ทำยังไงให้มีความคิดสร้างสรรค์?

นันทวัฒน์ ชัยพรแก้ว

บางคนอาจเคยมีคำถามนี้กับตัวเอง บางคนอาจจะคิดว่าความคิดสร้างสรรค์เป็นพรสวรรค์ที่ติดตัวกับคนแค่บางคน ถ้าใครมีก็โชคดีไป ใครไม่มีก็เลยต้องไปว่าจ้างคนที่มีความคิดสร้างสรรค์มาช่วยครีเอท เพราะคิดว่าตัวเองไม่สามารถทำได้...

ส่วนตัวผมเชื่อว่า ความคิดสร้างสรรค์นั้นเป็นทักษะที่สามารถฝึกฝนได้ที่แม้แต่คนที่เชื่อว่าตัวเองเกิดมาไม่มีความครีเอทแม้แต่น้อย... แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ คุณต้อง "เปิดใจ" ให้ตัวเองมีความคิดสร้างสรรค์

สิ่งหนึ่งอาจจะมาจากระบบวิธีการเรียนการสอนบ้านเรา อาจไม่ได้เปิดพื้นที่ให้พวกเราได้ใช้ทักษะนี้ตั้งแต่เด็กๆ เราถูกสอนให้จำว่าปี พ.ศ.ใด ใครยกทัพไปตีใคร ใครชนะสงคราม ใครแพ้

แต่เราไม่เคยให้ลอง Exercise ความคิด ว่ามีความเป็นไปได้ในกี่ทางที่จะชนะ สงครามโดยไม่ต้องทำการสู้รบ

แก่นหลักของความคิดสร้างสรรค์คือ ทักษะในการวิเคราะห์สถานการณ์ แล้วประเมินความเป็นไปได้ว่าจะมีวิธีการไหน ที่จะตอบโจทย์สถานการณ์อย่างเจ๋งเป้งที่สุด ทำในสิ่งที่ถูกกาลเทศะมากที่สุด

บทความนี้ไม่ได้ต้องการมาพิมพ์ตัดพ้อระบบการศึกษา เอาเป็นว่าถ้าคุณอยากมีทักษะความคิดสร้างสรรค์ที่แข็งแรงขึ้น ให้เริ่มสร้างนิสัยใหม่ "เป็นนัก ตั้งคำถาม" โดยเริ่มจากสังเกตสิ่งต่างๆ รอบตัว แล้วถามตัวเองเล่นๆ ว่า ถ้ามันไม่เป็นแบบนี้มันสามารถเป็นแบบไหนได้บ้าง

ถามตัวเองว่าสิ่งที่คุณทำอยู่ตอนนี้ หัวใจหลักคือ อะไรกันแน่ จำเป็นที่ต้องทำในแบบที่ทำอยู่รึเปล่า หรือว่าอาจจะมีวิธีการอื่นที่ดีกว่า ประหยัดทรัพยากรกว่า ใช้งบประมาณน้อยกว่า

พูดง่ายๆ คือ การเล่นเกมตั้งคำถามกับสิ่งต่างๆ รอบตัว ในขณะที่คุณใช้ชีวิต ประจำวันบ่อยๆ และถ้ามีแฟน มีเพื่อน มีใครก็ตามใกล้ตัวก็ลองโยนคำถาม เพื่อถกความคิดกันเล่นๆ นั่นคือการ "Brainstorm" ถ้าคุณสามารถฝึกฝนทักษะการตั้งคำถามบ่อยๆ ก็จะนำไปสู่การเป็นคนที่มีความคิดสร้างสรรค์มากขึ้นในที่สุด

ถ้ามองดีๆ ในทุกๆ ไอเดียที่สร้างผลกระทบระดับโลก เกิดมาจากการตั้งคำถามที่น่าสนใจมากๆ คำถามที่ไม่มีคนนึกถึง บางคำถามอาจนำไปสู่ธุรกิจ พันล้าน หมื่นล้าน เพราะมีตลาดรองรับ!

ยกตัวอย่างง่ายๆ เช่น ทำไมเราต้องยืนเรียกรถแท็กซี่ในซอยเปลี่ยว? ทำไมห้องว่างในบ้านของคน Local จะเปลี่ยนเป็นห้องพักไม่ได้? ทำไมคนต้องไปกินอาหารจานโปรดที่ร้านอาหาร ทำไมกินที่บ้านไม่ได้? ทำไมต้องคนต้องยืนรอคิวหน้าร้านอาหาร ทำไมไปเดินเล่นก่อนแล้วรู้ว่าถึงคิวแล้วจากมือถือ?

ครับ คำตอบที่สร้างสรรค์จะพรั่งพรูออกมาเสมอ เวลามีคำถามที่น่าสนใจ ผมขอให้คุณสนุกกับการเป็นครีเอทีฟในชีวิตประจำวัน ด้วยการตั้งคำถามครับ n