นโยบายประชานิยม แบบอินเดียของโมดี

& ทนง ขันทอง & กองทุนบัวหลวง

ตั้งแต่นาเรนทรา โมดี ก้าวขึ้นมาเป็นนายกรัฐมนตรีของอินเดีย ได้ประกาศชัดเจนว่าจะต้องปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจและสังคมของประเทศอย่างมโหฬารเพื่อให้อินเดียเติบโตไล่ทันมหาอำนาจอื่นๆ ของโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งจีนที่ไปไกลแล้ว เขาต้องดูแลประชาชนที่ยังคงยากจนส่วนมาก ถ้าจะให้อินเดียเดินหน้าต่อไป โดยคนส่วนใหญ่ถูกทิ้งข้างหลัง ไม่มีทางที่อินเดียจะประสบความสำเร็จในการเป็นประเทศมหาอำนาจ ที่สำคัญนายโมดีจะไม่มีฐานเสียงสนับสนุนเมื่อเขาต้องลงเลือกตั้งใหม่ในสมัยที่ 2 ในปี 2562 ถ้าหากประชาชนส่วนใหญ่รู้สึกว่าพวกเขาถูกทอดทิ้ง

สิ่งที่โมดีกำลังทำคือการสร้างชาติใหม่ด้วยเหตุนี้ จึงไม่น่าแปลกใจที่โมดีจำเป็นต้องออกนโยบายประชานิยมเพื่อเอาใจคนจนที่อยู่ฐานล่างของพีระมิด ในขณะที่เน้นปรับโครงสร้างเศรษฐกิจให้ทันสมัย ผ่านการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน ดึงดูดการลงทุนจากภายในและภายนอก และการเปลี่ยนโฉมให้อินเดียก้าวเข้าสู่ยุคเทคโนโลยี

โครงการประชานิยมเด็ดๆ ของโมดี ที่พอจะรวบรวมมาได้ดังนี้

1.เปิดบัญชีธนาคารใหม่ 75 ล้านบัญชี เอาไปเอามาตอนนี้มีเปิดแล้วถึง 200 ล้านบัญชี การเปิดบัญชีจะทำให้รัฐบาลสามารถส่งเงินช่วยเหลือให้ประชาชนโดยตรง โดยไม่ต้องผ่านนักการเมืองหรือพนักงานรัฐที่อาจจะมีการชักหัวคิว ทำให้เงินไม่ถึงชาวบ้าน

2.ทำให้ประชาชนทุกคนมีหมายเลขประจำตัว โครงการนี้จำเป็นต้องทำอยู่แล้ว เพราะว่าประชาชนอินเดียหลายสิบล้านคนไม่มีใบเกิด ไม่มีบัตรประชาชน ไม่มีบัญชีธนาคาร อยู่นอกระบบ เมื่อคนอยู่นอกระบบจะกลายเป็นปัญหาสำหรับการดูแล หรือการให้พวกเขาเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างชาติ

3.สร้างส้วมใหม่ 100 ล้านหน่วย สุขาเป็นเรื่องสำคัญ แต่อินเดียขาดแคลนส้วมมาก ประชาชนอินเดียกว่าครึ่งไม่มีส้วมใช้ที่เป็นกิจจะลักษณะ ทำให้มีปัญหาเรื่องสุขภาพ โรคระบาด การสร้างส้วมเป็นนโยบายประชานิยมที่จำเป็นจริงๆ

4.สมาร์ทโฟนสำหรับชาวอินเดียทุกคน นโยบายประชานิยมนี้ฟังแล้วหรู แต่รัฐบาลคงไม่ได้เอามือถือมาไล่แจกชาวบ้าน เรื่องนี้เป็นเรื่องของเอกชน แต่มือถือทุกวันนี้ราคาถูกลงมากๆ ทำให้การมีสมาร์ทโฟนไม่ได้เป็นปัญหาที่ใหญ่เกินไป มีความเป็นไปได้ที่ภายในปี 2020 คนอินเดียจะมีสมาร์ทโฟน 500 ล้านเครื่อง สมาร์ทโฟนเป็นหัวใจของการผลักดันให้สังคมก้าวเข้าสู่ยุคออนไลน์ หรือยุคเทคโนโลยี

