บิ๊กดาต้าในธนาคาร วันนี้แค่บันไดขั้นแรก

ศุภลักษณ์ เอกกิตติวงษ์

ปี 2560 การพัฒนาเทคโนโลยีจัดการฐานข้อมูลขนาดใหญ่ หรือ บิ๊กดาต้า (Big Data) ในระบบธนาคารมีความคึกคักอย่างมาก เห็นได้จากแต่ละธนาคารโดยเฉพาะธนาคารใหญ่ ได้เตรียมพร้อมแตกต่างกันไป มีทั้งการแยกบริษัทลูก หรือบางธนาคารตั้งหน่วยงานและทีมใหม่ขึ้นมาภายในธนาคาร

ธนาคารไทยพาณิชย์ ประกาศตัวจริงจังในการรุกบิ๊กดาต้า โดยได้ตั้งบริษัทลูกขึ้นมาใหม่ ได้แก่ บริษัท เอสซีบี อบาคัส เพื่อพัฒนาบิ๊กดาต้าด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence : AI) วิเคราะห์และประมวลผลข้อมูล เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ตอบโจทย์ลูกค้า

ด้านกรุงศรี คอนซูมเมอร์ บริษัทลูกของธนาคารกรุงศรีอยุธยา ก็ทุ่ม เม็ดเงินลงทุน 100 ล้านบาท พัฒนาระบบบิ๊กดาต้าครั้งใหญ่ เพราะธุรกิจบัตรเครดิต นับเป็นคลังข้อมูลพฤติกรรมการใช้จ่ายของลูกค้าที่สำคัญ

สาเหตุที่ธนาคารให้ความสำคัญกับบิ๊กดาต้าเป็นอันดับต้นๆ ของการพัฒนาเทคโนโลยี ก็เพราะบิ๊กดาต้าเป็นระบบพื้นฐานขั้นต้นที่มีความจำเป็นต่อองค์กร และยังสามารถต่อยอดไปสู่ การพัฒนาฟินเทค และนวัตกรรมการเงินใหม่ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

วิธาน เจริญผล ผู้อำนวยการคลัสเตอร์ธุรกิจบริการ ศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจและธุรกิจ ธนาคารไทยพาณิชย์ เปิดเผยว่า ธนาคารเป็นองค์กรที่มีข้อมูลมหาศาล ที่สามารถนำเทคโนโลยีมาจัดระบบข้อมูลขนาดใหญ่ และวิเคราะห์เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในธุรกิจได้อย่างมาก โดยเฉพาะการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการให้เฉพาะบุคคล โดย เป้าหมายการใช้บิ๊กดาต้าเบื้องต้นยังเป็นเรื่องของการตลาดและการรักษาฐานลูกค้าภายใต้สภาวะการแข่งขันรุนแรง

ทั้งนี้ เดิมทีธนาคารมีระบบการจัดเก็บและประมวลผลฐานข้อมูลของตัวเองอยู่แล้ว เพราะเป็นธุรกิจที่ขับเคลื่อนด้วยการใช้ประโยชน์ข้อมูล (Data Driven Organization) แต่ก็จำกัดข้อมูลลูกค้าที่มีอยู่ในธนาคาร โดยบิ๊กดาต้าเป็นพัฒนาการใหม่ที่ขยายไปสู่การใช้ประโยชน์จากข้อมูลภายนอกที่กระจายอยู่ในพื้นที่สาธารณะ เช่น โซเชียลมีเดีย เข้ามาวิเคราะห์ร่วมด้วย

อย่างไรก็ตาม ณ วันนี้ การพัฒนาบิ๊กดาต้าในธุรกิจการเงินเป็นเพียง ขั้นเริ่มต้นเท่านั้น ยังไม่ถึงขั้นนำบิ๊ก ดาต้ามาใช้ในทุกส่วนของธุรกิจอย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งธนาคารในไทยจะนำ บิ๊กดาต้ามาใช้เต็มที่ได้เมื่อใดนั้นคงระบุเวลาที่แน่ชัดไม่ได้ว่าเร็วหรือช้าภายใน กี่ปี เพราะขึ้นอยู่กับปริมาณข้อมูลต้องมีมากพอ ความลึกของข้อมูล และโจทย์ที่ของการใช้ข้อมูล

"บิ๊กดาต้าของธนาคารจะเห็นภาพว่าเริ่มที่แอพพลิเคชั่นหรือโมบายแบงก์กิ้ง ที่มีการนำข้อมูลลูกค้า เช่น การใช้บัตรเครดิต มาวิเคราะห์เพื่อทำความเข้าใจลูกค้าในเชิงลึกถึงระดับความต้องการรายบุคคล และคาดการณ์ความต้องการในอนาคตได้ด้วย" วิธาน กล่าว

ตลาดบิ๊กดาต้าในไทย คาดว่า จะขยายตัวราว 20% ต่อปี โดยมูลค่าตลาดจะเพิ่มจาก 6,500 ล้านบาท ในปี 2560 เป็น 1.32 หมื่นล้านบาทในปี 2565 หลังจากเทคโนโลยีบิ๊กดาต้ามีการใช้อย่างแพร่หลายในหลายอุตสาหกรรม

ผลสำรวจของอีไอซีจากบริษัทชั้นนำของไทย 62 บริษัท พบว่า บริษัทส่วนใหญ่ 56% มีการนำบิ๊กดาต้ามาใช้ในธุรกิจแล้ว โดยเฉพาะภาคบริการที่ใช้เพื่อพัฒนาการขายและการตลาดเป็นหลัก ส่วนภาคการผลิตนำไปใช้เพิ่มผลิตภาพในกระบวนการผลิต

ธุรกิจที่ใช้บิ๊กดาต้าได้ก่อน ได้แก่ ธุรกิจค้าส่งค้าปลีก ขนส่งและโลจิส ติกส์ โทรคมนาคม เนื่องจากข้อมูลมีความพร้อมและได้รับผลประโยชน์สูง ธุรกิจดังกล่าวอยู่ในภาคบริการที่ใกล้ชิดกับลูกค้าและใช้รูปแบบดิจิทัลมานาน เช่น ข้อมูลจากการเลือกดูและซื้อสินค้าออนไลน์ ข้อมูลจากจีพีเอสที่ติดตั้งอยู่ในพาหนะ เป็นต้น

ความท้าทายอย่างหนึ่ง คือ บุคลากร ที่เป็น Data Engineer และ Data Scientist เพราะการใช้บิ๊กดาต้าให้มีประสิทธิภาพต้องอาศัยบุคลากรที่มีความสามารถจัดระบบข้อมูล สร้างแบบจำลอง ใช้เครื่องมือการวิเคราะห์ที่เหมาะสม เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตอบโจทย์ที่วางไว้