เปิดร่าง พรบ.เลือกตั้ง สส. คุมหาเสียง-โกงตัดสิทธิ 20 ปี

ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

วันที่ 30 พ.ย. ที่ประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) มีวาระการพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง สส. ตามที่คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) เสนอ โดยมีทั้งสิ้น 8 หมวด รวม 178 มาตรา มีสาระสำคัญดังนี้

การกำหนดวันเลือกตั้ง สส. ร่างกฎหมายดังกล่าวกำหนดให้มีการประกาศเป็นพระราชกฤษฎีกา จากนั้นให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ดำเนินการกำหนดวันเลือกตั้ง กำหนดวันรับสมัครเลือกตั้งแบบแบ่งเขต เลือกตั้ง

ในกรณีมีเหตุจำเป็นอันมิอาจ เลี่ยงได้เป็นเหตุให้ไม่สามารถจัดการเลือกตั้งทั่วไปพร้อมกันทั่วราชอาณาจักรตามวันที่ กกต.ประกาศกำหนด มาตรา 15 บัญญัติให้เมื่อ กกต.มีมติด้วย คะแนนไม่น้อยกว่า 2 ใน 3 ว่าการดำเนินการเลือกตั้งต่อไปตามกำหนดวันเดิมจะก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมหรือเรียบร้อย กกต.จะประกาศกำหนดวันเลือกตั้งใหม่ก็ได้ แต่ต้องจัดให้มีการเลือกตั้งภายใน 30 วัน นับแต่วันที่เหตุดังกล่าวสิ้นสุดลง

ส่วนการจัดการเลือกตั้ง มาตรา 26 บัญญัติให้ กกต.ดำเนินการกำหนดจำนวน สส.ที่แต่ละจังหวัดจะพึงมี และการแบ่งเขตเลือกตั้งตามวิธีการต่อไปนี้

1.ให้ใช้จำนวนราษฎรทั้งประเทศตามหลักฐานการทะเบียนราษฎรที่ประกาศในปีสุดท้ายก่อนปีที่มีการ เลือกตั้ง เฉลี่ยด้วยจำนวน สส. 350 คน จำนวนที่ได้รับให้ถือว่าเป็นจำนวนราษฎรต่อ สส. 1 คน

2.จังหวัดใดมีราษฎรไม่ถึงเกณฑ์จำนวนราษฎรต่อ สส. 1 คน ตามข้อ 1 ให้มี สส.ในจังหวัดนั้นได้ 1 คน โดยให้ถือเขตจังหวัดเป็นเขตเลือกตั้ง

3.จังหวัดใดมีราษฎรเกินจำนวนราษฎรต่อ สส. 1 คน ให้มี สส.ในจังหวัดนั้นเพิ่มขึ้นอีก 1 คนทุกจำนวนราษฎรที่ถึงเกณฑ์จำนวนราษฎรต่อสมาชิก 1 คน

4.เมื่อได้จำนวน สส.ของแต่ละจังหวัดตามข้อ 2 และ 3 แล้ว ถ้าจำนวน สส.ยังไม่ครบ 350 คน จังหวัดใดมีเศษที่เหลือจากการคำนวณตามข้อ 3 มากที่สุด ให้จังหวัดนั้นมี สส.เพิ่มขึ้นอีก 1 คน และให้เพิ่ม สส.ตามวิธีการดังกล่าวแก่จังหวัดที่มีเศษที่เหลือจากการคำนวณนั้นในลำดับรองลงมาตามลำดับจนครบจำนวน 350 คน

5.จังหวัดใดมีการเลือกตั้ง สส.ได้เกิน 1 คน ให้แบ่งเขตจังหวัดออกเป็นเขตเลือกตั้งเท่าจำนวน สส.ที่พึงมี โดยต้องแบ่งพื้นที่ของเขตเลือกตั้งแต่ละเขตให้ติดต่อกัน และต้องจัดให้มีจำนวนราษฎรในแต่ละเขตใกล้เคียงกัน

