ตามรอยพระยุคลบาท องค์คุณธรรมของชาติ

พลเดช ปิ่นประทีป เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ

ปรากฏการณ์ที่คนไทยพร้อมใจแต่งชุดดำทั้งประเทศเป็นแรมปี เพื่อแสดงความอาลัยรักและไว้ทุกข์ถวายแด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ในหลวงรัชกาลที่ 9 รวมทั้งพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพที่สุดยิ่งใหญ่สมพระเกียรติ เมื่อวันที่ 26 ต.ค. 2560 ที่ผ่านมา สะท้อนความเป็นชาติและความเป็นไทยที่มีอารยธรรมเก่าแก่ ดีงาม และเป็นอัตลักษณ์ที่ทรงคุณค่ายิ่งจนเป็นข่าวชื่นชมไปทั่วโลก

ท่ามกลางลมฟ้าอากาศที่แปรปรวนจากแดดร้อนจัดจวนไหม้เกรียมจนถึงพายุฝนกระหน่ำแบบฟ้ารั่ว แต่พสกนิกรชาวไทยจากทั่วประเทศ ทั้งลูกเล็กเด็กแดง คนหนุ่มสาว และผู้เฒ่าผู้แก่ พากันหลั่งไหลเดินทางไกลมากราบ สักการะพระบรมศพตลอด 337 วัน รวม 12,739,531 คน หรือเฉลี่ย 37,802 คน/วัน ต้องจองคิวกันอย่างมุมานะจนถึงดึกดื่นค่อนคืน บางวันเกิน 1 แสนคน

เฉพาะในวันพระราชพิธีถวาย พระเพลิงพระบรมศพ วันที่ 26 ต.ค. 2560 กระทรวงมหาดไทยได้สรุปรายงานว่า มีประชาชนผู้เข้าร่วมพิธีถวายดอกไม้จันทน์ใน 878 จุดทั่วประเทศ 16,160,884 คน และในกรุงเทพฯ อีก 2,965,856 คน รวมจำนวนทั้งสิ้น 19,126,740 คน

ประชาชนคนไทยจงรักภักดีและเทิดทูนพระองค์ท่านมากขนาดนี้ เพราะพวกเราได้ประจักษ์แก่สายตาว่าพระองค์ทรงครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยามอย่างแท้จริงอย่างสิ้นสงสัย ไม่มีที่ติได้เลย พระองค์ทรงงาน 24 ชั่วโมง ตลอด 70 พรรษา ทรงคิด พูด ทำ และวางพระองค์ให้เห็นเป็นแบบอย่างได้ในทุกเรื่อง

ทรงเป็นต้นแบบด้านคุณธรรม จริยธรรม และความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ในชีวิตจริง ทรงเป็นองค์คุณธรรมของชาติ ที่สามารถสะท้อนหลักธรรมคำสอนของทุกศาสนา

พระบรมราโชวาท พระราชดำรัส และพระราชกระแสในวาระต่างๆ นับพันนับหมื่นองค์ ล้วนเป็นคำสอนของพ่อที่มีคุณค่า แม้กาลเวลาผ่านมาเนิ่นนานก็ยังทันสมัยใช้ได้ตลอดมา ทรงสอนให้มีความสามัคคี รักชาติ และทำประโยชน์ต่อส่วนรวม ทรงเตือนให้มีสติ ใช้ปัญญา และดำรงในคุณธรรมความดี

บทเพลงพระราชนิพนธ์ 48 บท เป็นแนวดนตรีสากลสมัยใหม่ที่กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตคนไทยมานานค่อนศตวรรษ ทรงเป็นเอกอัครศิลปินที่แท้ ทุกบทเพลงล้วนสะท้อนความดี ความงาม และความสุขที่พระองค์ปรารถนาให้เกิดแก่ลูกๆ ของแผ่นดิน ทรงสอนให้รักธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม รักสุขภาพ รักเพื่อนมนุษย์ รักชาติ รักบ้านเกิดเมืองนอน มีอุดมคติ มีอุดมการณ์ เป็นการกล่อมเกลาทางสังคมผ่านบทเพลงและเสียงดนตรีอันลึกซึ้ง

โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 8 ประเภทจำนวน 4,447 โครงการในช่วง 34 ปี ระหว่างปี 2524-2558 นับเป็นผลงานที่ได้รับการกล่าวขานและยกย่องไปทั่วโลกถึงพระอัจฉริยภาพ พระวิริยะอุตสาหะและทรงติดดิน ที่ทรงทำงานเพื่อพสกนิกรชาวไทยและเป็นประโยชน์แก่ประชากรชาวโลก โดยเฉพาะคนส่วนข้างมากที่ยังดำรงชีวิตอยู่ในความยากลำบาก ทั้งจากสภาพภูมิประเทศ ระบบเศรษฐกิจสังคม วัฒนธรรม และการเมืองการปกครองที่หลากหลาย

