สายไฟฟ้า สายเคเบิลลงใต้ดิน

ดร.รุจิระ บุนนาคกรรมการผู้จัดการMarut Bunnag International Law [email protected] : @RujiraBunnag

ปัญหาเรื่องสายไฟฟ้า สายเคเบิล ที่ระโยงระยาง ระเกะระกะ ขัดต่อทัศนียภาพได้เป็นปัญหาระดับชาติไปแล้ว เมื่อคณะรักษาความสงบแห่งชาติ หรือ คสช.และคณะรัฐมนตรีได้มีมติที่จะดำเนินการนำสายไฟฟ้าและสายเคเบิลที่พาดอยู่บนเสาไฟนำลงใต้ดินให้หมด เพื่อให้เกิดความเรียบร้อย สวยงาม

หลังจากที่ บิล เกตส์ ผู้ก่อตั้งไมโครซอฟท์ มหาเศรษฐีอันดับหนึ่งของโลก และเป็นผู้ที่อยู่เบื้องหลังองค์กรการกุศลหลายแห่งที่มีบทบาทสำคัญระดับโลก ได้โพสต์ภาพสายไฟฟ้า สายเคเบิล ในเมืองไทยลงในโซเชียลมีเดีย โลกออนไลน์ มีคนกดไลค์ หรือถูกใจกว่า 18 ล้านคน ทำให้สายไฟฟ้า สายเคเบิล เมืองไทย ที่เห็นชินตา กลายเป็นเรื่องที่โด่งดังไปทั่วโลกแบบคาดไม่ถึง

สายต่างๆ ที่พาดผ่านเสาไฟฟ้านั้น ไม่ได้มีเพียงแค่สายไฟฟ้าแต่เพียงอย่างเดียว แต่ยังมีสายโทรศัพท์ สายอินเทอร์เน็ต สายเคเบิลใยแก้ว และสายเคเบิลทีวีที่ใช้ในการติดต่อสื่อสาร นอกจากนี้ยังมีสายเคเบิลของหน่วยงานราชการต่างๆ อีก 30 หน่วยงาน ที่ใช้ติดต่อสื่อสารภายในองค์กรเพื่อประโยชน์ทางราชการ เช่น กรุงเทพมหานคร สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กระทรวงศึกษาธิการ เป็นต้น

บางครั้งเมื่อเกิดอุบัติเหตุเสาไฟฟ้าล้มเป็นเหตุให้ไฟฟ้าดับ กว่าเจ้าหน้าที่บ้านเมืองจะจัดการซ่อมแซมปรับปรุง เพื่อให้ใช้ได้ดังเดิมต้องใช้เวลานาน สายไฟฟ้า สายเคเบิล รวมถึงสายต่างๆ ที่อยู่ติดกับเสาไฟฟ้าต้องจัดการจำแนกแยกประเภทให้ดี ไม่เช่นนั้นอาจส่งผลกระทบต่อการสื่อสารการโทรคมนาคมได้ และหากว่านำสายไฟฟ้า สายเคเบิล ลงใต้ดินจะไม่เกิดปัญหา

การดำเนินการนำสายไฟฟ้าและสายเคเบิลต่างๆ ลงใต้ดิน ได้เริ่มมาระยะ หนึ่งแล้วในต่างจังหวัด เช่น จ.ตรัง ได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2545 และจะทำให้แล้วเสร็จทั้งในตัวเมืองและรอบๆ ตัวเมือง ภายในปี 2562 หรือ จ.สงขลา โดยเฉพาะในตัวเมืองหาดใหญ่ได้ดำเนินการเอาสายไฟฟ้าลงใต้ดิน แล้วเช่นกัน หลังเคยผ่านเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่มาแล้ว เมื่อปี 2554 สายไฟฟ้า ที่อยู่ใต้ดินก็ไม่ได้ก่อให้เกิดปัญหาไฟฟ้าดับ รั่วซึม อย่างที่หลายคนกังวลใจกันแต่อย่างใด

แต่การนำสายไฟฟ้า สายเคเบิลลงใต้ดิน ในกรุงเทพฯ กลับกลายเป็นเรื่องที่ก่อให้เกิดผลกระทบแก่ประชาชนในหลายพื้นที่ สาเหตุเพราะบริษัทผู้รับเหมาที่ดำเนินการขาดการประสานงานกับหน่วยงาน และองค์กรที่เกี่ยวข้อง ทำให้สายเคเบิลที่ใช้ในการติดต่อสื่อสาร โดยเฉพาะสายเคเบิลใยแก้วที่ใช้กับอินเทอร์เน็ต ซึ่งเป็นปัจจัยที่จำเป็นและสำคัญในการดำรงชีวิตของคนยุคปัจจุบัน ขาด หลุด การติดต่อสื่อสารต้องหยุดชะงัก และไม่อาจทราบแน่นอนว่าจะกลับมาใช้ได้เหมือนเดิมอีกเมื่อไร

