ยุคองค์กรแบ่งปันข้อมูล สร้างธุรกิจ ‘ดีไซน์ธิงค์กิ้ง’

เรื่อง | รัชนีย์ ศรีวัฒนชัย

ผู้คนทั่วโลกกำลังอยู่ในยุคใหม่ของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ที่กำลัง แข่งขันกันเพื่อค้นพบความลับของจักรวาล จากการคำนวณมวลและพลังงานของจักรวาลทั้งหมด ทำ ให้รู้ว่ามนุษย์รู้จักเพียงแค่ 3.5% ของจักรวาล ยังมีอีกกว่า 96.5% ของจักรวาลที่มนุษย์ยังไม่รู้ว่ามันคืออะไร

นั่นคือความท้าทายการทำธุรกิจในยุคดิจิทัล หนทางที่จะทำให้องค์กรเติบโตก้าวกระโดด คือ การร่วมมือแบ่งปันข้อมูล

มาร์คุส นอร์ดเบิร์ก หัวหน้าฝ่ายพัฒนาทรัพยากรและนวัตกรรมองค์การวิจัยนิวเคลียร์ยุโรป (เซิร์น) เปิดเผยถึงการเปิดประตูไปสู่อนาคตและหา เส้นทางใหม่ ด้วยทางด้านวิทยาศาสตร์และนวัตกรรม (From Open Science to Open Innovation) เพื่อเราทั้งหมดจะได้ไปสู่อนาคตด้วยกันว่า วิถีทางองค์กรที่จะช่วยนำพาองค์กรไปสู่การเติบโตจะเกิดขึ้นแบบก้าวกระโดด ก็ต่อเมื่อมีการร่วมมือแบ่งปันข้อมูล

"มันกลายเป็นวัฒนธรรมหรือรหัสพันธุกรรมที่ฝังรากลึกในองค์กรของเรา" นอร์ดเบิร์ก กล่าว

สำหรับงานวิจัยทุกโครงการของเซิร์น จะต้องได้รับการแบ่งปันข้อมูลในหมู่ผู้ร่วมโครงการทั้งหมด แม้แต่ในการทำงานร่วมกับองค์กรธุรกิจ ซึ่งตอนนี้ยังเผชิญอุปสรรคในประเด็นทรัพย์สินทางปัญญา เพราะรูปแบบนวัตกรรมเปิดต้องมีทั้งการสร้างคุณค่าด้วยตัวเองและนำของคนอื่นมาใช้ แต่เชื่อว่าจะมีวิธีที่แก้ปัญหานี้ได้

ความท้าทายอีกประการหนึ่ง คือ ความล่าช้าในการนำการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ไปประยุกต์ใช้ในชีวิต ในการแก้ปัญหาสังคม หรือเพื่อสร้างงาน สร้างเศรษฐกิจ อย่างไรก็ดีเชื่อว่าหากมีการสร้างระบบบริหารจัดการเชื่อมโยงการนำการค้นพบทางวิทยาศาสตร์มาขับเคลื่อนนวัตกรรม หรือแก้ปัญหาของมนุษย์ ก็จะช่วยลดความล่าช้านี้ได้

เซิร์นเองพยายามจัดการปัญหานี้ โดยเลือกประเด็นที่ต้องการทำการทดลองวิจัยที่ตรงกับความต้องการของอุตสาหกรรม เช่น เรื่อง Internet of Things หลังจากนั้นก็ตัดสินใจเลือกวิธีที่จะทำงานร่วมกับภาคธุรกิจ ว่าจะใช้ความร่วมมือแบบใด ขั้นตอนต่อมาก็หาเงินทุนสนับสนุนจากรัฐเพื่อลดความเสี่ยงในการลงทุนถึงจุดที่และทำให้โครงการสามารถหาเอกชนมาร่วมลงทุนได้

ในส่วนกระบวนการที่เซิร์นใช้ เพื่อให้นำความรู้ทางวิทยาศาสตร์ไปสร้างนวัตกรรม คือ กระบวนการคิดเชิงออกแบบ "Design Thinking" ซึ่งคือ "กระบวนการคิดที่ใช้การทำความเข้าใจในปัญหาต่างๆ อย่างลึกซึ้ง โดยเอาผู้ใช้เป็นศูนย์กลาง และนำเอาความคิดสร้างสรรค์และมุมมองจากคนหลากหลายมาสร้างไอเดีย แนวทางการแก้ไข และนำเอาแนวทางต่างๆ มาทดสอบและพัฒนา เพื่อให้ได้นวัตกรรมที่ตอบโจทย์กับผู้ใช้และสถานการณ์นั้นๆ

นอร์ดเบิร์ก กล่าวถึงกระบวนการนี้ว่า ต้องเริ่มต้นที่ประสบการณ์ผู้ใช้ (Customer or user experience) ตัวอย่างเช่น เมื่อลูกค้าซื้อสว่าน พวกเขาไม่ได้ซื้อสว่านเพราะต้องการสว่าน แต่เขาซื้อประโยชน์ของสว่านในการนำไปเจาะรู

การที่จะเริ่มต้นแบบนี้ได้ ต้องเปลี่ยนความคิด ความเชื่อเดิมก่อน (Mindset) ซึ่งนอร์ดเบิร์กชี้ว่าขั้นตอนที่สำคัญที่สุดในกระบวนการคิดเชิงออกแบบ Design Thinking คือการ ระบุปัญหาที่เกิดขึ้น เพราะถ้าทำขั้นตอนนี้ผิดพลาดก็อาจทำให้ทั้งกระบวนการ ล้มเหลวได้

หากดูความสำเร็จอันยิ่งใหญ่ของโซเชียลเน็กเวิร์ก ล้วนเกิดขึ้นจากการแบ่งปันข้อมูลทั้งสิ้น และก่อให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจมหาศาล ทั้งการเปิดเป็นประตูทางธุรกิจในการเอนเกจเมนต์ให้กับสินค้าและแบรนด์ต่างๆ ทั่วโลก หากองค์กรมีพลังอำนาจและประโยชน์จากการแบ่งปันข้อมูลที่สำคัญของนวัตกรรมแบบเปิดมาใช้ ก็จะก่อให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจมากมาย n