ถอดรหัสผู้บริโภคยุค4.0

โดย...รัชนีย์ ศรีวัฒนชัย

หลายปีที่ผ่านมานี้ พฤติกรรมของ ผู้บริโภคไทยเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ปัจจัยหลักมาจากเทคโนโลยีที่เข้ามามีบทบาทในวิถีชีวิตอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ พฤติกรรมผู้บริโภคไทยจึงก้าวสู่ยุค 4.0 ในปี 2561 พบว่า มีพฤติกรรมใหม่ๆ เกิดขึ้นในหลายมิติที่สำคัญ

จาริต สินธุ นักวิเคราะห์อาวุโส ตลาดไคลเอนต์ดีไวซ์ ประจำไอดีซีประเทศไทย บริษัทวิจัยการตลาดไอที เปิดเผยว่า การเกิดของเทคโนโลยี ใหม่ๆ เข้ามาคนไทยก้าวเข้าสู่การใช้ชีวิตที่เรียกว่าสมาร์ทไลฟ์อย่างชัดเจน ยิ่งขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มคนเมือง จะเกิดการใช้เทคโนโลยีเพื่อความสะดวกสบาย สู่ยุคของอินเทอร์เน็ตทุกสรรพสิ่ง หรือไอโอที ซึ่งจะเริ่มเห็นมากขึ้นในปีจอ ในกลุ่มสมาร์ทโฮม เช่น โดยเฉพาะ กลุ่มเครื่องใช้ไฟฟ้าอัจฉริยะจะมีให้เห็นมากขึ้น

สำหรับวงการเอเยนซีโฆษณาวิทวัส ชัยปาณี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ครีเอทีฟ จูซ จีวัน มองว่า ผู้บริโภคยุค 4.0 เป็นกลุ่มที่มีข้อมูลสินค้าเป็นจำนวนมาก การซื้อสินค้าไม่ว่าจะเป็นกลุ่มสินค้าอุปโภคบริโภคหรือกระทั่งบริการต่างๆ ต้องการแบรนด์ที่มีความจริงใจ การนำเสนอสินค้าหรือการสื่อสารต้องทำทั้งด้านดีและด้านที่ไม่ดีของสินค้าบ่งบอกคุณสมบัติให้ชัดเจน โดยให้ผู้บริโภคตัดสินใจซื้อสินค้าด้วยตัวเอง

เกรียงไกร กาญจนะโภคิน ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กลุ่มบริษัท อินเด็กซ์ ครีเอทีฟ วิลเลจ กล่าวว่า กลุ่มเจเนอเรชั่นวายหรือชาวมิลเลนเนียลซึ่งเป็น กลุ่มที่มีช่วงอายุใกล้เคียงกัน จะเป็นกลุ่มที่นักการตลาดต้องจับตามอง เพราะนอกจากจะเป็นผู้กำหนดเทรนด์ต่างๆ ของประเทศแล้ว ยังกลายเป็นประชากรของประเทศ 20 ล้านคน หรือ 32% ของประชากรไทย 70 ล้านคน และที่สำคัญยังเป็นกลุ่มที่มีพฤติกรรมการช็อปปิ้งบนโลกออนไลน์สูงเมื่อเทียบกับกลุ่มอื่นๆ

ขณะเดียวกัน ก็มีไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิตนอกบ้านเต็มที่ ไม่ว่าจะเป็นการกิน เที่ยว ออกกำลังกาย หรือกระทั่งช็อปปิ้ง โดยกลยุทธ์การตลาดที่สำคัญ เป็นกลุ่มที่การตัดสินใจซื้อไม่ใช่ฟังก์ชันนัลหรือประโยชน์ หรือมูลค่าของสินค้า แต่การซื้อสินค้ามาจากอีโมชันนัลหรืออารมณ์ ดังนั้นสินค้าควรสร้างประสบการณ์ทางอารมณ์ เช่น ขณะนี้พฤติกรรมคนไม่ได้ต้องการไปดื่มกาแฟร้านสตาร์บัคส์ แต่ต้องการเข้าร้านกาแฟที่มีการครีเอทีฟบรรยากาศร้านที่ดี ถ่ายรูปได้ เพื่อสร้างตัวเองให้อยู่ในกระแสโซเชียล

ด้านมุมมองนักวิชาการ พสุ เดชะรินทร์ คณบดี คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า พฤติกรรมของผู้บริโภค 4.0 เน้นด้านประสบการณ์  (Experience Economy) ไม่ใช่เงินที่ถือครองสินทรัพย์เป็นเรื่องสำคัญ แต่เป็นประสบการณ์การแชร์สิ่งที่ได้พบมากกว่าสินค้าที่ซื้อ รวมไปถึงการสร้างความผูกพันทางด้านอารมณ์ของผู้ซื้อ การซื้อของน้อยชิ้นแต่หรูหรือแพงขึ้นและมีคุณค่าทางจิตใจ

นอกจากนี้ พฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลง คือ ผู้บริโภคมีทางเลือกในการช็อปปิ้งได้หลากหลายช่องทางมากขึ้น ผู้บริโภคเกาะติดกับการเชื่อมโยงออนไลน์ ค้าปลีกดำเนินกลยุทธ์ 020 (Online to Offline) เทรนด์ที่พลิกผันจากออนไลน์ ทำอย่างไรให้ลูกค้าที่บริโภคออนไลน์ได้รับประสบการณ์ที่เหมือนกับโลกของออฟไลน์ ช่วงวัยและไลฟ์สไตล์ของผู้บริโภค ส่งผลให้การทำตลาดต้องเปลี่ยนแปลงเพราะพฤติกรรมมีความซับซ้อนมากขึ้น