ทั้งที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 รวมถึงรัฐธรรมนูญที่ผ่านมาทุกฉบับ ได้ให้ความสำคัญกับการติดต่อสื่อสาร โดยกำหนดให้รัฐต้องกำกับดูแลการให้บริการการติดต่อสื่อสารให้มีประสิทธิภาพ รวดเร็ว และเป็นธรรม เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ประเทศชาติและประชาชน นอกจากนี้ ตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544 ยังกำหนดห้ามไม่ให้ผู้รับใบอนุญาตพักหรือหยุดการให้บริการ ซึ่งจะส่งผลให้ผู้ใช้บริการได้รับความเสียหาย

เมื่อเกิดปัญหาด้านการสื่อสารหยุดชะงักขึ้น ทางด้านผู้ประกอบการโทรคมนาคมเองก่อนหน้านี้อาจไม่เคยคาดคิดถึงปัญหานี้เลย ในขณะที่ภาครัฐ ต้องการนำสายไฟฟ้าและสายเคเบิลลงใต้ดิน ผู้ประกอบการเองย่อมมีปัญหาด้านต้นทุนในการนำสายไฟฟ้าและสายเคเบิลลงใต้ดินด้วย ทำให้เกิดต้นทุนที่ซับซ้อนที่จะต้องเกิดจากการย้ายสายโทรคมนาคมลงใต้ดิน นอกเหนือจากการสื่อสารหยุดชะงักแล้ว จึงเป็นการลงทุนในเรื่องการเดินสายโทรคมนาคมซ้ำซ้อนกันสองรอบ และอาจผลักภาระไปให้กับประชาชนเป็นผู้แบกรับต้นทุนที่เกิดขึ้นแทน

ปัญหาดังกล่าวนี้ได้สะท้อนให้เห็นถึงการวางแผนงาน และการประสานงาน ร่วมมือกันระหว่างหน่วยงาน ผู้ประกอบการโทรคมนาคม และองค์กรต่างๆ อย่างไม่เป็นระบบและปัญหานี้จะไม่เกิดขึ้นหากว่ามีการประสานงานกัน โดยประกาศการดำเนินงานเป็นเขตๆ (Zoning) ซึ่งควรจะเริ่มจากเขตที่มีความจำเป็นเร่งด่วนก่อนให้ชัดเจน ประชาชนผู้ที่อาจได้รับผลกระทบจะได้รู้ตัวล่วงหน้า เตรียมรับมือและอาจเตรียมหาช่องทางอื่น

ในต่างประเทศหลายประเทศ เช่น เนเธอร์แลนด์ สหรัฐอเมริกา สหราช อาณาจักร ได้ดำเนินการนำสายไฟฟ้าสายเคเบิลต่างๆ ลงใต้ดินกันมาเป็นระยะเวลาที่ยาวนานและได้ดำเนินการอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะสหราชอาณาจักรมีการวางผังเมืองให้ท่อใต้ดินอยู่ภายในอุโมงค์ขนาดใหญ่เพียงพอ ที่ช่างเจ้าหน้าที่เทคนิค ผู้มีหน้าที่บำรุงรักษา สามารถเดินเข้าไปซ่อมบำรุงสายสาธารณูปโภคประเภทต่างๆ เช่น ท่อน้ำ สายไฟฟ้า ท่อส่งก๊าซ สายโทรศัพท์ สายอินเทอร์เน็ต สายเคเบิลทีวี สายเคเบิลใยแก้ว หรือสายไฟเบอร์ออฟติกต่างๆ ได้สะดวก

ปัญหาเรื่องการนำสายไฟฟ้าและสายเคเบิลลงใต้ดิน ควรดำเนินการอย่างมีระบบตั้งแต่เริ่มแรก ด้วยการจัดทำประชาพิจารณ์ เพื่อระดมความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน และรับฟังปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างรอบด้าน ซึ่งจะมีผลต่อการกำหนดแผนงานที่ดี ไม่ใช่เร่งรีบดำเนินการเพียงเพื่อให้กรุงเทพฯ และเมืองต่างๆ มีทัศนียภาพสวยงามขึ้นและดูทันสมัย

มิฉะนั้นปัญหาอาจย้อนกลับมาในอนาคตอีก ไม่ว่าจะเป็นเรื่องขนาดท่อใต้ดิน ในปัจจุบันที่มีขนาดเล็กเพียงแค่ให้สายต่างๆ เดินผ่าน หากต้องขยายให้มี ขนาดใหญ่จะต้องเสียงบประมาณเพิ่มและความไม่สะดวกในชีวิตของประชาชนในเมืองอาจกลับมาอีกครั้งโดยไม่จำเป็น

แม้ความพยายามที่จะนำสายไฟฟ้าและสายเคเบิลต่างๆ ลงใต้ดินเป็นเจตนาดีที่ควรสนับสนุน แต่อาจเป็นการเหมาะสมมากกว่า หากจะมีการวางแผนที่ดี มีระบบอย่างบูรณาการ เพื่อไม่ให้เกิดการทำงานที่ซ้ำซ้อน และเป็นการป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาขึ้นอีก