ส่องโอกาสลงทุน เขตเศรษฐกิจพิเศษพนมเปญ

ปิยนุช ผิวเหลือง

ช่วง 20 ปีที่ผ่านมา ไทยเป็นประเทศที่เข้าไปลงทุนอันดับที่ 9 ของกัมพูชา โดยพบว่าผู้ประกอบการไทยลงทุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษกัมพูชาหลายแห่ง ทั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษศรีโสภณ เขตเศรษฐกิจพิเศษเกาะกง เขตเศรษฐกิจพิเศษสีหนุวิลล์ และเขตเศรษฐกิจพิเศษพนมเปญ

จิรวุฒิ สุวรรณอาจ ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ กรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา เล่าว่า ผู้ประกอบการไทยส่วนใหญ่เข้าไปลงทุนในอุตสาหกรรมเสื้อผ้าและสิ่งทอในเขตเศรษฐกิจพิเศษของกัมพูชา โดยการลงทุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษ รัฐบาลกัมพูชาไม่ได้จำกัดชนิดของอุตสาหกรรม กำหนดเพียงว่าต้องเป็นอุตสาหกรรมที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมและรับผิดชอบต่อสังคม สำหรับการลงทุนอื่นๆ นอกเขตเศรษฐกิจพิเศษ เช่น ร้านอาหาร สปา มักเป็นกลุ่มวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี)

ทั้งนี้ สาเหตุที่นักลงทุนนิยมลงทุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษ เนื่องจากความสะดวกในการติดต่อประสานงานกับภาคส่วนด้วยการให้บริการจุดเดียวครบวงจร และสิทธิพิเศษที่รัฐบาลกัมพูชากำหนดให้กับนักลงทุน ซึ่งจะแตกต่างกับการลงทุนนอกเขตเศรษฐกิจพิเศษ โดยเขตเศรษฐกิจพิเศษพนมเปญเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษที่น่าสนใจลงทุนมากที่สุดในกัมพูชาจากปัจจัยด้านทำเลที่ตั้ง การเชื่อมโยงกับท่าเรือสีหนุวิลล์ ทั้งเป็นแหล่งศูนย์รวมความรู้ และแรงงานมีทักษะ ทั้งๆ ที่เขตเศรษฐกิจพิเศษพนมเปญก็อยู่ภายใต้มาตรฐานเดียวกันกับเขตเศรษฐกิจพิเศษอื่นๆ

สำหรับผู้ลงทุนสนใจลงทุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษ ข้อมูลพื้นฐานคือปัจจัยหนึ่งที่ช่วยวิเคราะห์ว่า ธุรกิจของตนเองเหมาะสมในการลงทุนพื้นที่ใด สำหรับพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษพนมเปญ ตั้งอยู่ในจังหวัดพนมเปญ มีพื้นที่รวม 678.46 ตารางกิโลเมตร มีประชากรอาศัยอยู่ประมาณ 1.3 ล้านคน มีสนามบินนานาชาติ 1 แห่ง คือ สนามบินนานาชาติพนมเปญ มีท่าเรือนานาชาติ 1 แห่ง คือ ท่าเรือพนมเปญ โดยสามารถเชื่อมไปยังท่าเรือน้ำลึกเวียดนาม สะดวกต่อการขนส่งสินค้าระหว่างกัมพูชา-เวียดนาม จีน ฮ่องกง ญี่ปุ่น เกาหลี และสหรัฐ ดังนั้น จึงเหมาะสมต่อการตั้งโรงงานนำเข้าวัตถุดิบส่งออกสินค้าทั่วโลกและมีความพร้อมด้านสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน

ด้านสิทธิประโยชน์ที่นักลงทุน จะได้รับเมื่อเข้าไปลงทุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษ จากข้อมูลของสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ กรุงพนมเปญ ระบุว่า ผู้ลงทุนมีสิทธิได้รับประโยชน์เช่นเดียวกับโครงการที่ได้รับส่งเสริมการลงทุน เช่น การงดเว้นภาษีกำไรเป็นเวลา 3-9 ปี การงดเว้นภาษีนำเข้า วัสดุก่อสร้าง เครื่องมือเครื่องจักร และอุปกรณ์ที่ใช้ในกระบวนการผลิต วัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต (เฉพาะการผลิตเพื่อส่งออก) ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีส่งออก ฯลฯ

ปัจจุบันกัมพูชามีเขตเศรษฐกิจพิเศษทั้งหมด 34 แห่ง ใน 11 จังหวัด จากข้อมูลถึงปี 2559 ซึ่งมีการตั้งโรงงานแล้ว 14 แห่ง โดยอีก 20 แห่ง อยู่ระหว่างการพัฒนา ซึ่งเขตเศรษฐกิจพิเศษ 14 แห่ง ที่มีการตั้งโรงงานแล้ว เช่น เขตเศรษฐกิจพิเศษพนมเปญ จังหวัดพนมเปญ เขตเศรษฐกิจพิเศษสีหนุวิลล์ 2 จังหวัดพระสีหนุ เขตเศรษฐกิจพิเศษเกาะกง จังหวัดเกาะกง เขตเศรษฐกิจพิเศษดรากอน คิง จังหวัดสวายเรียง

สำหรับเขตเศรษฐกิจพิเศษ 3 แห่งแรกที่มีโรงงานเข้าไปตั้งมากที่สุด ได้แก่ เขตเศรษฐกิจพิเศษพนมเปญ จำนวน 83 โครงการ เขตเศรษฐกิจพิเศษสีหนุวิลล์ 2 จำนวน 74 โครงการ และเขตเศรษฐกิจพิเศษแมนฮัตตัน จำนวน 32 โครงการ