การปรับโครงสร้างของธุรกิจครอบครัวกับการควบรวมกิจการ (จบ)

....กิติพงศ์ อุรพีพัฒนพงศ์

คำถามที่เจ้าของธุรกิจครอบครัวอาจจะต้องถามจากบรรดาที่ปรึกษาและผู้เกี่ยวข้องในการทำธุรกรรมการซื้อควบรวมกิจการมีดังนี้

1.รูปแบบการควบรวมกิจการนั้นจะเป็นรูปแบบใด กล่าวคือจะเป็นรูปแบบการซื้อหุ้น ซื้อทรัพย์สิน หรือการควบกิจการ โครงสร้างขององค์กรและการถือหุ้น เพราะรูปแบบที่แตกต่างกันก็จะต้องมีข้อกฎหมายและภาษีในการดำเนินงานที่ต่างกัน ที่ปรึกษาการเงิน ที่ปรึกษากฎหมาย และที่ปรึกษาทางบัญชีจะช่วยท่านได้ แต่ท่านก็ควรที่จะต้องมีความรู้อยู่บ้าง

2.มูลค่าในการชำระราคาควรจะเป็นเท่าใด จะชำระเป็นเงินสดหรือชำระเป็นหุ้น และจะมีการตีราคากันอย่างไร แหล่งเงินทุนมาจากที่ใด ต้องกู้หรือใช้กระแสเงินสดของธุรกิจครอบครัว

3.เมื่อดำเนินกระบวนการให้ได้มาซึ่งสินทรัพย์หรือหุ้นในการควบรวมกิจการเรียบร้อยแล้ว ก็ต้องดูว่าการบริหารจัดการหรือคณะกรรมการของบริษัทที่เราไปควบรวมกิจการนั้นจะดำเนินการอย่างไร บุคคลใดในครอบครัวจะเข้าไปมีส่วนในการจัดการบริหารธุรกิจใหม่ที่ได้มาอย่างไร

4.การจัดโครงสร้างเพื่อประโยชน์ทางภาษีอากรว่า การซื้อควบรวมนั้นมีปัญหาต้องเสียภาษีอย่างไร ต้องเสียภาษีหัก ณ ที่จ่ายหรือไม่ ภาษีซื้อจะนำมาใช้ได้หรือไม่ เมื่อเสียภาษีแล้ว ผู้ขายหรือผู้ซื้อจะมาลงรับรู้เป็นรายได้ในอนาคตหรือเมื่อหากจะมีการขายในอนาคตได้อย่างไร และการควบรวมกิจการจะเป็นประโยชน์ในการบริหารภาษีต่อธุรกิจครอบครัวในอนาคตได้อย่างไรบ้าง

5.ควรถือโอกาสในการจัดโครงสร้างของธุรกิจครอบครัว จัดทำเอกสารทางกฎหมายที่เกี่ยวกับธุรกิจครอบครัวต่างๆ ที่เกี่ยวข้องให้เรียบร้อยเลยดีหรือไม่

ในปัจจุบันเรื่องกฎเกณฑ์ต่างๆ ในเรื่องของการควบรวมกิจการมีอยู่มากมาย ไม่ว่าจะเป็นกฎเกณฑ์ของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ บริษัทจำกัด บริษัทมหาชน กฎเกณฑ์เรื่องภาษีในการซื้อควบรวมกิจการ หรือปรับโครงสร้าง เจ้าของธุรกิจครอบครัวจึงควรต้องเรียนรู้ทั้งจากการศึกษาด้วยตนเองและจากที่ปรึกษาที่แต่งตั้งมาด้วย ผมจึงคิดว่าถึงเวลาแล้วที่เจ้าของธุรกิจครอบครัวหรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจครอบครัวจะได้ให้การศึกษาเรื่องการควบรวมกิจการอย่างจริงจัง และเตรียมพร้อมไว้เสมอว่า สิ่งเหล่านั้นพร้อมที่จะเกิดขึ้นกับบริษัทครอบครัว และธุรกิจครอบครัวจะต้องดำเนินการอย่างรวดเร็วเพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุด เพราะหากไม่เตรียมพร้อมเป็นผู้ได้มาซึ่งสินทรัพย์หรือหุ้น ธุรกิจครอบครัวนั้นอาจจะกลายเป็นบริษัทเป้าหมายและถูกคนอื่นเข้าครอบงำจนไม่สามารถรักษาความเป็นธุรกิจครอบครัวได้ยั่งยืนต่อไปได้ หรือธุรกิจถูกคู่แข่งเบียดจนตกไปจากเวทีการแข่งขัน และการหาความรู้ที่สำคัญก็อย่าลืมเตรียมอ่านหนังสือการควบรวมกิจการ โอกาสของธุรกิจไทย ที่จะออกสู่สายตาผู้อ่านภายในปีนี้อย่างแน่นอนครับ