10 เทรนด์อี-คอมเมิร์ซ (1)

นันทิยา วรเพชรายุทธ

ยุคสมัยของการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบ "เศรษฐกิจใหม่" หรือนิวอีโคโนมีนั้นเป็นที่ประจักษ์มาได้พักใหญ่แล้ว หลายคนรู้ดีว่าอี-คอมเมิร์ซคืออนาคตใหม่ แต่ก็ใช่ว่าทุกคนจะประสบความสำเร็จในการลงมาเล่นออนไลน์ ขณะที่แม้แต่อี-คอมเมิร์ซรายใหญ่ระดับโลกเองทั้งอาลีบาบาและอเมซอน ต่างก็มีการปรับกลยุทธ์โดยมุ่งบาลานซ์กับโลกออฟไลน์อย่างชัดเจนในปีที่แล้ว

ในปี 2018 นี้ เว็บไซต์เทคโหนดได้รายงาน 10 เทรนด์อี-คอมเมิร์ซของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่น่าจับตา ผ่านมุมมองของ เชจิ โฮ ประธาน เจ้าหน้าที่กรุ๊ปการตลาดของบริษัท เอคอมเมิร์ซ ว่า ปีนี้น่าจะเป็นปีแห่งการบุกตะลุยของรายใหญ่อย่างแท้จริง โดยเฉพาะมังกรจีน

1.อาเซียนจะเป็นสมรภูมิของยักษ์อี-คอมเมิร์ซจีน และถึงเวลาแล้วที่เราต้องเลือกข้างว่าจะอยู่ฝั่ง "อาลีบาบา" หรือ "เทนเซ็นต์" เพราะหลังจากที่ปล่อยให้อาลีบาบารุกตลาดอาเซียนมาอย่างหนักตลอดหลายปีที่ผ่านมา นำโดยดีลซื้อลาซาด้า และเพิ่งซื้อโทโคพีเดียไปอีก 1,100 ล้านดอลลาร์สหรัฐเมื่อปีที่แล้ว แต่ฝั่งเทนเซ็นต์เองก็เริ่มตะลุยซื้อกิจการในอาเซียนอย่างหนักเมื่อปีที่แล้วเช่นกัน โดยใช้สูตร 3 ประสานล้มยักษ์ หรือสูตรสำเร็จเดิมในจีนที่ประกอบด้วยธุรกิจ เกม มือถือ และระบบชำระเงินไปพร้อมกัน โดยเทนเซ็นต์ได้เข้าเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ใน "ซี" (การีน่า) บริษัทเกมระดับยูนิคอร์นพันล้านดอลลาร์ ที่ทำเว็บอี-คอมเมิร์ซ "ช้อปปี้" นอกจากนี้ยังเข้าไปลงทุนใน "โกเจ็ก" เพื่อพัฒนาแอพพลิเคชั่นนี้ รวมไปถึงระบบชำระเงินให้กลายเป็นซูเปอร์แอพ เหมือนกับ วีแชต ซึ่งปัจจุบัน วีแชตเพย์ขึ้นมากินส่วนแบ่งตลาดจีนได้ถึง 40% เมื่อเทียบกับเจ้าตลาดอาลีเพย์ที่ 54%

2.ตลาดออร์แกนิกที่ชะลอตัวลงจะเปิดทางให้อเมซอนเข้ามา หลังจากที่ เปิดอเมซอน ไพรม์ ในสิงคโปร์ไปแล้วเมื่อเดือน ก.ค. 2017 ซึ่งเป็นที่คาดว่า อเมซอนจะขยายไลน์สินค้าลงสู่ของใช้ ในชีวิตประจำวันมากขึ้นในตลาดสิงคโปร์ ซึ่งแม้จะยังเป็นตลาดเล็กโดยมีทราฟฟิกในอันดับที่ 29 แต่เมื่อเทียบต่อหัวประชากรแล้วถือว่าอยู่ในอันดับที่ 4 ของโลก และที่ 1 ของเอเชีย แต่เป็นที่คาดว่าอเมซอนจะยังไม่ขยายไปยังตลาดอื่นๆ ในอาเซียน ที่ส่วนใหญ่อยู่ภายใต้ทุนจีนกันไปเยอะแล้ว โดยน่าจะปักหลักที่สิงคโปร์และในจีนก่อน

