ชายแดนลาว

โดย กริช อึ้งวิฑูรสถิตย์

ในยุคสมัยผมเด็กๆ ผมเติบโตจากชายแดนไทย-ลาว ที่ อ.เชียงของ จ.เชียงราย พ.ศ. 2510 พอเรียนจบประถมปีที่ 7 คุณพ่อผมท่านมีหลานสาว ก็คือลูกสาวของลุงผม อยู่ที่ อ.เชียงของ ค้าขายอยู่ที่นั่น ได้มาเยี่ยมคุณพ่อผมที่โคราช โดยท่านได้พาครอบครัวมาเยี่ยม และลูกๆ ของท่านทุกคนล้วนแต่พูดภาษาจีนได้อย่างดี ยังความแปลกใจให้คุณพ่อผมมาก อีกทั้งท่านเองมีความใฝ่ฝันอยากให้ลูกของท่านสามารถพูดภาษาจีนได้ และเคยพาผมและพี่ชายมาที่กรุงเทพฯ เพื่อหาโรงเรียนจีนให้ลูกเรียน แต่เนื่องด้วยค่าเล่าเรียนโรงเรียนจีนที่กรุงเทพฯ ในยุคนั้นแพงมาก ท่านไม่มีปัญญาส่งเสีย จึงกลับบ้านนอกด้วยความผิดหวัง แต่พอคุณพ่อผมได้เจอพี่สาวที่มาจากเชียงของและลูกๆ ที่มาด้วยพูดภาษาจีนได้ดี คุณพ่อผมเลยถามพี่สาว (ลูกผู้พี่ผู้น้องผม) ว่า ที่เชียงของมีโรงเรียนสอนภาษาจีนหรือเปล่า? พี่สาวผมตอบว่ามี เป็นโรงเรียนจีนที่เป็นของจีนฮ่ออพยพ กลุ่มกองพลก๊กมินตั๋ง ท่านเลยขอฝากลูกชายสองคน คือผมกับพี่กำพลไปเรียนที่นั่น ขณะนั้นผมอายุเพียง 12 ขวบ โดยพี่ชายผมเดินทางไปก่อน 1 ปี ผมกับลูกชายลุง ชื่อพี่สมบูรณ์ เดินทางไปหลังจากนั้นอีก 1 ปี จึงทำให้ผมได้มีโอกาสคุ้นเคยกับการค้าชายแดนด้าน อ.เชียงของ ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา

ในยุคนั้นการเดินทางไป อ.เชียงของ ยากลำบากมากๆ ถนนจากตัว จ.เชียงราย ผ่าน อ.เทิง เข้าเชียงของเพิ่งจะมีได้ไม่กี่ปี ในอดีตการไป อ.เชียงของ ต้องนั่งรถไปที่ อ.เชียงแสน จากนั้นต้องนั่งเรือจากเชียงแสนเข้าเชียงของ แต่ก็ยังมีคนอยากไปทำการค้าที่ อ.เชียงของ เพราะที่นี่ฝั่งตรงข้ามคือเมืองห้วยทราย แขวงบ่อแก้วนั่นเอง ทำให้การค้าชายแดนแม้จะเดินทางลำบาก แต่ก็ต้องไปค้าขายกัน เพราะที่นี่ขายของดีมาก ในยุคนั้นยังไม่มีการบันทึกสถิติการค้า หากมีคงจะไม่แพ้ด่านอื่นๆ แน่นอนครับ เพราะด่านนี้คนลาวตอนเหนือ ตั้งแต่หลวงพระบางจนถึงหลวงน้ำทาล้วนต้องมาซื้อหาของใช้เครื่องอุปโภค-บริโภคทุกชนิดเลยครับ ดังนั้นจึงคึกคักมาก ทางการเลยตัดถนนให้ใหม่ โดยผ่าน อ.เทิง ครับ

ผมมาที่เชียงของในปี 2510 บ้านผมอยู่ที่บ้านโคกสวาย ต.สายออ จำได้สนิทใจเลยครับว่าผมต้องตื่นแต่เช้าตี 5 คุณแม่ตื่นมาทำอาหารให้ทานมื้อเช้า เพื่อรอรถนครชัยขนส่งผ่านมารับแต่เช้า จากนั้นจึงไปสมทบกับพี่สมบูรณ์ที่ อ.โนนไทย เพราะบ้านลุงอยู่ในตัวอำเภอ เราสองพี่น้องนั่งรถมาที่ตัวเมืองโคราช จากนั้นก็ต่อรถจากโคราชเพื่อเข้ากรุงเทพฯ มาต่อรถไฟที่หัวลำโพง ก่อนออกจากโคราชเวลายังไม่เที่ยง เราสองคนก็เลยไม่ได้ทานข้าวเที่ยงกัน พอมาถึงหมอชิตผมเริ่มหิว ก็บอกพี่ชายว่าเราไปหาข้าวทานกันเถอะ พี่ชายเป็นคนที่ไม่พูดภาษากลาง พูดแต่ภาษาโคราช เขาเลยค่อนข้างจะขี้อาย ก็ไม่กล้าสั่งข้าวทาน แกล้งบอกผมว่าเราไปที่หัวลำโพงก่อนเถอะแล้วค่อยกินที่นั่น แต่กว่าจะหาหัวลำโพงเจอก็เล่นเอาเหนื่อยครับ เพราะสองพี่น้องไม่ค่อยมีเงิน อีกทั้งต่างคนต่างไม่กล้าพูดภาษาไทยกลางจึงอายทั้งคู่ กว่าจะถามเส้นทางรถเมล์มาที่หัวลำโพงได้ก็แทบแย่ครับ พอมาถึงหัวลำโพงแทนที่จะรีบหาข้าวทาน พี่ชายก็ชวนน้องไปซื้อตั๋วรถไฟไปลำปางก่อน พอได้ตั๋วก็เกือบจะบ่าย 3 โมงแล้ว รถไฟกำลังจะออก พี่สมบูรณ์ก็บอกว่าเราต้องรีบหาที่อาบน้ำก่อน สองพี่น้องก็เข้าไปห้องน้ำที่สถานีรถไฟหัวลำโพง อาบแห้งกันครับ คือเอาน้ำล้างหน้าล้างตา เช็ดตัวพอให้สะอาด จากนั้นก็รีบวิ่งขึ้นรถไฟกันเลยครับ

พอขึ้นรถไฟได้ผมก็บอกพี่สมบูรณ์ว่าผมหิวข้าว พี่ชายก็ไม่กล้าซื้อข้าว บอกให้ผมซื้อแทน สองพี่น้องเกี่ยงกันไปเกี่ยงกันมา จนกระทั่งเกือบสองยาม ผมทนไม่ไหวแล้วจึงขอพี่ไปรถเสบียงเอง พี่ชายจึงยอมไปกับผม เพราะเขาเองคงหิวเหมือนกัน แต่เจ้ากรรมครับ เสบียงรถปิดเสียแล้ว เราสองคนเลยอดมาทั้งคืนเลยครับ พอมาถึงลำปางตอนฟ้าสาง ผมไม่รอช้าเลยครับ รีบตรงดิ่งเข้าหาร้านข้าวมันไก่หน้าสถานีรถไฟลำปางทันที สั่งมา 4 จาน สองพี่น้องแย่งกันกินสนุกสนานไปเลย ผมมีความรู้สึกว่า ในชีวิตผมข้าวมันไก่ที่อร่อยที่สุดในโลกก็ที่ลำปางนี่แหละครับ