‘แฟนพันธุ์แท้’ ต้องรักษาไว้ให้ดี

โดย ม.ล.อัจฉราพร ณ สงขลา

กิจกรรมสำคัญโดยเฉพาะองค์กรใหญ่ๆ ที่ต้องการสร้างศรัทธาให้กับสาธารณชนและลูกค้าในบางวาระต้องหาตัวช่วยจากภายนอกองค์กรมาสนับสนุนและคลี่คลายปัญหา

แรงสนับสนุนที่สำคัญกลุ่มหนึ่งคือ "แฟนพันธุ์แท้"

ขอยกตัวอย่างเมื่อไม่กี่ปีที่แล้ว โรงงาน ยาสูบต้องการจัดทำปฏิทินตั้งโต๊ะ โดยเป็นการเสนอภาพในแต่ละแผ่นเล่าเรื่องของกิจกรรมโรงงานยาสูบในประเทศไทยผ่านทางงานและผลิตภัณฑ์เก่าๆ ของโรงงานยาสูบ เช่น ซองหรือกล่องยาสูบแบบต่างๆ ที่เคยขายในสมัยก่อน นอกจากนั้นยังมีผลิตภัณฑ์ที่ผลิตออกมาวางขายในวาระสำคัญต่างๆ เช่น วาระการจัดกีฬาเอเชี่ยนเกมส์ในประเทศไทยครั้งสมัยแรกๆ

เรื่องราวเหล่านั้นมีข้อจำกัดในการ นำเสนอที่คาบเกี่ยวกับกฎหมายที่อาจพิจารณาว่าเป็นการโฆษณาบุหรี่

ทางฝ่ายออกแบบจึงพยายามหาทางออกในการนำเสนอ ไม่ให้ภาพออกมาในแนวนั้น โดยให้เป็นการแสดงออก ทางหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของผลิตภัณฑ์ยาสูบในประเทศไทยที่จัดวางในสภาพแวดล้อมที่อวลอยู่ในกลิ่นอายของศิลปะ

แนวทางในการนำเสนอยังต้องสื่อให้กินความไปถึงเรื่องกิจกรรมทางการตลาดในสมัยต่างๆ ของโรงงานยาสูบในประเทศไทยด้วย ซึ่งถือว่าเป็นงานที่มีตัวกำหนดอยู่หลายอย่าง

แต่เขาก็ต้องทำให้ได้ เพราะอุปสรรคมีไว้ให้แก้และก้าวข้ามค่ะ

บริษัทโฆษณาที่รับผิดชอบในการนำเสนอแนวคิดทำปฏิทินของโรงงานยาสูบครั้งนี้ก็ได้วางแนวทางการผลิตเพื่อจะทำให้เกิดขึ้นจริง

แต่ปัญหาแรกที่เจอคือ ทางโรงงาน ยาสูบซึ่งเป็นเจ้าของผลิตภัณฑ์ไม่ได้เก็บชิ้นงานหรือผลิตภัณฑ์ที่ตนได้ผลิตออกขายไว้มากพอเพื่อใช้ในการถ่ายภาพนำเสนอในปฏิทิน

ซึ่งก็เป็นเรื่องยากตั้งแต่ต้น แต่จุดคลี่คลายของปัญหานี้ก็มีทางออกอยู่

ทางออกที่ว่านั้นก็คือต้องพึ่ง "แฟนพันธุ์แท้" ค่ะ

ในประเทศไทยมี "แฟนพันธุ์แท้" อยู่หลายกลุ่มหลายวงการ

"แฟนพันธุ์แท้" หลายคนเป็นนักเก็บสะสมของที่สนใจไว้มากมาย ซึ่งคนเหล่านั้นเสาะหามาจากการซื้อหรือแลกเปลี่ยนกันในกลุ่ม แล้วนำผลิตภัณฑ์ต่างๆ มาเข้าหมวดหมู่เพื่อความอิ่มเอมใจ

