ช็อปไม่ช่วยชาติ

แม้ภาพรวมเริ่มต้นมาตรการช็อปช่วยชาติจะช่วยสร้างบรรยากาศให้การจับจ่ายกลับมามีสีสันขึ้น แต่มีบางส่วนของผู้ประกอบการ ไม่ค่อยจะช่วยชาติ เมื่อเชื่อว่ากลไกตลาดจากการกระตุ้นของภาครัฐด้วยการนำค่าใช้จ่ายไปหักภาษีดังกล่าว น่าจะทำให้คนมาแห่ซื้อสินค้าจำนวนมาก บางผู้ประกอบการจึงขึ้นราคาสินค้าทางอ้อมกลับขึ้นไป ด้วยการเลิกโปรโมชั่นลดราคา โดยเฉพาะกลุ่มเครื่องใช้ไฟฟ้า

เสียงสะท้อนดังกล่าวมีทั้งร้องเรียนผ่านสื่อโซเชียลทั้งหลายและ ร้องเรียนตรง ถึงการไม่ช็อปช่วยชาติ ในขณะที่รัฐบาลยอมนำภาษีซึ่งเป็น รายได้ของรัฐที่ควรนำไปพัฒนาภาพรวมของประเทศมาบิดเบือนกลไกช่วงสั้นวันที่ 11 พ.ย.-3 ธ.ค. ซึ่งเป็นช่วงที่คนส่วนใหญ่ยังไม่ใช้จ่าย พยายามคิดละเอียดเพื่อหวังจะสร้างบรรยากาศการบริโภคให้กลับมาให้เร็ว ก่อนที่จะถึงช่วงปลายปีที่ยังไม่ทราบว่าการใช้จ่ายจะกลับมาคึกคักได้ขนาดไหน เพราะรายได้และโบนัสของปีนี้ ยังกระจุกตัวอยู่เฉพาะบริษัทใหญ่ที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์ ยังไม่กระจายตัวลงไปในระดับกลางถึงล่าง ซึ่งราคาสินค้าเกษตรหลายตัวยังไม่ดี

การนำภาษีไปเพื่อกระตุ้นให้คนที่ยังมีกำลังซื้อช่วยช็อปเพื่อให้เกิดการผลิตส่งผลให้จ้างงาน โดยกระทรวงการคลังคาดช็อปช่วยชาติยาวถึง 23 วันครั้งนี้ จะทำให้รัฐสูญภาษีไปประมาณ 2,000 ล้านบาท ช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจให้โตขึ้นอีก 0.05% ส่วนสองครั้งที่ผ่านมา ปี 2558 จัด 1 สัปดาห์ (วันที่ 25-31 ธ.ค. 2558) รัฐสูญรายได้ภาษีไป 5,000 ล้านบาท และปี 2559 จัด 18 วัน (วันที่ 14-31 ธ.ค. 2559) สูญภาษี 3,200 ล้านบาท ซึ่งทั้งสองปีช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจได้ 0.2%

ด้วยการจัด 2 ครั้งที่ได้ผล ทางรัฐก็หวังว่าถ้าขยับมากระตุ้นก่อนจะถึงเวลาซื้อช่วงปลายปี น่าจะช่วยสร้างบรรยากาศได้เร็วขึ้น แต่เมื่อมีบางผู้ประกอบการระหว่างร้านค้ากับผู้ผลิตเจ้าของสินค้า ได้ปรับเลิกรายการโปรโมชั่นลดราคา ทำให้ราคาสินค้าปรับขึ้นทางอ้อม โดยผู้ประกอบการบอกกับผู้ซื้อว่า ช่วงนี้คาดจะมีผู้ซื้อสินค้าจำนวนมาก จึงเลิกโปรโมชั่นลดราคาทำให้สินค้าขึ้นราคามาเป็นปกติ และหากผู้ซื้อต้องการจะซื้อในราคาโปรโมชั่นต้องรอให้หมดช่วงช็อปช่วยชาติราคาสินค้าก็จะกลับไป โปรโมชั่นลดราคาอีกครั้งในช่วงปลายปีราคาสินค้าขึ้นได้ก็ลงได้

การที่ราคาสินค้าปรับขึ้นมารับการแห่ซื้อที่จะมากขึ้นจากมาตรการช็อปช่วยชาติดังกล่าว ผลถ้าไม่มาจากผู้ผลิตสินค้าก็ต้องเป็นร้านค้าเป็นผู้ทำให้ราคาขึ้นทางอ้อม เพราะหากร้านค้าขอความร่วมมือผู้ผลิตให้ร่วมจัดรายการ ทางผู้ผลิตเมื่อโดนของบไปจัดรายการก็ตัดงบโปรโมชั่นลดราคาทำให้สินค้าขึ้นราคาทางอ้อมกลับขึ้นไป หรืออาจะเป็นการเห็นด้วยของทั้งผู้ผลิตและร้านค้า เมื่อมีมาตรการกระตุ้นก็เลยขี่กระแสกลไกตลาดปรับขึ้นราคารับกำลังซื้อที่น่าจะเพิ่มขึ้น

ขณะที่ กระทรวงพาณิชย์ ออกมาขู่ว่า หากผู้ประกอบการค้าปลีกรายใดฉวยโอกาสปรับราคาจำหน่ายสินค้าในช่วงโครงการช็อปช่วยชาติ ถือเป็นการเอาเปรียบผู้บริโภค มีโทษจำคุกไม่เกิน 7 ปี หรือปรับไม่เกิน 1.4 แสนบาท โดยจะจัดส่งเจ้าหน้าที่ออกตรวจสอบทุกวัน แต่ในทางปฏิบัติจริงคงเอาผิดยากเพราะผู้ประกอบการไม่ได้ขึ้นราคาทางตรง แต่เป็นการตัดโปรโมชั่นออกเป็นการขึ้นราคาทางอ้อม

เมื่อเป็นเช่นนี้แทนที่จะเป็นฝ่ายรัฐออกส่วนหนึ่งจากภาษีที่สูญไป ทางผู้ผลิต ทางร้านค้า ช่วยกันกระตุ้นกำลังซื้อ เป็นช็อปช่วยชาติจริงๆ ก็คงยากที่จะเกิดขึ้น มาตรการครั้งนี้ช็อปจึงไม่ช่วยชาติ แต่ไม่รู้ว่าช่วยใคร