เมื่อ 3 เทครวมเป็นหนึ่ง แรงงานจะรอด หรือล่มสลาย!

เรื่อง | วารุณี อินวันนา

โลกวันนี้ สิ่งรอบๆ ตัวเปลี่ยนแปลงไปอย่างที่เราคาดไม่ถึง การโอนเงินผ่านโทรศัพท์ การชำระค่าสินค้าผ่านคิวอาร์โค้ด ธนาคารเริ่มปิดสาขา มีสาขาออนไลน์ขึ้นมาแทนการสั่งซื้ออาหารและจ่ายเงินบนหน้าจอคอมพิวเตอร์ นี่เป็นแค่จุดเริ่มต้น แล้วอนาคตเทคโนโลยีจะเข้ามาเปลี่ยนแปลงโลกรอบๆ ตัวของเรามากแค่ไหน

พ.อ.เศรษฐพงศ์ มะลิสุวรรณ รองประธานกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) และประธานกรรมการกิจการโทรคมนาคม (กทค.) หนึ่งในวิทยากรที่มักได้รับเชิญให้ไปฉายภาพด้านการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและดิจิทัล ที่จะเข้ามาแทนที่การทำงานของมนุษย์ และเป็นหนึ่งในวิทยากร ในวันเปิดตัวโครงการ Allianz Ayudhya Activator กล่าวว่า เทคโนโลยีก้าวกระโดดไปอย่างรวดเร็วกว่าที่เราจะคิดได้ทัน เราเพียงเริ่มรู้สึกได้ ซึ่งจะต้องเตรียมตัวรับมือ

เมื่อ 10 ปีที่แล้ว นักวิทยาศาสตร์พยากรณ์ว่าคนจะสามารถออกอากาศ (Broadcast) ภาพของตัวเองเหมือนเป็นสถานีโทรทัศน์เสียเอง โดยไม่ต้องลงทุนสร้างคลื่นความถี่เป็นพันๆ ล้าน หรือไปลงทุนสตูดิโอ เหมือนสถานีโทรทัศน์ช่องต่างๆ อยู่ที่ใดก็ Broadcast ได้ ขณะที่ตนเป็นนักศึกษาปริญญาเอก ก็ไม่เข้าใจว่าจะเป็นไปได้อย่างไร ขนาดเรียนวิศวกรรมไฟฟ้าสื่อสารโทรคมนาคม ก็ยังไม่เข้าใจว่าเป็นไปได้อย่างไรที่มนุษย์จะสามารถ Broadcast ตัวเอง โดยไม่ต้องไปสถานีโทรทัศน์

แต่วันนี้เฟซบุ๊กสามารถทำได้จริง เป่าเปา เด็กอายุแค่ขวบกว่า สามารถ Broadcast ให้ผู้ชมดูเป็นหมื่นๆ คน และคน 5 ล้านคนติดตามในเฟซบุ๊กและ ไอจี ผู้เสพสื่อเป็นผู้ผลิตสื่อ จนทำให้ความสามารถของหนังสือที่เป็นกระดาษในอเมริกาและยุโรปต้องแพ้พ่าย และขาดทุนย่อยยับ หากไปค้นหาคำว่า The end of printed newspaper เราจะพบประวัติศาสตร์ของสหรัฐ ที่หนังสือพิมพ์ล่มสลายในปี 2557 และกำลังจะเกิดขึ้นในประเทศไทยในอีกไม่นาน

โทรทัศน์ ร้านเช่าวิดีโอ ร้านขายหนังสือ ปิดตัวกันหมดในสหรัฐในเวลาอันรวดเร็ว บริษัทที่ใหญ่ที่สุดที่ผลิตโปสต์การ์ดขายในสหราชอาณาจักร เพิ่งปิดตัวไปเมื่อ 3 ปีที่แล้ว หนังสือแมกกาซีนมากมายต้องปิดตัวไป สิ่งต่างๆ เหล่านี้ทำให้เกิดสิ่งที่เราไม่คาดคิด และมันเพิ่งเริ่มต้นเท่านั้น!