ขณะที่การหาเสียงของผู้สมัคร สส.และพรรคการเมืองได้มีการกำหนดเงื่อนไขบางประการเอาไว้ เช่น มาตรา 71 ห้ามโฆษณาหาเสียงทางวิทยุกระจายเสียงหรือโทรทัศน์ เว้นแต่เป็นการดำเนินการตามที่ กกต.กำหนด มาตรา 72 การหาเสียงสามารถดำเนินการทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ตามที่ กกต.กำหนด แต่ห้ามไม่ให้ผู้ใดหาเสียงภายใน 3 วันก่อนวันเลือกตั้ง

นอกจากนี้ มาตรา 75 กำหนดห้ามไม่ให้ผู้สมัครหรือผู้ใดกระทำการทำอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อจูงใจให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงคะแนนให้แก่ตนเองหรือผู้สมัครอื่น ให้งดเว้นการลงคะแนนให้แก่ผู้สมัครหรือชักชวนให้ไปลงคะแนนไม่เลือกผู้ใดเป็น สส.ด้วยวิธีไม่ว่าจะเป็นให้ เสนอให้ สัญญาว่าจะให้ทรัพย์สินหรือผลประโยชน์อื่นใด อันอาจคำนวณเป็นเงินได้แก่ผู้ใด

สำหรับบทบัญญัติของร่างกฎหมายฉบับนี้อยู่ที่ มาตรา 129 ว่าด้วยการคำนวณหาจำนวน สส.แบบบัญชีรายชื่อของแต่ละพรรคการเมือง โดยมีลำดับดังนี้

1.นำคะแนนจากรวมทั้งประเทศที่พรรคการเมืองทุกพรรคที่ส่งผู้สมัคร สส.บัญชีรายชื่อได้รับจากการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง หารด้วย 500 ซึ่งเป็นจำนวน สส.ทั้งหมดของสภา ผู้แทนราษฎร

2.นำผลลัพธ์ตามข้อ 1 ไปหารจำนวนรวมทั้งประเทศของพรรค การเมืองแต่ละพรรค โดยจำนวน ที่ได้รับให้ถือเป็นจำนวน สส.ที่พรรค การเมืองนั้นพึงมีได้เบื้องต้น

3.นำจำนวน สส.ที่พรรคการเมืองจะพึงมีได้ตามข้อ 2 ลบด้วยจำนวน สส.แบบแบ่งเขตเลือกตั้งทั้งหมดที่พรรคการเมืองนั้นได้รับเลือกตั้งใน ทุกเขตเลือกตั้ง ผลลัพธ์คือจำนวน สส.แบบบัญชีรายชื่อที่พรรคการเมืองนั้นจะได้เบื้องต้น

4.ถ้าพรรคการเมืองใดมีผู้ได้รับเลือกตั้งเป็น สส.แบบแบ่งเขตเลือกตั้งเท่ากับหรือจำนวนสูงกว่าจำนวน สส.ที่พรรคการเมืองนั้นจะพึงมีได้ ให้พรรค การเมืองนั้นมี สส.ตามจำนวนที่ได้รับจากการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และไม่มีสิทธิได้รับการจัดสรร สส.แบบบัญชีรายชื่อ

ด้านบทกำหนดโทษเกี่ยวกับการทุจริตเลือกตั้ง ร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้กำหนดบทลงโทษเอาไว้เข้มข้น โดยเฉพาะ มาตรา 159 ที่กำหนดให้ผู้ใดที่ฝ่าฝืนมาตรา 75 ว่าด้วยการห้ามไม่ให้ประโยชน์ชักจูงใจแก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ต้องระวางโทษ จำคุกตั้งแต่ 1-10 ปี หรือปรับตั้งแต่ 2 หมื่น-2 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้นมีกำหนด 20 ปี