ประเทศไทยควรอนุญาตเปิดธุรกิจทรัสต์ (2)

ทรัสต์มีบทบาทต่อการสนับสนุนการเติบโตของตลาดทุน ซึ่งพิจารณาได้จากการเพิ่มขึ้นของมูลค่าหลักทรัพย์ ณ ราคาตลาด (Market Capitali zation) ของ REITs ซึ่งข้อมูลจาก EY (2016) พบว่า นับตั้งแต่ปี 2554-2560 ขนาดมูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาดรวม (Market Cap) ของ REITs ในตลาดทั่วโลกมีการเติบโตเป็นอย่างมาก โดยเพิ่มขึ้นถึง 147% ในสหรัฐ และกว่า 100% ในประเทศอื่นๆ ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่ช่วยหนุนการขยายตัวของขนาดตลาดทุนในประเทศเหล่านั้นด้วย

ทรัสต์มีส่วนช่วยในการแก้ไขปัญหาทางเศรษฐกิจและสังคม ในต่างประเทศภาคธุรกิจและประชาชนได้มีส่วนในการให้ความช่วยเหลือแก่กลุ่มคนในสังคมที่ประสบปัญหาโดยใช้กลไกของทรัสต์ ตัวอย่างเช่น ในประเทศอังกฤษ ซึ่งมีการจำแนกวัตถุประสงค์ทรัสต์ เพื่อสาธารณกุศลเป็นทรัสต์ เพื่อบรรเทาความยากจน ทรัสต์เพื่อการศึกษา ทรัสต์เพื่อศาสนา และทรัสต์อื่นๆ ตามที่กฎหมายกำหนดรวมถึงทรัสต์เพื่อประโยชน์ของท้องถิ่น ตัวอย่างเช่น บริษัทที่ให้บริการน้ำประปาหลายแห่งได้จัดตั้งทรัสต์เพื่อสาธารณกุศล

โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความช่วยเหลือในการแก้ปัญหาทางการเงินในระยะยาวแก่กลุ่มคนยากจนที่มีหนี้ค้างชำระค่าน้ำและบำบัดน้ำเสีย เป็นต้น ในปัจจุบันการจัดตั้งทรัสต์ในประเทศไทยมีข้อจำกัดด้านวัตถุประสงค์ให้เป็นการระดมทุน เพื่อธุรกรรมในตลาดทุนเท่านั้น

ความเป็นมาเกี่ยวกับการจัดตั้งทรัสต์ในประเทศไทยนั้น ในอดีต เคยมีการจัดตั้งทรัสต์อยู่บ้างตามหลักกฎหมายของประเทศอังกฤษ แต่หลังจากปี 2478 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1686 ได้บัญญัติห้ามการจัดตั้งทรัสต์ตามกฎหมายไทย เนื่องจากรัฐบาลขณะนั้นเห็นว่าการก่อตั้งทรัสต์ เพื่อจัดการทรัพย์สินจะทำให้ทรัพย์สินนั้นไม่เกิดการหมุนเวียนเปลี่ยนมือต่อมาในปี 2550 จึงได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา 1686 โดยมีข้อยกเว้นให้ตั้งทรัสต์ได้ตามกฎหมายเพื่อการก่อตั้งทรัสต์ เพื่อเปิดโอกาสให้มีการจัดตั้งทรัสต์ เพื่อวัตถุประสงค์การดำเนินธุรกรรมในตลาดทุน พร้อมทั้งได้มีการตรา พ.ร.บ.ทรัสต์เพื่อธุรกรรมในตลาดทุน พ.ศ. 2550 (พ.ร.บ.ทรัสต์ฯ) ขึ้นในปีเดียวกัน ซึ่งถือเป็นกฎหมายฉบับแรกของประเทศไทยที่ว่าด้วยการก่อตั้งทรัสต์ในปัจจุบันการจัดตั้งทรัสต์ในประเทศไทย จึงทำได้จำกัดเฉพาะเพื่อวัตถุประสงค์ในการดำเนินธุรกรรมในตลาดทุน ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ได้แก่

1.การออกหลักทรัพย์ตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ 2.การแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ตามกฎหมายว่าด้วยนิติบุคคลเฉพาะกิจ เพื่อแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ 3.ธุรกรรมอื่นใดที่เป็นการส่งเสริม หรือเอื้ออำนวยต่อตลาดทุน โดยให้อำนาจ คณะกรรมการ ก.ล.ต.ออกประกาศเพิ่มธุรกรรมได้ ซึ่งต่อมาก็ได้มีประกาศกำหนดประเภทธุรกรรมในตลาดทุนที่ให้ใช้ทรัสต์อีก 3 ฉบับ ถึงแม้ว่าจะมี พ.ร.บ.ทรัสต์ฯ แต่การจัดตั้งทรัสต์ในประเทศไทยยังไม่เป็นที่แพร่หลาย