วันนี้ เทคโนโลยีกำลังก้าวกระโดดถึงจุดที่สำคัญ ขีดความสามารถของเทคโนโลยียังไม่ปรากฏเต็มที่ แต่มันกำลังจะปรากฏให้เห็นในอีก 2 ปีข้างหน้า ตามที่นักวิทยาศาสตร์ได้คำนวณไว้ว่า การเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นในลักษณะเดียวกับกฎของมัวร์ (Moore's law) ที่จะเพิ่มขึ้น 1 เท่าตัว

นักวิทยาศาสตร์ท่านหนึ่งเปรียบกฎของมัวร์ ให้เห็นถึงความรู้สึกว่าเป็นอย่างไร เช่น เรากลัวน้ำท่วมในสเตเดี้ยม เราก็ขึ้นนั่งชั้นสูงสุด หากเริ่มที่ 12.00 น. วินาทีที่ 1 มีน้ำ 1 หยด วินาทีที่ 2 น้ำจะเพิ่มเป็น 2 หยด วินาทีที่ 3 เท่ากับ 4 หยด วินาทีที่ 4 เท่ากับ 8 หยด 16 หยด น้ำจะท่วมสเตเดี้ยมภายในเวลา 12.49 น. ทำให้บริษัทยักษ์ใหญ่ที่ยิ่งใหญ่มาในอดีตจนถึงปัจจุบันเริ่มล่มสลาย ไม่ว่าจะเป็นร้านค้าปลีกยักษ์ใหญ่ในสหรัฐ ก็ถูกอเมซอน อาลีบาบา เล่นงานซะหมด

หรือธนาคารแบงก์ออฟอเมริกา เริ่มเปลี่ยนวิธีการรับคนเข้าทำงาน ตัดคนในสายไฟแนนซ์ และบัญชีออก แต่รับคนเขียนโค้ดดิ้งบล็อกเชน รับคนเขียน โค้ดดิ้งซอฟต์แวร์ เขียนโค้ดดิ้งเอไออัลกอริทึม เรื่องที่ทำให้ธนาคารทำงานด้วยตัวมันเอง โดยไม่มีคนทำงานเลย ไม่มีใครเชื่อ เหมือนคนทำทีวีไม่เคยเชื่อว่าจะมีทีวีดิจิทัล เหมือนเจ้าของหนังสือพิมพ์ และเจ้าของแมกกาซีน เจ้าของร้านหนังสือไม่เคยเชื่อ แต่กำลังเกิดขึ้นแล้ว โลกอนาคตเป็นอย่างไร!

พ.อ.เศรษฐพงศ์ กล่าวว่า นักวิทยาศาสตร์พยากรณ์ตรงกันอย่างชัดเจนว่าในปี 2561 (2018) เทคโนโลยีจะเข้ามามีบทบาทมากขึ้น โดยเฉพาะในโลกการเงิน ฟินเทค และอินชัวร์เทค จะเริ่มเข้ามา ปี 2563 (2020) เทคโนโลยีจะเข้ามามีบทบาทมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นอินเทอร์เน็ตออฟธิงส์ (IOT) กระบวนการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data Analytics) กระบวนการที่ทำให้คอมพิวเตอร์สามารถคิดได้เหมือนคน หรือปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence : AI) ระบบการจัดเก็บฐานข้อมูลที่มีความถูกต้องและปลอดภัยสูง (Blockchain) ขีดความสามารถกำลังจะทะยานตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นไป เปรียบเหมือนเครื่องบินกำลังพักเก็บฐานล้อ และก็ต้านกับอากาศ ผ่านความเร็วถึงจุดที่เครื่องบินจะทะยานขึ้นอย่างรวดเร็ว

ปี 2566 (2023) นักวิทยาศาสตร์ทั้งหลายบอกว่า บิ๊กดาต้าจะมีขีดความสามารถอย่างยิ่ง และเกิดความเสถียรอย่างมาก จะทำให้เกิดรูปแบบการทำธุรกิจที่ผ่านมาทั้งหมดของโลก ถูกทำลายล้างลงอย่างรวดเร็ว มีการพยากรณ์จากสหรัฐบอกว่า ภายในอีก 5 ปี ทุกคนจะมีโดรนใช้เป็นของส่วนตัวทุกคน เหมือนมีโทรศัพท์มือถือ จะทำให้ธุรกิจเปลี่ยนแปลงไป ไม่ว่าจะเป็นผู้ผลิตสื่อ บริษัทผลิตสื่อ จะมีบทบาทน้อยลง

ปี 2568 (2025) ขีดความสามารถของเอไออย่างอัลกอริทึม (Algorithm) หรือกระบวนการแก้ปัญหา จะชาญฉลาด จนสามารถพยากรณ์อนาคตโดยคำนวณจากข้อมูลพื้นฐานมากมายที่เราเรียกว่า บิ๊กดาต้านั้นมาประกอบกันอีกตัวหนึ่ง จนทำให้คิดคำนวณสิ่งใหม่ๆ ได้ พยากรณ์อนาคตได้อย่างแม่นยำ

