เรื่องตลกที่ไม่ตลก

ดร.ชาลี วรกุลพิพัฒน์

วันนี้ขอคุยเรื่องเบาๆ เกี่ยวกับความปลอดภัยทางคอมพิวเตอร์หรือระบบสารสนเทศกันครับ หลายท่านคงจะทราบว่าการจะใช้งานระบบใดๆ จะต้องมีวิธีการป้องกันการเข้าถึงสำหรับคนที่ไม่มีสิทธิ วิธีการดังกล่าวมีหลากหลาย เช่น การตั้ง Password เหมือนที่เราตั้งไว้เพื่อใช้งาน E-mail หรือจะเป็นการตั้งหมายเลข PIN เพื่อจะถอนเงินจากตู้ ATM

ถ้าคิดว่า Password ยังไม่ปลอดภัยพอ ก็ใช้ส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายเลย หรือที่เรียกว่าอัตลักษณ์บุคคล (Biometric) เพราะขโมยไม่ได้แน่ๆ ตัวอย่างที่เห็นบ่อยก็คือ การใช้ลายนิ้วมือในการปลดล็อกโทรศัพท์มือถือหรือคอมพิวเตอร์ เป็นต้น

วิธีที่ว่ามาข้างต้นก็ดูดีตรงกับหลักการของสากล แต่วันนี้จะขอยกตัวอย่างเรื่องตลกที่ไม่ตลกเกี่ยวกับความผิดพลาดของวิธีการป้องกันการเข้าถึงดังกล่าว ทั้งมาจากการ์ตูนและเรื่องจริง การ์ตูนโดราเอมอนตอนหนึ่ง

มีของวิเศษหนึ่งที่ทำให้โนบิตะสามารถใช้เวทมนตร์ได้ โดยจะต้องพูดคาถาหรือรหัสบางอย่าง โนบิตะก็เลยตั้งว่าถ้าทำให้ไม้กวาดบินได้ ต้องพูดว่า "ฟิ้ว ฟิ้ว" ปรากฏว่า คนอื่นก็พูดคำว่า "ฟิ้ว ฟิ้ว" โดยไม่ได้ตั้งใจไปด้วย ทำให้ไม้กวาดคนอื่นก็บินไปด้วย คราวนี้ก็วุ่นวายไปใหญ่ โนบิตะคิดว่าคาถาหรือรหัสนั้นมันง่ายเกินไป ก็เลยคิดว่าน่าจะตั้งให้ยากกว่านี้ โดยใช้คำที่ไม่คิดว่าจะมีคนพูดได้ ก็เลยตั้งคาถาว่า "เช้าฟาดผัดฟัก เย็นฟาดฟักผัด" เพื่อใช้เป็นเวทมนตร์สำหรับการต่อสู้ คราวนี้พอเจอไจแอนท์คู่อริ โนบิตะก็เลยจะงัดคาถานี้มาใช้ แต่แล้วก็เมื่อเอ่ยคาถานี้เท่าไหร่ก็ไม่ถูกเสียที เพราะมันยากเกิน ก็เลยโดนไจแอนท์ต่อยซะเละ โดยที่ยังไม่ทันได้ใช้เวทมนตร์

ตัวอย่างนี้สะท้อนได้ว่าจะตั้ง Password อะไร ก็อย่าตั้งที่ยากเกินความจำเป็น Password ที่ดี ไม่ใช่แปลว่าคนร้ายต้องเดาไม่ได้เท่านั้น แต่ตัวเราก็ต้องจำได้ด้วย

มีครั้งหนึ่ง สมัยที่ผมเป็นผู้พัฒนาระบบ Intranet ขององค์กร ซึ่งต้องป้องกันด้วย Username และ Password ใช่ไหมครับ ถ้าสมมติท่านได้รับแจ้งว่า Username ของท่าน คือ John.Smith ส่วน Password คือ JoHn14Smi_48

แน่นอนว่าถ้าท่านกรอก Password ท่านต้องกรอกตรงเป๊ะแน่คือ JoHn14Smi_48 ส่วน Username ก็คงพิมพ์เป็น john.smith (ไม่สนว่า J และ S จะเป็นตัวใหญ่หรือเล็ก) เพราะโดยทั่วไปคนจะเข้าใจกันว่า Username จะอะลุ่มอล่วย ใช้ตัวอักษรเล็กหรือใหญ่ได้หมด แต่ความผิดพลาดของผมก็คือ ผมไป (เผลอ) ตั้ง Username แบบเป๊ะๆ ไงครับ ตัวใหญ่ตัวเล็กต้องตามนั้น ผลปรากฏว่าผู้ใช้เข้าไม่ได้ ก็โกลาหลกันเลยทีเดียว หลังจากนั้นผมก็ได้เรียนรู้จากความผิดพลาดตรงนั้น

ข่าวล่าสุด อันนี้เหมือนจะตลกแต่ไม่ตลกแน่ เมื่อไม่กี่สัปดาห์มานี้ มีข่าวว่าบนเครื่องบินลำหนึ่ง ผู้โดยสารหญิงชาวอิหร่านสามารถปลดล็อกโทรศัพท์มือถือของสามีด้วยลายนิ้วมือได้ ทำให้พบข้อมูลในโทรศัพท์ซึ่งสามารถจับได้ว่าสามีมีกิ๊ก ก็เลยอาละวาดบนเครื่องบินกันยกใหญ่ ส่งผลให้นักบินต้องนำเครื่องลงฉุกเฉินแล้วเชิญทั้งคู่และลูกออกจากเครื่อง ส่วนวิธีที่ผู้หญิงคนนั้นสามารถปลดล็อกได้นั้น ก็ใช้นิ้วมือของสามีขณะกำลังนอนหลับมาปลดล็อกไงครับ แม้ว่าใครจะบอกว่าการป้องกันด้วยวิธีอัตลักษณ์บุคคลจะแม่นยำที่สุด แต่กรณีนี้ก็ช่วยไม่ได้จริงๆ ครับ n