ยันจา วินเทอร์โซล สาวน้อยผู้มีความจำเป็นเลิศ

เรื่อง พุสดี

หากคุณเคยจินตนาการเล่นๆ ว่า ถ้าซูเปอร์มาร์เก็ตมีขายขนมปังช่วยจำ เหมือนของวิเศษโดราเอมอน ที่จะช่วยให้คุณจดจำสิ่งต่างๆ ในหนังสือหรือสมุดได้ดั่งใจ แค่กดขนมปังช่วยจำลงบนหนังสือหรือสมุด แล้วกินเข้าไปก็คงจะดี รับรองว่าคุณต้องอยากทำความรู้จักกับ ยันจา วินเทอร์โซล สาวน้อยมหัศจรรย์ ผู้มีสีผมสดใส โดดเด่นเป็นเอกลักษณ์คนนี้อย่างแน่นอน แม้ไม่มีขนมปังช่วยจำของโดราเอมอน แต่สมองของเธอนั้นมีอานุภาพในการจดจำชั้นยอด ถึงขั้นกล้ารับคำท้าของอิเกีย แบรนด์เฟอร์นิเจอร์ชื่อดังจากสวีเดน มาสวมบทมนุษย์แค็ตตาล็อก! อย่างไม่ลังเล พร้อมรับโจทย์หินให้จดจำรายละเอียดต่างๆ ในแค็ตตาล็อกอิเกีย 2018 ซึ่งมีความหนาถึง 328 หน้า ให้ได้ราวกับตาเห็นภายใน 1 สัปดาห์ ไม่น่าแปลกใจที่สาวน้อยลูกครึ่งสวีเดน-มองโกเลีย จะได้รับรางวัลระดับโลกด้านความจำมาแล้วมากมาย

หนังสือเปลี่ยนชีวิต!

แม้ใบหน้าของเธอจะยังคงร่องรอยแห่งความอ่อนเพลียจากการเดินทางอยู่บ้าง ทว่าความเหนื่อยล้าก็ไม่อาจบดบังแววตาอันสดใส ขี้เล่นตามประสาวัยรุ่นของยันจาไว้ได้ เธอเปิดฉากย้อนวันวานไปถึงชีวิตวัยเรียน ซึ่งเป็น จุดเริ่มต้นของเรื่องราวมหัศจรรย์ที่เปลี่ยนชีวิตเธอไปตลอดกาล

"ฉันเรียนจบด้านธุรกิจและการเงินจากสตอกโฮล์ม สกูล ออฟ บิซิเนส ประเทศสวีเดน ในตอนนั้นฉันไม่ได้มีความฝันว่าอยากจะทำอาชีพอะไร รู้เพียงแต่ว่าอยากทำธุรกิจของตัวเอง แต่ที่ฉันมุ่งมั่นที่จะคว้าใบปริญญา มาครองให้ได้ เพราะไม่อยากทำให้พ่อแม่ของฉันผิดหวัง เพราะพวกท่านอยากให้ฉันเรียนให้จบปริญญา เพื่อจะได้มีแผนสองในชีวิต ในเวลานั้นฉันคิดแต่ว่าอยากจะเรียนจบมหาวิทยาลัยให้ได้ภายใน 2 ปี (จากปกติต้องเรียน 4 ปี) เพื่อเดินไปตามเส้นทางชีวิตที่ต้องการ"

วันหนึ่งระหว่างที่กำลังมุ่งมั่นทำตามความฝันของตัวเอง ยันจาได้พบหนังสือชื่อ Moonwalking with Einstein ในห้องสมุดของมหาวิทยาลัย หนังสือเล่มนี้บอกเล่าถึงความลับเกี่ยวกับระบบความทรงจำของมนุษย์เราอย่างน่าทึ่ง สำหรับเด็กผู้หญิงคนหนึ่ง ในเวลานั้น หนังสือเล่มนี้เหมือนหนทางสว่างที่จุดประกายชีวิต เธอค่อยๆ ทำความเข้าใจเทคนิค Memory Palace ที่หนังสือเล่มนี้พูดถึง และค่อยๆ ฝึกฝนจนเกิดผล