ในยุคนี้ พฤติกรรมลูกค้าสามารถบอกรายละเอียด หรือ Identify การเปลี่ยนแปลงความต้องการของลูกค้าได้อย่างเพียงพอ ซึ่งไม่เคยปรากฏมาก่อนในประวัติศาสตร์โลกใบนี้

ปี 2573 (2030) มีการพยากรณ์จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด มหาวิทยาลัย สแตนฟอร์ด หรือ 3 ยักษ์ใหญ่ของบริษัทที่ปรึกษาระดับโลก ได้วิเคราะห์ตรงกันว่า เทคโนโลยีจะทะยานถึงจุดขีดสุดในปี 2573 เพราะเอไอ บล็อกเชน และ บิ๊กดาต้า จะรวมตัวกันเป็นหนึ่ง

ในวันนั้น ในปี 2573 จึงเข้าสู่ยุค 4.0 เต็มรูปแบบ เทคโนโลยีทั้งหมดจะประสานสอดคล้อง และมีขีดความสามารถที่สุด เอไอ บล็อกเชน และบิ๊กดาต้า จะทำให้เกิดธุรกิจแบบใหม่ การทำธุรกรรมจะเป็นแบบเรียลไทม์ อัตโนมัติด้วยตัวของมันเอง คนจะกลายมาเป็นธนาคารเอง โดยไม่ต้องมีตัวกลางอีกต่อไป

การทำงาน การวิเคราะห์ จะทำโดยเอไอ อยู่บนพื้นฐานของบล็อกเชนเทคโนโลยี และมีการคำนวณความเสี่ยงผ่านระบบบิ๊กดาต้า

เตรียมรับมือ ก่อนแรงงานล่มสลาย

พ.อ.เศรษฐพงศ์ กล่าวว่า หนึ่งในแนวทางที่ทั่วโลกกำลังดำเนินการรับมือกับยุคที่เทคโนโลยีกำลังก้าวกระโดด คือ การทำโครงการสร้างวิธีคิดของ ผู้ประกอบการ และสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ ให้สามารถทำงานได้อย่างชาญฉลาดในทุกที่ สิ่งที่ตนพูดในวันนี้จะเป็นสิ่งที่โบราณที่สุดในอีก 5 ปีข้างหน้า การเปลี่ยนแปลงไม่ใช่เป็นแบบทฤษฎีฟังก์ชั่นเลขชี้กำลัง หรือฟังก์ชั่นเอ็กซ์โพเนนเชียลอีกต่อไป แต่การเปลี่ยนแปลงเป็นแบบทฤษฎีควอนตัม ที่ทำให้มนุษย์สามารถเข้าถึงในระดับอะตอม และทำให้การเก็บพลังงานจากแสงอาทิตย์เป็น Voltage และสามารถบริหารจัดการแบบ Satellite (ดาวเทียม)

การใช้น้ำมันจะลดลง และรถจะเป็นรถไฟฟ้า แต่ประเด็นไม่ได้อยู่ที่รถไม่ได้ใช้น้ำมัน แต่ความสำคัญของรถไฟฟ้าอยู่ที่ความชาญฉลาดที่สามารถส่งข้อมูลผ่านไฟฟ้าได้ และคิดคำนวณบิ๊กดาต้า มี จีพีเอส มีอินเทอร์เน็ต ทำให้รถมีขีดความสามารถในการคำนวณและพยากรณ์อนาคตและช่วยคนที่นั่งอยู่ในรถ

วันนี้ นักศึกษาชั้นปีที่ 1 ในมหาวิทยาลัยยังใช้หนังสือเรียนของ 2 ปีที่แล้ว และกำลังจะจบการศึกษาภายในอีก 4 ปีข้างหน้า นั่นหมายความว่านักศึกษากำลังเรียนหนังสือในอดีตถึง 6 ปี เพื่อไปทำงานในอนาคต อาจารย์มหาวิทยาลัยคณะนิเทศศาสตร์คิดหนักเพราะไม่ทราบว่าจะผลิตนักศึกษาออกไปสู้กับผู้ผลิตสื่อภายนอก

การเห็นภาพการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นในอนาคตน่าจะช่วยให้แรงงานที่ครอบครองอำนาจการผลิตสินค้าและบริการมาตลอด ต้องเร่งหาวิธีปรับตัวเพื่อสามารถทำงานได้ในยุคที่เอไอกำลังจะกลายมาเป็นคู่แข่งในอนาคต n