนี้โดยมากจะมีค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการกองทุนต่ำกว่ากองทุนรวมตราสารทุน เพราะในการบริหารจัดการกองทุนรวมตราสารหนี้นั้นมีความยุ่งยากและซับซ้อนน้อยกว่าการจัดการกองทุนรวมตราสารทุน

หรือในบางกรณีถึงแม้เป็นกองทุนรวมตราสารทุนเหมือนกันแต่มีกลยุทธ์ในการลงทุนแตกต่างกันอย่างกองทุนที่เน้นการลงทุนเชิงรุก กับกองทุนที่เน้นการลงทุนเชิงอนุรักษ์ ก็ย่อมมีค่าใช้จ่ายในอัตราที่แตกต่างกันด้วย

ค่าใช้จ่ายอื่นๆ เช่น ค่าใช้จ่ายในการโฆษณาประชาสัมพันธ์ ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) กำหนดให้บริษัทจัดการต้องเปิดเผยค่าใช้จ่ายในส่วนนี้แยกต่างหากจากค่าใช้จ่ายข้างต้น โดยต้องระบุตัวเลขที่ชัดเจนที่เป็นอัตราค่าใช้จ่ายขั้นสูงไว้ด้วย เช่น มีการคิดค่าใช้จ่ายในการโฆษณาและประชาสัมพันธ์ไม่เกิน 1% ของมูลค่าทรัพย์สินสุทธิ เป็นต้น