"คำจำกัดความง่ายๆ ของเทคนิคนี้ก็คือ หากคุณอยากจะจำอะไรสักอย่าง ลองแปลงข้อมูลหรือสิ่งของที่ต้องการจดจำให้ไปอยู่ในสถานที่ที่คุณคุ้นเคย อาจจะเป็นที่บ้าน สถานีรถไฟฟ้าที่ใช้ทุกวัน หรือจะเป็นสถานที่ที่อยู่เหนือจินตนาการออกไปก็ได้ โดยค่อยๆ จัดวางสิ่งของหรือข้อมูลที่คุณต้องการจะจำเข้าไปในนั้นทีละชิ้นๆ

เหมือนตอนที่ฉันจำแค็ตตาล็อกอิเกีย ถ้าให้ฉันจำลิสต์รายการสินค้าใหม่ 2,000 ชิ้นคงยากมากๆ แต่โชคดีที่โจทย์ที่ฉันต้องจำคือ แค็ตตาล็อก ซึ่งสินค้าส่วนใหญ่ถูกจัดอยู่วางไว้ในห้องตัวอย่างต่างๆ อยู่แล้ว ทำให้ฉันสามารถจดจำเป็นภาพได้ โดยไม่ต้องนำของทุกชิ้นมาจัดวางในสถานที่คุ้นเคยที่ฉันสร้างขึ้นเอง ที่สำคัญโชคดีที่ฉันเข้าใจภาษาสวีเดน เลยช่วยให้ฉันจดจำชื่อสินค้าได้ง่ายขึ้น"

เรื่องง่ายๆ ที่หลายคนไม่รู้

"ความสามารถในการจำของฉัน ไม่ใช่พรสวรรค์หรือเวทมนตร์ แต่เป็นสิ่งที่ใครๆ ทำได้ เหมือนในอดีตที่คนมักจะมองว่า มีแต่คนรวยเท่านั้นที่อ่านหนังสือออก ทั้งที่ความเป็นจริงแล้ว ไม่ว่าจะคนระดับไหน ฐานะยากดีมีจน ถ้าฝึกฝน หาวิธีเรียนรู้ ก็สามารถอ่านออกเขียนได้"

สาวสุดมั่นเผยมุมมองที่มีต่อความสามารถที่ได้มาจากการฝึกฝน ทั้งเผยความลับอีกว่า ธรรมชาติของมนุษย์เรามีความสามารถในการจดจำตำแหน่งที่อยู่ได้ดีอยู่แล้ว

"ลองสังเกตง่ายๆ เวลาที่เราไปร้านอาหารใหม่เป็นครั้งแรก เราอาจยังไม่แน่ใจเรื่องเส้นทาง ไม่รู้ว่าเมื่อเข้าไปในร้านแล้วห้องน้ำจะอยู่ที่ไหน แต่หลังจากไปครั้งที่ 2 เราจะจดรายละเอียดเหล่านี้ได้ โดยไม่ต้องพยายาม และแม้จะไม่ได้มาทุกวัน หรือมาบ่อยๆ แต่หลายครั้งที่เราก็ยังสามารถจดจำรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้ได้ไม่ลืม เพราะฉะนั้น ฉันถึงได้บอกว่า อาณาเขตความทรงจำของเราไม่จำกัด เพียงแต่เราต้องลองจินตนาการ สร้างห้องหรือสถานที่ที่เราคุ้นเคยขึ้นมาก่อน เพื่อจัดเก็บความทรงจำที่ต้องการ"

สำหรับอายุของความทรงจำสั้นหรือยาว ยันจาบอกว่า ช่วงเวลาที่ใช้สร้างความทรงจำมีผลไม่น้อย เธอเปรียบเทียบให้เห็นภาพตามง่ายๆ ว่า ยกตัวอย่าง แฟนซีรี่ส์ Game of Thrones ใครที่ใจร้อนดูซีซั่น 7 จบแบบรวดเดียว ใช้เวลาเพียงไม่กี่วัน หากเปรียบเทียบกับแฟนซีรี่ส์ที่ใจเย็น ค่อยๆ ดูจะพบว่ากลุ่มหลังมีแนวโน้มจะจดจำรายละเอียด และเรื่องราวได้นานกว่ากลุ่มแรก เพราะสมองมีโอกาสค่อยๆ จดจำเรื่องราวมากกว่า