บรรดา "แฟนพันธุ์แท้" เหล่านี้เป็นมนุษย์มหัศจรรย์ตัวจริง พวกเขามีความสุขกับการใช้เวลาส่วนหนึ่งของชีวิตรวบรวมสิ่งที่ตนเองสนใจเป็นหมวดหมู่ นอกจากนั้นยังสามารถเล่ารายละเอียดให้ใครฟังได้เป็นฉากๆ อย่างน่าทึ่งทีเดียว

"แฟนพันธุ์แท้" เหล่านี้เสียค่าใช้จ่ายด้วยทุนส่วนตัว ค้นหารายละเอียด ประกอบให้กับสิ่งของที่ได้มา บางคนประมวลเรื่องราวในเชิงวิจัยอย่างเป็นระบบถือเป็นนักวิชาการอิสระได้ บางคนก็ทำเพียงเป็นงานสนุกๆ ไว้คุยกันในกลุ่ม แต่ต้องทึ่งกับข้อมูลที่เขาอธิบายให้ฟัง

"แฟนพันธุ์แท้" ในทุกกรณีนี้ถือว่าเป็นบุคคลที่มีคุณค่า บางครั้งสามารถช่วยเหลืองานที่กำลังคับขันของบาง องค์กรให้ผ่านพ้นไปได้อย่างไม่น่าเชื่อ

และในงานนี้พวกเขาก็ต้องพึ่งพา "แฟนพันธุ์แท้" ที่เก็บสะสมผลิตภัณฑ์เก่าๆ เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ยาสูบไว้ เมื่อได้ตกลงในเรื่องการผลิตแล้วก็นัดหมายลำเลียงสิ่งของที่ถ่ายภาพมาเข้ากระบวนการถ่ายภาพ

การถ่ายภาพเพื่อผลิตปฏิทินตั้งโต๊ะของโรงงานยาสูบชุดนี้ถ่ายทำกันที่ Image Pool Studio ที่สนามบินน้ำ จ.นนทบุรี

วันที่ถ่ายภาพถือเป็นงานใหญ่งานหนึ่ง เพราะมีทั้งหน่วยที่ขนอุปกรณ์ ประกอบฉากมาเข้าฉากเพื่อให้สร้างเรื่องราวในแต่ละภาพ รวมทั้งคณะช่างภาพและอุปกรณ์การถ่ายภาพ มีตัวแทนบริษัทโฆษณา ผู้กำกับการผลิต และเจ้าหน้าที่จากโรงงานยาสูบมาร่วมสังเกตการณ์และอนุมัติหรือยอมรับงานกันทางหน้าจอคอมพิวเตอร์ในการถ่ายภาพ

"แฟนพันธุ์แท้" ขนเอาวัตถุดิบจำนวนมากซึ่งเป็นของรักของหวงนำออกมาวางในที่จัดเตรียมสร้างความตะลึงให้กับ คนที่อยู่ในสตูดิโอ

ผู้เขียนเห็นแล้วทึ่งและสงสัยจริงๆ ว่า เขาเก็บสะสมของเหล่านั้นให้อยู่ในสภาพที่ดีเยี่ยมไว้ได้อย่างไร

ช่วงที่การถ่ายภาพดำเนินไปนั้นก็ได้สนทนากับ "แฟนพันธุ์แท้" รายนั้นแล้วก็รู้ว่าเขามีความหลงใหลในสิ่งเหล่านี้จริงๆ จากการเริ่มสนุกๆ เป็นงานไว้ทำยามว่าง แต่พอมีความรู้มากขึ้นงานยามว่างก็เริ่มเข้มข้นขึ้นไปอีกระดับ มีเวลาเมื่อใดก็จะออกเดินทางไล่ล่าสิ่งที่เกี่ยวเนื่องกับเรื่องราวของยาสูบในประเทศไทยอย่างไม่ลดรา

แหล่งที่จะไปตามเก็บซองยาสูบ ในอดีตนั้นก็จะตามหาตามที่พวกร้าน เอเยนต์เก่าๆ ของโรงงานยาสูบ ซึ่งก็จะได้สิ่งของที่โรงงานยาสูบใช้สนับสนุน การขายพ่วงมาด้วย เช่น ที่เขี่ยเถ้ายาสูบ ตู้ขายยาสูบ โปสเตอร์ ฯลฯ