3.ออฟไลน์ คือ นิวออนไลน์ บรรดาร้านค้าอี-คอมเมิร์ซแบบเต็มตัวจะหันมาเปิดหน้าร้านจริงกันมากขึ้น เพื่อชดเชยต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้า (CAC) ที่สูงขึ้น และเพื่อเติมเต็มความต้องการของลูกค้าในขั้นปลายทางสุดท้าย ซึ่งเราเริ่มเห็นทิศทางออนไลน์สู่ออฟไลน์ชัดเจนเมื่อปีที่แล้ว หลังอเมซอนซื้อโฮลฟู้ด ขณะที่อาลีบาบาและเทนเซ็นต์เริ่มตะลุยซื้อห้างร้านค้าจริงกันมากขึ้น เพิ่มเติมเต็มในส่วนที่อี-คอมเมิร์ซไม่มีหรือทำไม่ได้ เช่น สินค้าเกี่ยวกับอาหาร หรือเสื้อผ้าเครื่องประดับที่เป็นเรื่องของไซส์และความพึงพอใจในการสวมใส่ ซึ่งทำให้ร้านเสื้อผ้าออนไลน์ชื่อดังอย่าง โพเมโล หันมาเปิดร้านจริงเป็นครั้งแรกที่สยามสแควร์เพื่อให้ลูกค้าที่สั่งซื้อออนไลน์ ได้เข้ามาลองจริงก่อนตกลงว่าจะเก็บไว้หรือจะคืนสินค้า ขณะที่อาลีบาบาเองก็ประกาศยุทธศาสตร์ ออนไลน์ ทู ออฟไลน์ ไปแล้วในงานวันคนโสดที่เพิ่งผ่านมาเช่นกัน

4.อี-คอมเมิร์ซหน้าใหม่จะหันมาพึ่งการระดมทุนแบบ "ไอซีโอ" หรือการออกขายเงินดิจิทัลสู่สาธารณชนครั้งแรก เพื่อแข่งขันในยุคที่ปลาใหญ่ครองตลาด ซึ่งมีตัวอย่างที่ประสบความสำเร็จมาแล้วกับ โอมิเซะ (Omise) ฟินเทคในไทยที่ขายเงินโทเคนไปได้ 25 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แม้ว่ารัฐบาลในหลายประเทศจะเริ่มหันมาเข้มงวดกับเงินดิจิทัลและการออก ไอซีโอมากขึ้นก็ตาม

5.เข้าสู่โค้งสุดท้ายของยุคฝุ่นตลบซึ่งอี-คอมเมิร์ซท้องถิ่นจะปรับตัวเข้าสู่ยุค "การจัดระเบียบโลกใหม่" เพราะอย่างที่บอกไว้ว่าไม่ใช่ทุกคนที่จะประสบความสำเร็จในการค้าออนไลน์ ตลอดหลายปีมานี้จนถึงปัจจุบัน วงการอี-คอมเมิร์ซก็ยังฝุ่นตลบทั้งคนเข้าคนออก คนชนะและคนแพ้ เช่น ราคุเต็น ที่ต้องออกจากตลาดอาเซียนไป เช่นเดียวกับการขายทิ้ง ซาโลรา ในไทย เวียดนาม และฟิลิปปินส์ ซึ่งในปี 2018 ในยุคของปลาบึกยักษ์จากจีนกินรวบตลาด ก็อาจมีอี-คอมเมิร์ซท้องถิ่นต้องเปลี่ยนโฉมหรือจากไปมากขึ้นอีกในปีนี้ n