อย่างไรก็ตาม ยันจา ยอมรับว่า นับตั้งแต่พบหนังสือเปลี่ยนชีวิต และได้ฝึกฝนตัวเองมาเรื่อยๆ ทำให้ชีวิตของเด็กสาวคนหนึ่งเปลี่ยนไปไม่น้อย เธอได้มีโอกาสเปิดประสบการณ์ใหม่ๆ ให้กับชีวิต และยังได้พิสูจน์ศักยภาพความจำของตัวเอง ด้วยการคว้ารางวัล International Grandmaster of Memory และคว้าเหรียญทองจากสถาบัน World Memory Championships มาครองได้สำเร็จ

"เฉพาะปี 2015 ฉันเดินทางไปแข่งขันหลายรายการ คว้ามาทั้งหมด 7 เหรียญรางวัล แต่ที่ภูมิใจที่สุดคือ ตอนไปแข่ง World Memory Championships ทุกครั้งที่ไปแข่ง ฉันจะเจอคนที่มีความสามารถด้านความจำมากมาย บางครั้งเราก็แชร์เทคนิคกัน แต่ส่วนใหญ่ฉันพบว่า ทุกครั้งล้วนใช้เทคนิค Memory Palace เพราะฉะนั้น ฉันคิดว่า สิ่งที่จะทำให้ใครเหนือกว่าใคร คือ การฝึกซ้อมและความมั่นใจ ซึ่งฉันคิดว่า ฉันมีทั้งสองอย่าง"

ยันจา ยังบอกด้วยว่า ทุกวันนี้เธอกำลังทำตามความฝันของตัวเอง นั่นคือ การเปิดโรงเรียนสอนเกี่ยวกับการฝึกฝนความจำ เพื่อถ่ายทอดเทคนิคนี้ให้กับคนที่สนใจ

"ฉันคิดว่าความสามารถในการจดจำนี้ จะช่วยประหยัดเวลาในชีวิตให้คนเราได้หลายอย่าง ลองคิดดูว่าจะดีแค่ไหน หากคุณใช้เวลาเพียง 2-3 เดือน เพื่อฝึกฝนเทคนิคการจำ แล้วสามารถนำไปใช้ในการอ่านตำราแพทย์ที่อาจต้องใช้เวลาจำเป็นปีได้ภายใน 5 เดือน คุณคิดว่าสิ่งที่เกิดขึ้นจะเปลี่ยนชีวิตคุณไปขนาดไหน" ยันจา กล่าวด้วยแววตามุ่งมั่น พร้อมเชิญชวนให้ทุกคนลองทำความรู้จักกับเทคนิคการจำนี้ ก่อนจะขอตัวไปเตรียมพร้อมสำหรับเตรียมขึ้นเวทีเพื่อฝ่าด่านการประลองความทรงจำ

งานนี้เพื่อทดสอบว่า ความสามารถของเธอไม่ใช่เรื่องเกินจริง เลยถือโอกาสเวลาช่วงท้ายขอพิสูจน์ความทรงจำของเธอเพื่อให้เห็นกับตา ด้วยการเปิดแค็ตตาล็อกในมือแบบสุ่มๆ พร้อมเอ่ยบอกเลขหน้าไป ยันจาเพียงหลับตานิ่งๆ และค่อยๆ ถ่ายทอดภาพทุกอย่างที่เธอเห็น ราวกับดวงตากำลังจดจ้องอยู่ที่แค็ตตาล็อกหน้าเดียวกัน

วิธีการถ่ายทอดความจำของเธอออกมานั้น เป็นไปอย่างเนิบๆ เธอไม่ได้เร่งร้อนตอบโพล่ง ทันทีที่ถามว่าแค็ตตาล็อกหน้านั้นมีอะไรบ้าง แต่ค่อยๆ ไล่เรียงรายละเอียดความคิดในหัวที่จัดเก็บไว้เป็นภาพออกมาทีละนิดๆ คำตอบของเธอที่ค่อยๆ พรั่งพรูออกมาฟังแล้วน่าทึ่งอย่างบอกไม่ถูก n