5.ฝึกอาชีพหรือทักษะให้คนอินเดีย 500 ล้านคน นโยบายนี้ฟังแล้วดี แต่จะทำให้เป็นจริงไม่ใช่เรื่องง่าย การจะขยายฐานของโรงเรียนการช่างก็มีงบประมาณจำกัด

6.ทุกคนต้องมีบ้านอยู่ คำประกาศของนโยบายประชานิยมนี้ท้าทายยิ่งนัก เพราะว่าคนอินเดียที่ยากจนไม่มีบ้านอยู่ยังมีมาก สลัมยังมีเห็นทั่วไป โมดีต้องการสร้างบ้านเอื้ออาทร 65 ล้านหน่วย เพื่อที่จะทันฉลองวันครบรอบที่อินเดียได้เอกราช 75 ปี ในปี 2022 และต้องการล้างสลัมให้หมดประเทศ

7.ไฟฟ้าสำหรับทุกคน พลังงานเป็นสิ่งสำคัญ อินเดียขาดแคลนพลังงานอยากมาก ตอนนี้มีคนอินเดีย 360 ล้านคนไม่มีไฟฟ้าใช้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนที่อยู่ในชนบท หรือทางตอนเหนือของอินเดียที่ยังไม่พัฒนา หรือด้อยพัฒนามากที่สุดของประเทศ

8.เพิ่มสัดส่วนทางเพศให้สมดุล คนอินเดียนิยมมีลูกชายเอาไว้สืบตระกูลเหมือนคนจีน แต่รัฐบาลจะเข้าไปดูแลบริเวณที่มีปัญหาที่สัดส่วนของเพศไม่สมดุล โดยมี 100 ตำบลที่กำลังถูกสอดส่องอยู่

9.ทำความสะอาดแม่น้ำคงคา ซึ่งตอนนี้ยังไม่มีความคืบหน้าในการทำให้แม่น้ำที่ศักดิ์สิทธิ์นี้สะอาด

10.ฉีดวัคซีนให้เด็ก 90% และผู้หญิงตั้งท้อง เพื่อป้องกันโรค 7 ประเภทที่พบกันทั่วไป

11.สร้างงานภาคการผลิตใหม่ 100 ล้านตำแหน่ง นโยบาย Make in India มีเป้าที่จะเพิ่มสัดส่วนของภาคการผลิตจาก 16% เป็น 25% ต่อจีดีพี นโยบายนี้ต้องการคนงานที่มีความรู้พื้นฐานระดับหนึ่ง ที่ดินและพลังงานอย่างพอเพียง รวมทั้งการลงทุน

จะเห็นได้ว่า โครงการประชานิยมของโมดีจะบอกว่าไม่ดี หรือทะเยอทะยานเกินไปก็ไม่ได้ เพราะว่าปัญหาพื้นฐานของความด้อยพัฒนา ความยากจน หรือความเหลื่อมล้ำยังคงมีอยู่มาก นักการเมืองที่เห็นแก่ประโยชน์ของประเทศชาติต้องทำอยู่ดี แต่ปัญหาคือรัฐบาลจะทำเอง ไม่ได้หมด เนื่องจากมีงบประมาณจำกัด ด้วยเหตุนี้การพัฒนาเศรษฐกิจผ่านการลงทุนของเอกชนทั้งจากภายในและภายนอก จะเป็นตัวขับเคลื่อนที่แท้จริงที่จะช่วยแก้ไขปัญหาสังคม หรือความยากจน ความล้าหลัง และผลักดันให้อินเดียก้าวขึ้นมาเป็นประเทศระดับแนวหน้าของเอเชียและระดับโลกได้ในอนาคต