สถิติการใช้ไอซีที ในสถานประกอบการไทย

เบ็ญจวรรณ รัตนวิจิตร

สำนักงานสถิติแห่งชาติ ได้ทำการสำรวจในด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) หรือ ICT ประจำปี 2559 ซึ่งพบว่า ผู้มีงานทำด้านไอซีทีส่วนใหญ่ไม่ได้สำเร็จการศึกษาโดยตรงในด้านไอซีที ขณะที่สถานประกอบการยังใช้ไอซีทีในระบบบริหารจัดการน้อย

ภุชพงค์ โนดไธสง ผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ เปิดเผยผลการสำรวจปี 2559 พบว่า ผู้มีงานทำด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร หรือไอซีที มีจำนวนทั้งสิ้น 374,934 คน เป็นชาย 257,864 คน หรือคิดเป็น 68.8% และหญิง 117,070 คน หรือคิดเป็น 31.2% ซึ่งส่วนใหญ่ทำงานในเทศบาลหรือเขตเมือง 77.5% และที่เหลืออยู่นอกเขตเทศบาล 22.5%

เมื่อพิจารณาระดับการศึกษาที่สำเร็จของผู้ที่มีงานทำด้านไอซีทีจำนวนทั้งสิ้น 374,934 คน พบว่า 54.4% เป็นผู้ที่ไม่ได้สำเร็จการศึกษาด้านไอซีที มีเพียง 45.6% ที่สำเร็จการศึกษาด้านไอซีที จะเห็นได้ว่าผู้ทำงานด้านไอซีทีในตลาดแรงงานนั้น ส่วนใหญ่เป็นผู้ที่ไม่ได้สำเร็จการศึกษามาทางด้านไอซีที เมื่อพิจารณาเฉพาะผู้ที่สำเร็จการศึกษาด้านไอซีที พบว่า เป็นผู้ที่สำเร็จการศึกษาปริญญาตรี 67.4% รองลงมาเป็นระดับอนุปริญญา/ปวส. 15.1% สูงกว่าปริญญาตรี 9.9% และระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย/ปวช. 7.6%

สำหรับกิจกรรมทางเศรษฐกิจของผู้ที่ทำงานด้านไอซีที พบว่า ภาคการค้า และการบริการมีจำนวนผู้ที่ทำงานด้านไอซีทีมากที่สุด 305,393 คน หรือ 81.5% และภาคการผลิต 69,076 คน หรือ 18.4% และภาคการเกษตรกรรม 465 คน หรือ 0.1%

ขณะที่ผลการสํารวจการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในสถานประกอบการ ครอบคลุมทั่วประเทศมีประมาณ 2.2 ล้านแห่ง โดยส่วนใหญ่ดําเนินกิจการเกี่ยวกับธุรกิจทางการค้าและธุรกิจทางการบริการมากถึง 77.2% รองลงมา ได้แก่ การผลิต 18.8% ในขณะที่ดําเนินกิจการเกี่ยวกับการขนส่งทางบก สถานที่เก็บสินค้า การก่อสร้าง กิจกรรมด้านข้อมูลข่าวสารและการสื่อสาร และโรงพยาบาลเอกชน มีเพียง 4.0%

สําหรับขนาดของสถานประกอบการ เมื่อพิจารณาตามจํานวนคนทํางาน พบว่า ส่วนใหญ่เป็นขนาดเล็ก (คนทํางาน 1-10 คน) คิดเป็น 96.6% ส่วนสถานประกอบการที่มีคนทํางาน 11-15 คน มี 1.1% ในขณะที่สถานประกอบการที่มีคนทํางานตั้งแต่ 16 คนขึ้นไป มีเพียง 2.3%

ทั้งนี้ จากผลสำรวจพบว่าสถานประกอบการที่มีการใช้คอมพิวเตอร์ในการดําเนินกิจการมีประมาณ 595,395 แหง หรือ 26.9% จากจํานวนสถานประกอบการทั้งสิ้น โดยมีจํานวนเครื่องคอมพิวเตอร์ประมาณ 2.8 ล้านเครื่อง หรือเฉลี่ยประมาณ 4.7 เครื่อง/กิจการที่มีการใช้คอมพิวเตอร์ และมีบุคลากรที่ใช้คอมพิวเตอร์ในการปฏิบัติงานเป็นประจํา (เฉลี่ยอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง) ประมาณ 2.6 ล้านคน หรือเฉลี่ยประมาณ 4.4 คน/กิจการ