โครงการตามพระราชประสงค์ เป็นส่วนซึ่งกำลังทรงศึกษาทดลองปฏิบัติเป็นการส่วนพระองค์ โครงการหลวง เป็นโครงการลงทุนพัฒนาระยะยาวเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรม วิถีชีวิต และคุณภาพชีวิตการทำมาหากินของชุมชนท้องถิ่นทางภาคเหนือ โครงการในพระบรมราชานุเคราะห์ เป็นที่พระราชทานข้อแนะนำหรือแนวพระราชดำริให้เอกชนไปดำเนินการกันเอง และโครงการตามพระราชดำริ คือส่วนที่พระองค์ทรงวางแผนและทรงแนะนำให้รัฐบาลร่วมดำเนินการตามแนวพระราชดำริทั้งแบบระยะสั้นและระยะยาว

สำหรับพวกเราภาคีเครือข่ายชุมชนท้องถิ่นและประชาสังคมทั่วประเทศ ที่ได้ก้าวตามรอยพ่อในงานพัฒนาสังคมมาอย่างยาวนานในขณะทรงพระชนม์ชีพ บัดนี้เมื่อพระองค์ท่านได้เสด็จสู่สวรรคาลัยแล้ว ก็ยิ่งต้องสานภารกิจ ต่อด้วยการนำคำสอน องค์ความรู้ และภูมิปัญญาที่เป็นอมตะขององค์คุณธรรมของชาติไปสู่การปฏิบัติให้กว้างขวาง

1.ศึกษาชีวิต งาน และพระราชประวัติอย่างละเอียดลึกซึ้ง-การศึกษาชีวประวัติบุคคลสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้เป็นมหาบุรุษของโลก ยิ่งศึกษาก็ยิ่งเกิดสติปัญญา จึงควร ส่งเสริมให้มีการศึกษาชีวประวัติ คำสอน องค์ความรู้และภูมิปัญญาของพระองค์ท่านอย่างละเอียดลึกซึ้ง เพื่อกำหนดใจตนเอง สร้างแรงบันดาลใจ ในการดำรงชีวิตและทำประโยชน์แก่เพื่อนมนุษย์ โดยลงมือทำทันทีและตลอดไปจนกว่าจะหมดเรี่ยวแรง

2.เข้าร่วมการสร้างสมดุลการพัฒนาประเทศอย่างเอาจริงเอาจัง- ประเทศไทยไม่ได้อยู่อย่างโดดเดี่ยว เราต้องการระบบเศรษฐกิจประเทศที่แข็งแกร่ง ในขณะเดียวกันก็ต้องการ ให้มีการกระจายรายได้ที่เป็นธรรม และพัฒนาสังคมและชุมชนท้องถิ่น ให้เข้มแข็งอีกด้วย เราต้องการ ผู้ประกอบการทางเศรษฐกิจที่สามารถ ขับเคลื่อนสู่ยุค 4.0 ขณะเดียวกันก็ต้องการผู้ประกอบการทางสังคมที่รู้ เท่าทันสถานการณ์ ต้องสร้างสรรค์ รูปแบบการสนับสนุนให้ภาคประชาสังคม ภาคธุรกิจและภาครัฐ ร่วมกันเป็นหุ้นส่วนการพัฒนาประเทศอย่างจริงจัง ทั้งในระดับพื้นที่และระดับชาติ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ ปรับตัว รวมพลังและตรวจสอบถ่วงดุลซึ่งกันและกันอย่างเหมาะสม

3.สานพลังสร้างพลเมืองจิตอาสาให้เต็มแผ่นดิน-พลเมือง ผู้เป็น พละกำลังในการพัฒนาบ้านเมือง หมายถึงประชาชนผู้มีความแข็งแรงและพึ่งตนเองได้ระดับหนึ่งแล้วในทางเศรษฐกิจและสังคม ทั้งมีจิตสำนึกสาธารณะ มีความเอื้ออาทรต่อผู้ยากลำบากและเสียสละเพื่อส่วนรวม สังคมไทยยังต้องการการปรับวิธีคิดให้สมดุลและสอดคล้องกับโลกในศตวรรษที่ 21 กล่าวคือควรเสริมสร้างให้เด็กและเยาวชนมีสำนึกในหน้าที่ความเป็นพลเมืองที่ใส่ใจต่อปัญหาส่วนรวมมากกว่าการเรียกร้องสิทธิประโยชน์ส่วนตัว ในขณะเดียวกันก็ให้มีจิตอาสาในการช่วยปกป้องคุ้มครองสิทธิของ ผู้ที่อ่อนแอและยากลำบากกว่าตน

4.รำลึกวันพ่อตามรอยองค์คุณธรรมของชาติ-พ่อของแผ่นดิน เป็นสัญลักษณ์ของคุณธรรม ในวันพ่อแห่งชาติของทุกปีควรที่ภาคีเครือข่ายจะใช้เป็นการรำลึกคุณค่า แสดง ผลงานความก้าวหน้าและแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างจริงจัง เพื่อขับเคลื่อนการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และ ธรรมาภิบาล n