อุตสาหกรรมเอทานอลจีน

รองศาสตราจารย์ ดร.อัทธ์ พิศาลวานิชศูนย์ศึกษาการค้าระหว่างประเทศ ม.หอการค้าไทย

ช่วงที่ผมไปบรรยายเรื่อง "ศักยภาพยางพาราของไทยในตลาดโลก" (ระหว่างวันที่ 23-28 ต.ค. 2560) ที่คณะเศรษฐศาสตร์และการจัดการ (College of Economics and Management) มหาวิทยาลัยเกษตรกรรมหนานจิง (Nanjing Agricultural University : NAU) เมืองหนานจิง (Nanjing) มณฑลเจียงซู (Jiangsu) (ตามคำเชิญของ Prof.Zhou)

ผมได้มีโอกาสไปเก็บข้อมูลของบริษัททั้งสองบริษัท คือ บริษัท COFCO Biochemical ในมณฑลอันฮุย (Anhui) และบริษัท Nanjing Gubai Rubber & Plastic Co.,Ltd แต่ในบทความนี้จะขอพูดถึงบริษัทเอทานอลเท่านั้น บริษัท COFCO Biochemical ในมณฑลอันฮุย (Anhui) ซึ่งเป็นหนึ่งในบริษัทจดทะเบียนของ COFCO (China National Cereals Oil and Food Stuffs Corporation) ได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 28 ส.ค. 2531 และตั้งอยู่ในเมืองเปิ่งปู (Bengbu) มณฑลอันฮุย

ปัจจุบันบริษัท COFCO Biochemical มีสินทรัพย์ทั้งหมด 7,200 ล้านหยวน และมีพนักงานมากกว่า 1 หมื่นคน บริษัท COFCO Biochemical นี้เป็นโรงงานที่ผลิตเอทานอลทั้งหมดจากข้าวโพด มันสำปะหลัง และข้าว แต่วัตถุดิบในการผลิต 80% มาจากข้าวโพด และผลิตน้ำมันจากข้าวโพด โดยมีศักยภาพการผลิตเอทานอลปริมาณ 1 ตัน จะใช้ข้าวโพดปริมาณ 3 ตัน วัตถุดิบส่วนใหญ่มาจากในประเทศ โดยมันสำปะหลังนำมาจากมณฑลกว่างซีจ้วง ข้าวโพดมาจากอันฮุย

ส่วนวัตถุดิบที่นำเข้าจากต่างประเทศน้อยมาก บริษัท COFCO Biochemical มีทั้งหมด 4 แห่งในจีน ในมณฑลจี๋หลิน (Jilin) มณฑลเหอหนาน (Henan) มณฑลเฮย์หลงเจียง (Heilongjiang) และอันฮุย โดยเอทานอลที่ผลิตได้จะจำหน่ายต่อไปยังหน่วยงานราชการและบริษัทน้ำมันเอกชน อุตสาหกรรมเอทานอลถือได้ว่าเป็นหนึ่งอุตสาหกรรมที่สำคัญของจีนที่รัฐบาลส่งเสริม เพื่อเข้ามาทดแทนเชื้อเพลิงในปัจจุบัน โดยจีนเป็นผู้ผลิตและผู้บริโภคเอทานอลอันดับที่ 4 ของโลกรองจากสหรัฐ บราซิลและยุโรป

ทั้งนี้ จีนตั้งเป้าหมายแผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 13 ( 2559-2563) จะผลิตเอทานอลเพิ่มเป็น 6,000 ล้านลิตร และผลิตไบโอดีเซล 2,000 ล้านลิตร โดยปี 2559 จีนผลิตเอทานอลได้ 4,000 ล้านลิตร (ไทยผลิตเอทานอลปีละ 1,200 ล้านลิตร) วัตถุดิบหลักในการผลิตเอทานอลของจีนมาจากข้าวโพด ข้าวสาลี และมันสำปะหลัง ตามลำดับ

ในช่วงแรกของการพัฒนาและผลักดันให้อุตสาหกรรมเอทานอลของจีนโต รัฐบาลจีนจึงได้ทำอยู่ 2 เรื่อง คือ การช่วยเหลือสนับสนุนเงินทุนให้กับโรงงานผลิตเอทานอล เช่น ในปี 2552 หากโรงงานใดผลิตเอทานอล จะได้รับเงินสนับสนุนจำนวน 0.25 ดอลลาร์สหรัฐ/ลิตร ตามด้วยนโยบายช่วยเหลือผู้บริโภคเพื่อกระตุ้นให้เกิดการใช้ หากผู้บริโภคใดใช้เอทานอล จะไม่มีการเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม

อย่างไรก็ตาม นโยบายการสนับสนุนดังกล่าวจะมีการยกเลิกในปี 2561 นี้ เพราะปัจจุบันประเทศจีนมีโรงงานผลิตเอทานอลเพิ่มขึ้นและยังมีศักยภาพในการผลิตมากขึ้น ส่งผลทำให้ราคาของเอทานอลที่ผลิตออกมานั้น ไม่มีราคาสูงมากนักเมื่อเทียบกับในอดีตที่ผ่านมา รัฐบาลจีนจึงไม่จำเป็นต้องอุดหนุนอีกต่อไป

นอกจากนี้ ภายใต้การค้าเสรีตามกรอบข้อตกลงยกเลิกด้านภาษีต่างๆ ที่จีนทำกับประเทศต่างๆ นั้น ที่เป็นภาษีเป็นศูนย์ ทำให้จีนจึงมีการนำเข้าเอทานอลมาจากต่างประเทศ เช่น ปี 2559 มีการนำเข้าจากสหรัฐจำนวน 800 ล้านลิตร ตามด้วยปากีสถานและเกาหลีใต้ ส่วนเวียดนามเป็นประเทศเดียวในอาเซียนที่จีนนำเข้าด้วยเหตุผลเพราะราคาถูก ส่วนด้านการส่งออกนั้น ตลาดส่งออกที่สำคัญของจีนเป็น เกาหลีใต้ ฟิลิปปินส์ ไต้หวัน ญี่ปุ่นและอินเดีย เป็นต้น