ประเทศไทยจะไปไหน

สมคิด จิรานันตรัตน์

ทุกวันนี้เราอยู่ในโลกยุคดิจิทัลโลกที่ไร้พรมแดน ข้อมูลทุกอย่างรับรู้ได้อย่างฉับไว บริการต่างๆ สนองตอบความต้องการในชีวิตประจำวันของผู้คนได้อย่างรวดเร็วทันใจ

เทคโนโลยีได้เข้ามามีบทบาทและทำให้เกิดแรงผลักดันให้มีนวัตกรรม ไม่สิ้นสุด มีการคิดค้นบริการใหม่ๆ อย่างมากมายและรวดเร็ว กลายเป็นโลกยุคดิจิทัลที่ต้องอาศัยความรวดเร็วในการชิงความได้เปรียบทางการแข่งขัน

ใครที่มีความคิดดีๆ แต่มีกระบวนการที่ล่าช้า ในการนำไปสู่บริการใหม่ๆ ก็จะไม่สามารถแข่งขันได้ดีอย่างแน่นอน

ภาครัฐได้มีนโยบายที่ชัดเจนในการผลักดันให้เกิดเศรษฐกิจดิจิทัลยุคใหม่ ความพยายามเหล่านั้นจะเกิดผลลัพธ์เป็นจริงได้อย่างไร ไม่มีใครสามารถตอบได้อย่างชัดเจน แต่มองดูก็เห็น ได้ว่าไม่ใช่เรื่องที่จะผลักดันได้ง่าย ภายใต้ระบบราชการ ระบบกฎหมาย การยอมรับของผู้พิพากษา การผลักดันให้องคาพยพทั้งหมดเคลื่อนที่ไปในทิศทางเดียวกัน ต้องอาศัยคนที่เข้าใจภาพรวมและมีกำลังมากพอในการ ผลักดันให้เกิดการเคลื่อนไหว เสมือนกับการปฏิวัติอุตสาหกรรมขนาดใหญ่

ผมขอยกตัวอย่างสองเรื่องที่เป็นพื้นฐานให้เกิดการเคลื่อนตัวในโลก แห่งดิจิทัลได้ง่ายขึ้น เรื่องแรกคือ การผลักดันให้ประเทศเป็น Cashless Society คือมีการใช้เงินสดให้น้อยลง การจับจ่ายใช้สอย เปลี่ยนมือทางการเงิน สามารถทำธุรกรรมได้โดยรูปแบบที่เป็นดิจิทัล

ประเทศไทยมีเงินสดหมุนเวียนอยู่ในตลาดมากกว่าแสนล้านบาทต่อวัน ต้นทุนในการจัดการ ความไร้ประสิทธิภาพและความไม่โปร่งใสในการเปลี่ยนมือ ล้วนแล้วแต่เป็นการเพิ่มภาระต้นทุนและเป็นการจัดการระดับประเทศที่ไร้ประสิทธิภาพโดยสิ้นเชิง

เทคโนโลยีทุกวันนี้สามารถช่วยจัดการได้โดยง่ายด้วยการจ่ายผ่านมือถือของระบบโมบายแบงก์กิ้ง หรือระบบอี-มันนี่ทั่วไป การโอนให้ผู้รับสามารถทำได้โดยระบุเลขบัญชี รหัสพร้อมเพย์ คิวอาร์โค้ด ระบบที่หาร้านค้าใกล้เคียง หรือรูปแบบอื่นๆ ที่สามารถทำได้ไม่ยากผู้จ่ายเงินและผู้รับเงินได้รับความสะดวก รวดเร็ว ปลอดภัยสูง การมีแนวทางในการบริหารจัดการเพื่อให้เกิดรูปแบบบริการที่หลากหลาย รวดเร็ว ปลอดภัยนับเป็นสิ่งที่หลายฝ่ายต้องการ

นโยบายของทางการในการ ผลักดันให้เกิด Cashless Society จึงมี ความสำคัญมาก หากทางการมีความกังวลมาก ต้องการให้พัฒนาการทุกอย่างอยู่ภายใต้การกำกับดูแล ความรวดเร็วและความสามารถในการคิดค้นบริการใหม่ๆ จะมากระจุกตัวและไม่สามารถแข่งขันกับผู้ที่อยู่นอกกฎระเบียบได้

ผู้ที่อยู่ภายใต้กฎระเบียบกำกับจึงเสียเปรียบและรอวันเวลาที่ถูกจู่โจมจนตั้งหลักไม่ทัน

ทางการจึงควรมีแนวคิดในการกำกับแบบใหม่ที่สามารถอนุญาตให้นวัตกรรมใหม่ๆ เกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็ว โดยปรับเปลี่ยนกฎระเบียบและขั้นตอนที่ยืดยาวให้กระชับมากพอที่จะส่งเสริมให้สามารถออกบริการดีๆ ได้อย่างฉับพลัน ทันต่อการอยู่รอดในโลกยุคดิจิทัล

เรื่องที่สองคือเรื่อง การผลักดัน ให้เกิดระบบ Paperless ขึ้นในประเทศไทย การที่มีระบบ Paperless ที่เชื่อถือได้ จะทำให้ธุรกรรมและธุรกิจต่างๆ ในประเทศดำเนินไปได้อย่างรวดเร็ว น่าเชื่อถือ ลดการโกง การปลอมแปลงเอกสารได้อย่างสิ้นเชิง

ปัจจุบันมีเทคโนโลยีบล็อกเชนที่สามารถยืนยันความถูกต้องของเอกสารต้นฉบับที่เป็นอิเล็กทรอนิกส์ได้ ด้วยเทคโนโลยีดังกล่าวเอกสารต่างๆ ของทางการ หรือเอกสารสำคัญของธนาคาร หรือแม้แต่เอกสารที่ยืนยันความถูกต้องของธุรกรรม เช่น รายการเดินบัญชี สลิปหรือใบเสร็จรับเงิน สามารถใช้บล็อกเชนเพื่อยืนยันความถูกต้องได้ หากเป็นเช่นนั้นได้จริง การยืนยันตัวตน ยืนยันทรัพย์สิน ยืนยันหลักฐานทาง การเงินทางการศึกษา และอื่นๆ สามารถทำได้โดยทันทีแทบทั้งสิ้น

โลกยุคใหม่ที่จะเป็นโลกแห่งดิจิทัลจึงจะเกิดได้จริงเป็นโลกที่ไร้เอกสารที่เป็นกระดาษ เป็นโลกที่การทำธุรกรรมข้ามสถาบันสามารถทำได้โดยมีความ น่าเชื่อถือค่อนข้างสูง

ทางการมีส่วนอย่างมากที่จะเป็นผู้ผลักดัน ผู้ร่วมมือ ผู้สนับสนุนให้เกิดโลกแห่งดิจิทัลยุคใหม่ได้อย่างแท้จริง เรื่องนี้ไม่ได้ไกลเกินฝัน แต่สำหรับประเทศไทย ผมยังไม่กล้าฝันครับ