เรื่องดีกลายเป็นเรื่องด้อย

ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)เรื่องหลักเกณฑ์ธนาคารพาณิชย์ที่มีความสำคัญเชิงระบบในประเทศ โดยกำหนดให้ธนาคารพาณิชย์ 5 แห่ง คือ ธนาคารกรุงเทพ ธนาคารกรุงไทย ธนาคารกรุงศรีอยุธยา ธนาคารกสิกรไทย และธนาคารไทยพาณิชย์ เป็นธนาคารพาณิชย์ที่มีนัยต่อความเสี่ยงของประเทศ

ธปท.ระบุว่า ธนาคารพาณิชย์ทั้ง 5 แห่ง มีความสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจอย่างสูง การดำเนินงานโดยไม่หยุดชะงักเป็นเรื่องสำคัญ ธนาคารมีขนาดสินทรัพย์ที่ใหญ่ มีความเชื่อมโยงระหว่างสถาบันการเงินและระบบการเงินสูง มีผลิตภัณฑ์การเงินที่ซับซ้อน และเป็นผู้ให้บริการหลักในผลิตภัณฑ์การเงินหรือโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญของประเทศ จึงจำเป็นต้องดูแลอย่างเข้มงวดกว่าธนาคารพาณิชย์ทั่วไป ซึ่งเป็นการกำหนดตามมาตรฐานหลักเกณฑ์บาเซิล 3

หากไม่ได้อยู่ในแวดวงเศรษฐกิจ แวดวงการเงิน คงจะไม่รู้ว่าความสำคัญของธนาคารทั้ง 5 แห่งต่อระบบเศรษฐกิจในขณะนี้มีอยู่สูงมากจริงๆ โดยธนาคารทั้ง 5 แห่ง มีมูลค่าสินทรัพย์รวมเกือบ 15 ล้านล้านบาท จากมูลค่าสินทรัพย์รวมของธนาคารพาณิชย์ทั้งระบบ 18 ล้านล้านบาท ซึ่งสูงกว่ามูลค่าผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) ที่มีอยู่ 16 ล้านล้านบาท ดังนั้นหากธนาคารใดธนาคารหนึ่งเกิดมีปัญหาขึ้นมาจะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจอย่างคาดไม่ถึง

ดังนั้น วิธีการลดความเสี่ยงก็คือ ธปท.จะดำเนินการกำกับดูแลและควบคุมการดำเนินงานของธนาคารทั้ง 5 แห่งอย่างใกล้ชิด และธนาคารเหล่านี้จะต้องดำรงเงินกองทุนต่อสินทรัพย์เสี่ยงตามมาตรฐานบีไอเอส ให้สูงกว่าเกณฑ์ที่ ธปท.กำหนด ดูแลการบริหารความเสี่ยง ธรรมาภิบาล แม้กระทั่งผู้ที่จะเป็นกรรมการของธนาคารก็จะต้องมีคุณสมบัติที่ดีเช่นกัน

การดำเนินการของ ธปท.ไม่ได้เกินเลยแต่อย่างใด เพราะมาตรฐานดังกล่าวได้มีการนำมาใช้กับทุกประเทศ โดยสหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น หลายประเทศในสหภาพยุโรป ก็มีการประกาศรายชื่อธนาคารที่มีผลต่อระบบเศรษฐกิจให้รับทราบเป็นการทั่วไป

ในระยะแรกของการประกาศหลักเกณฑ์ ทั้งกระทรวงการคลัง ธปท. และธนาคารพาณิชย์ทุกแห่ง จะต้องช่วยกันชี้แจงต่อลูกค้า ผู้ฝากเงิน และประชาชนว่าข้อเท็จจริงเป็นอย่างไร ฐานะของธนาคารพาณิชย์เป็นอย่างไร และใช้เวลาสักพักประชาชนก็จะเข้าใจว่า การออกหลักเกณฑ์ใหม่นี้ ไม่ส่งผลกระทบใดๆ กับผู้ฝากเงิน ลูกค้า และผู้ถือหุ้นของธนาคารเลย แต่เป็นการยกระดับมาตรการสถาบันการเงินของไทยให้เป็นสากล และมีความมั่นคงแข็งแกร่งต่อแรงเสียดทานทางเศรษฐกิจ

อย่างไรก็ดี เรื่องนี้มีสิ่งที่จะต้องระมัดระวังอย่างมาก ในการอธิบายความต่อประชาชน เพราะสุ่มเสี่ยงที่จะเกิดความไม่เข้าใจว่า ระบบธนาคารพาณิชย์ของไทยมีปัญหา หรือธนาคารทั้ง 5 แห่งที่ได้รับการประกาศว่ามีความหมายต่อระบบเศรษฐกิจจะห้ามมีปัญหา หรือถ้ามีปัญหาจะได้รับการดูแลอุ้มชูจากรัฐบาลเป็นพิเศษ หรือธนาคารขนาดกลางและขนาดเล็กมีความมั่นคงไม่เทียบเท่าธนาคารใหญ่

โดยหลักการและวัตถุประสงค์ของ ธปท.นั้นดี แต่วิธีการปฏิบัติอาจจะมีปัญหาบ้าง ธปท.ควรจะส่งสัญญาณและอธิบายความเพื่อทำความเข้าใจกับประชาชนก่อนที่เกณฑ์นี้จะประกาศออกมา แต่เนิ่นๆ การไม่สื่อสารจะยิ่งทำให้เกิดความไม่เข้าใจ เรื่องนี้เป็นเรื่องดี แต่หากบริหารจัดการเรื่องการสื่อสารไม่ดีเลยทำให้กลายเป็นเรื่องด้อยไปเลย