พลังแห่งความเพียร

โดย อภิวัจ สุปรีชาวุฒิพงศ์

48 บทเพลงพระราชนิพนธ์ สะท้อนพระอัจฉริยภาพทางดนตรีของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร เป็นที่ประจักษ์

ไม่เพียงแต่ผลงานเพลงพระราชนิพนธ์ แต่การทรงดนตรีของพระองค์ก็เปี่ยมด้วยพระปรีชาสามารถ เมื่อครั้งเสด็จฯ เยือนสหรัฐอเมริกา ใน พ.ศ. 2503 ระหว่างงานเลี้ยงพระกระยาหารค่ำที่ผู้ว่าการรัฐนิวยอร์กจัดถวาย ผู้ว่าการรัฐนิวยอร์ก กราบบังคมทูลเชิญให้ทรงดนตรีร่วมกับวงดนตรีของเบนนี่ กู๊ดแมน นักดนตรีแจ๊ซระดับโลก โดยที่มิได้ แจ้งให้เตรียมพระองค์มาก่อน พระองค์ทรงแซ็กโซโฟนกับวงของกู๊ดแมนประมาณ 90 นาที และในวันรุ่งขึ้นได้เสด็จฯ ไปยังบ้าน ของกู๊ดแมน และทรงดนตรีร่วมกันอีกประมาณ 2 ชั่วโมง

กู๊ดแมนนั้นเล่นคลาริเน็ตสไตล์อิมโพร ไวเซชั่น หมายถึง คิดทำนองขึ้นมาในทันทีด้วยปฏิภาณทางดนตรี ดังนั้นจึงไม่มีโน้ตเพลง ผู้ที่จะร่วมเล่นดนตรีกับเขาได้จะต้องเข้าใจการเล่นแบบอิมโพรไวเซชั่นด้วยเช่นกัน

ไลโอเนล แฮมพ์ตัน นักดนตรีแจ๊ซระดับโลกชาวอเมริกัน บอกว่า "ทรงเดี่ยวโดยใช้ปฏิภาณได้อย่างยอดเยี่ยม แต่ทรงวางพระองค์เหมือนไม่รู้ไม่เชี่ยวชาญ"

นักดนตรีจากวงดุริยางค์ราชนาวีที่เคยเข้าถวายการบรรเลงในพระตำหนักจิตรลดารโหฐานเล่าว่า โปรดที่จะทรงดนตรีร่วมกับนักดนตรี แม้จะไม่มีโน้ตเพลง เพราะวงที่เล่นนั้นเป็นวงเครื่องสายแบบควอเต็ต ซึ่งจะมีโน้ต คีย์ซี สำหรับเครื่องสาย ไวโอลิน วิโอลา และเซลโล แต่พระองค์ก็ทรงอัลโตแซ็กโซโฟนคีย์ อีแฟลตได้สอดคล้องกลมกลืนกับเครื่องสายคีย์ซี

 

การเล่นดนตรีเช่นนี้จะต้องฝึกฝนพื้นฐานการไล่บันไดเสียง หรือไล่สเกลในทุกคีย์อย่างชำนาญ การไล่สเกลในแต่ละคีย์ ซึ่งมีตำแหน่งโน้ตแฟลตและชาร์ปแตกต่างกัน จึงต้องใช้ความอุตสาหะเป็นอย่างมากจึงจะไล่สเกลได้อย่างคล่องแคล่วไม่ติดขัด กระทั่งสามารถบรรเลงแบบอิมโพรไวเซชั่น เล่นได้ตามแต่อารมณ์และความรู้สึกจะนำพาไป

พระอัจฉริยภาพทางดนตรีของพระองค์มาจากพื้นฐานทางดนตรีที่ดี ซึ่งเกิดจากพระวิริยภาพในการหมั่นฝึกซ้อม

ดังนั้นไม่ใช่เรื่องที่น่าแปลกใจเลยหาก 70 ปีตลอดรัชสมัย พระองค์จะทรงงานเพื่อปวงพสกนิกรอย่างไม่เคยหยุดหย่อน ซึ่งนั่นก็เพื่อสร้างพื้นฐานการพัฒนาชาติ

ทรงมีพระราชดำรัสถึงการตั้งมูลนิธิชัยพัฒนาว่า "ชัยชนะของการพัฒนานี้มีจุดประสงค์ คือ ความสงบ ความเจริญ ความอยู่ดีกินดี" แนวทางเศรษฐกิจพอเพียงสะท้อนปรัชญาการพัฒนาของพระองค์ได้เป็นอย่างดี

ความมั่งคั่งอาจสวนทางกับความสุข การเดินเครื่องเศรษฐกิจแบบมุ่งหวังตัวเลขจีดีพีสูงๆ ได้ก่อบทเรียนหายนะจากการพัฒนามาให้เห็นกันแล้ว ทรัพยากรธรรมชาติ สภาพแวดล้อมที่ถูกทำลาย ความแปรปรวนของดินฟ้าอากาศ การล่มสลายของภาคเกษตรกรรมและชนบท ปัญหาสังคมเมืองใหญ่ จนถึงวิกฤตเศรษฐกิจของชาติ

แต่หากบ้านเมืองสงบสุข ประชาชนอยู่ดีกินดี ก็จะเป็นพื้นฐานในการพัฒนาให้เจริญก้าวหน้าต่อไป

ทรงวางพื้นฐานเพื่อชาติ ด้วยความเพียร ด้วยพระวิริยอุตสาหะ

ทรงเป็นต้นแบบแห่งความเพียร ด้วยรอยพระบาทที่เสด็จพระราชดำเนินไปทุกถิ่นที่ทั่วไทยเพื่อรู้ถึงปัญหา ด้วยโครงการส่วนพระองค์ที่ทดลองค้นหาแนวทาง และด้วยโครงการตามพระราชดำริมากมาย ที่พระราชทาน สิ่งที่ค้นพบเพื่อช่วยเหลือปวงพสกนิกร

ทั้งหมดนี้ด้วยความเพียรตลอด 70 ปีแห่งรัชกาล