การท่องเที่ยวยั่งยืน ใน GMS

สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา (ITD)

กรอบแนวคิดการพัฒนาการท่องเที่ยวของอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง(Greater Mekong Sub-region : GMS) ปัจจุบันได้ดำเนินการตามการพัฒนาที่ต้องจัดการให้เกิดความสมดุลใน 4 มิติ ได้แก่ การจัดการฐานทรัพยากรธรรมชาติเพื่อการท่องเที่ยว การจัดการการตลาดทางการท่องเที่ยว การจัดการกลไกการท่องเที่ยว และการจัดการคุณภาพการบริการ

ในส่วนการจัดการฐานทรัพยากรธรรมชาติเพื่อการท่องเที่ยวมุ่งเน้นการจัดการทรัพยากรที่เชื่อมโยงและบูรณาการระหว่างกัน โดยให้ความสำคัญกับการเข้าถึงข้อมูลและพัฒนาองค์ความรู้ การปรับเปลี่ยนแบบแผนการผลิตและการบริโภคให้เกิดความยั่งยืน ควบคู่กับการรื้อฟื้นภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยมุ่งจัดการทั้งฐานทรัพยากรด้านต่างๆ เช่น สินค้า กิจกรรม ข้อมูลข่าวสาร ความปลอดภัย แหล่งและเส้นทางท่องเที่ยว

ด้านการจัดการการตลาดการท่องเที่ยวนั้น มุ่งเน้นการจัดการส่วนประสมการตลาดของการท่องเที่ยวใน 10 ด้าน ประกอบด้วย ผลิตภัณฑ์ ราคา ช่องทางการจัดจำหน่าย การส่งเสริมการตลาด กลุ่มบุคคลผู้มีส่วนร่วม สิ่งแวดล้อมทางกายภาพ กระบวนการ รูปแบบการให้บริการด้านการท่องเที่ยว การออกแบบกิจกรรมการท่องเที่ยว และการสร้างพันธมิตรทางธุรกิจ (Business Partnership) โดยต้องดำเนินการทุกระดับ

ทั้งนี้ การจัดการคุณภาพการบริการ ประกอบด้วย 5 หลักสำคัญ ได้แก่ ความเป็นรูปธรรมของการบริการ ความเชื่อมั่นไว้วางใจได้ การตอบสนองต่อลูกค้า การสร้างหลักประกันด้านความน่าเชื่อถือให้แก่ผู้รับบริการ และการรู้จักและเข้าใจลูกค้า

บางพื้นที่ของประเทศในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงได้มีการพัฒนาการท่องเที่ยวบ้างแล้ว อาทิ ยุทธศาสตร์โครงการพัฒนาพื้นที่สีเขียวและการเกษตรให้สอดคล้องกับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงพัฒนาและสิ่งแวดล้อม (Green Belt Agricultural Development Zone) ของกัมพูชา การพัฒนาโครงการการท่องเที่ยวเพื่อส่งเสริมการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและร้านค้าชุมชนในอัมพวาของไทย การพัฒนาโครงการการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและชุมชนในแขวงหลวงน้ำทาของ สปป.ลาว ที่มุ่งเน้นการกระจายรายได้ให้ถึงระดับรากหญ้าอย่างแท้จริง ควบคู่กับการรักษาสิ่งแวดล้อมในพื้นที่อย่างยั่งยืน การพัฒนาโครงการการท่องเที่ยวเชิงสังคมที่มุุ่งยกระดับความเป็นอยู่ที่ยั่งยืนของคนในรัฐฉานของเมียนมา และการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของฮอยอันในเวียดนาม

โครงการเหล่านี้สะท้อนถึงความสำเร็จเบื้องต้นของประเทศสมาชิก GMS ในการผลักดันการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน ซึ่งสามารถนำไปสู่การขยายผลยังพื้นที่อื่นๆ เพื่อให้ได้รับการตอบสนองและสร้างผลประโยชน์แก่ อนุภูมิภาคอย่างทั่วถึงและยั่งยืนสืบไป