ขณะที่การใช้อินเทอร์เน็ต สถานประกอบการมีการใช้อินเทอร์เน็ตประมาณ 535,639 แห่ง หรือคิดเป็น 24.2% จากจํานวนสถานประกอบการทั้งสิ้น และมีบุคลากรที่ใช้อินเทอร์เน็ตในการปฏิบัติงานเป็นประจํา (เฉลี่ยอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง) ประมาณ 2.2 ล้านคน หรือเฉลี่ยประมาณ 4.2 คน/กิจการ โดยมีวัตถุประสงค์ของการใช้อินเทอร์เน็ตเพื่อค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับสินค้าหรือบริการมากที่สุด รองลงมา ได้แก่ รับส่งข้อมูลทางอีเมล และเพื่อค้นหาข้อมูลจากหน่วยงานภาครัฐ

สำหรับสถานประกอบการทั่วประเทศมีเว็บไซต์ในการประกอบกิจการ 8.6% เมื่อพิจารณาตามกิจกรรมทางเศรษฐกิจ พบว่า สถานประกอบการที่ดําเนินกิจการเกี่ยวกับโรงพยาบาลเอกชนมีเว็บไซต์ในการประกอบกิจการมากที่สุดคือ 84.4% รองลงมา ได้แก่ กิจกรรมด้านข้อมูลข่าวสารและการสื่อสาร 29.4% ธุรกิจทางการค้าและธุรกิจทางการบริการ 9.6% การก่อสร้าง 8.2% และการขนส่งทางบก สถานที่เก็บสินค้า 5.3% ในขณะที่การผลิตมีเพียง 4.5%

นอกจากนี้ ผลการสำรวจการทำธุรกรรม การสั่งซื้อ/ขายสินค้าหรือบริการผ่านทางอินเทอร์เน็ต สถานประกอบการที่สั่งซื้อสินคาหรือบริการผ่านทางอินเทอร์เน็ตมี 3.8% สําหรับการขายสินค้าหรือบริการทางอินเทอร์เน็ตมี 2.6% ของสถานประกอบการทั้งสิ้น

ขณะที่ค่าใช้จ่ายในการซื้อสินค้าและบริการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของสถานประกอบการ ค่าใช้จายในการซื้อสินค้าและบริการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของสถานประกอบการในภาพรวมมีมูลค่า 42,795.9 ล้านบาท โดยเฉลี่ยประมาณ 19,364.9 บาท/กิจการ ทั้งนี้ ส่วนใหญ่เป็นค่าใช้จ่ายการบริการด้านการสื่อสารมากที่สุด และค่าใช้จ่ายด้านอุปกรณ์สื่อสารมีมูลค่าน้อยที่สุด

สถิติที่น่าสนใจในการสำรวจครั้งนี้ พบว่า สถานประกอบการที่มีคนทํางานตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป มีการใช้คอมพิวเตอร์ในการดําเนินกิจการ 26.9% โดยสถานประกอบการที่ดําเนินกิจการเกี่ยวกับโรงพยาบาลเอกชนมีการใช้คอมพิวเตอร์มากที่สุดคือ 100% และการผลิตมีการใช้คอมพิวเตอร์น้อยที่สุดคือ 13.7%

สำหรับสถานประกอบการที่ดําเนินกิจการเกี่ยวกับโรงพยาบาลเอกชน มีการใช้คอมพิวเตอร์เฉลี่ยต่อกิจการมากที่สุดคือ 124.8 เครื่อง ในขณะที่ธุรกิจทางการค้าและธุรกิจทางการบริการมีการใช้คอมพิวเตอร์เฉลี่ยต่อกิจการน้อยที่สุดคือ 3.6 เครื่อง

สถานประกอบการมีสัดส่วนของเครื่องคอมพิวเตอร์ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต 85.0% โดยกิจกรรมด้านข้อมูลข่าวสารและการสื่อสารมีสัดส่วนเครื่องคอมพิวเตอร์ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตสูงที่สุด 96.6% สถานประกอบการมีการใช้อินเทอร์เน็ตในการดําเนินกิจการ 24.2% มีบุคลากรที่ใช้อินเทอร์เน็ตในการปฏิบัติงานเป็นประจํา (เฉลี่ยอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง) เฉลี่ยประมาณ 4.2 คน/กิจการ เป็นต้น n