ชิ้นของบางส่วนได้มาเพิ่มเติมจากร้านกาแฟเก่าๆ ที่ขายยาสูบและตามตลาดริมทางเท้าที่คนนำของเก่ามาขายทั่วไป

ของที่ได้มาไม่ใช่ว่ามาสุมๆ กองๆ ไว้ แต่ต้องนำมาจัดหมวดหมู่ ปีที่ผลิต มีวิธีการเก็บรักษาดูแล บางอย่างที่มันเสื่อมไปแล้วต้องเอาทิ้งไป เช่น พวกยาสูบในซองส่วนมากจะขึ้นราเพราะบ้านเราอยู่ในภูมิอากาศแบบร้อนชื้น ก็ต้องแกะส่วนที่เสียออกทิ้งไปแล้วทำเป็นมวนยาสูบเลียนแบบหรือปลอมบรรจุเข้าไปแทนที่จึงจะทำให้ซองไม่เสียรูปทรง จากนั้นทำการห่อกระดาษแก้วใสเหมือนกับซองยาสูบใหม่ แล้วเก็บรักษาไว้ ดูสวยงามมีราคามาก

"แฟนพันธุ์แท้" รายนี้ยังติดต่อไปโรงงานยาสูบเสมอเพื่อสอบถามข้อมูลต่างๆ จนกลายเป็นที่รู้จักมักคุ้นกับโรงงาน ยาสูบ ปัจจุบันดูเหมือนกับว่าเขาเป็นคนพิเศษที่มีความรู้และเรื่องราวผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับยาสูบในประเทศไทยที่หาใครมาเทียบยาก

กรณีตัวอย่างที่ "แฟนพันธุ์แท้" ของโรงงานยาสูบที่ช่วยรักษาความเป็นมาของผลิตภัณฑ์ของโรงงานยาสูบไทยเป็นเรื่องที่ควรคิดต่อ

ผู้เขียนคิดว่าองค์กรต่างๆ ที่มีอายุ นานขึ้นเรื่อยๆ จะมีเรื่องราวที่เคียงคู่มา กับตราสินค้ามากขึ้นเรื่อยๆ เช่นกัน เช่น ธนาคาร น้ำอัดลม กิจการไฟฟ้า การเดินเรือ สายการบิน ฯลฯ เผลอไปไม่นานก็อายุห้าสิบสิบปีบางกิจการก็ใกล้ร้อยปีเข้าไปแล้ว

รู้ไว้เถิดว่าองค์กรที่มีอายุยาวนานนั้น จะมีคนที่ให้ความสนใจองค์กรเหล่านั้นอย่างมากซ่อนอยู่ และบางคนจะทราบข้อมูลในเชิงลึกอย่างดีเยี่ยมและมีความผูกพันอย่างลึกซึ้งกับองค์กรซึ่งจัดอยู่ในระดับของ "แฟนพันธุ์แท้"

ผู้เขียนใคร่ขอเรียนให้องค์กรต่างๆ ตามหา "แฟนพันธุ์แท้" ของตนให้เจอ

คนเหล่านี้แหละค่ะจะเป็นลมใต้ปีกขององค์กรของท่านที่ทรงคุณค่าและเป็นส่วนที่สร้างความเข้มแข็งให้กับตราสินค้าของท่านอีกด้านหนึ่งที่เราคิดไม่ถึง

ต่อไปคือหาทางติดต่อและสาน สัมพันธ์กับ "แฟนพันธุ์แท้" ขององค์กรไว้อย่างต่อเนื่อง และให้คุณค่าต่อคนเหล่านั้นอย่างจริงใจ การสร้างกิจกรรมพบปะในบางครั้ง

"แฟนพันธุ์แท้" มีศักยภาพในการขับเคลื่อนบริษัทที่มีพลังอย่างมากที่คิดไม่ถึง โดยเฉพาะในเรื่องตราสินค้าและช่วยแก้ปัญหาให้กับองค์กรในบางปัญหา

พยายามหาให้เจอและรักษาไว้ให้ดีเถิดค่ะ

(อ่านต่อวันเสาร์หน้าค่ะ)