ซื้อยาก ขายยาก

สิริพร

ซื้อง่าย ขายคล่อง เป็นเรื่องดี ใครๆ ก็ชอบ เงินสะพัด ค่าตัวทวีคูณทำงานแบบสนุกๆ เงินทองหมุนไป ผันไป ข้อควรระวัง ที่เป็นประสบการณ์ที่ร้าวรานใจ ยุคต้มยำกุ้ง ย่อมจะทำให้หลายคน แตะเบรก เมื่อเห็นแววว่าจะเกิดฟองสบู่ และหยอดน้ำมันจาระบี ยามที่เครื่องยนต์ อาจจะฝืน ผ่อนสั้น-ยาว เดินหาจุดสมดุลได้ ย่อมเป็นเรื่องดี

การค้าขายในตลาดหุ้นก็เช่นกัน หากมีการเสนอซื้อ เสนอขาย สม่ำเสมอ มาเรื่อยๆ มาบ่อย มาถี่ ล้วนเป็นเรื่องดี ฮั่งเซ้งดี เรียงบิด เรียงออฟเฟอร์ 3 แถว 4 แถว ดูแล้วสบายใจ จะซื้อเมื่อไร จะขายวันใด คล่องตัวดีตามเกณฑ์ของการเป็นบริษัทมหาชน ที่จะเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย จะต้องมีการกระจายหุ้นออกไปยังประชาชน ที่เรียกว่า ไอพีโอ และเมื่อรวมรายชื่อกันทั้งหมดแล้ว ทั้งผู้ถือหุ้นเก่าและใหม่ ต้องรวมกันได้ 1,000 ราย สำหรับดัชนีตลาดหลักทรัพย์ (SET) และจำนวน 300 ราย สำหรับตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ (mai )

หลังจากเข้าทำการซื้อขาย ผ่านการซื้อขายวันแรกไปแล้ว การกระจายตัวก็จะเพิ่มขึ้นตามธรรมชาติ ซึ่งมักจะเพิ่มขึ้น และหากเป็นหุ้นยอดนิยม จำนวนก็ยิ่งเพิ่มขึ้น เป็นเงาตามตัว พบว่า หุ้นในกลุ่ม SET50, SET100 มักจะมีระดับหลักหมื่นรายขึ้นไป การบริหารจัดการก็จะมีงานตามมาด้วยเช่นกัน มีผู้ถือหุ้นมากรายมองในฐานะมุมดี ถือว่าเป็นการกระจายความเป็นเจ้าของ เป็นหุ้นยอดนิยม ซื้อง่าย ขายคล่อง

ขอยกตัวอย่าง หุ้นยอดนิยมที่ยังครองแชมป์การมีจำนวนผู้ถือหุ้นมากที่สุดของตลาดหุ้นไทย และยังไม่มีใครมาโค่นแชมป์ลงได้ นับตั้งแต่เข้าตลาดฯ เมื่อวันที่ 19 ก.ค. 2534 หรือเมื่อ 26 ปีก่อน จากความร้อนแรงของการขายไอพีโอหุ้นละ 60 บาท (ซึ่งราคายังไม่เคยเกิน 60 บาท เลย) วันนี้เช็กจำนวนล่าสุด เมื่อเดือน เม.ย.ที่ผ่านมา มีผู้ถือหุ้นจำนวน 110,715 ราย จัดประชุม ผู้ถือหุ้นใช้เวลาประมาณ 8-10 ชั่วโมง

ในมุมกลับกัน หลังเข้า SET แล้ว บางกรณีอาจเกิดปรากฏการณ์การลงทุนแบบถือยาว คล้ายๆ นักลงทุนประเภทหุ้นคุณค่า (VI) คือถือให้มีมูลค่าเพิ่มขึ้นตามกาลเวลา ซื้อเก็บ ซื้อเข้าเซฟ หรืออาจเป็นการไม่ปล่อยออกของผู้ถือหุ้นรายใหญ่ หรืออาจเป็นการต้องซื้อหุ้นคืนจากตลาด เพื่อยังเป็นผู้มีอำนาจมีเสียงข้างมากในการบริหารงาน หรืออาจมีสาเหตุอื่นๆ ล้วนเป็นเหตุที่ทำให้หุ้นขาดสภาพคล่องของการซื้อขายในตลาดหุ้นได้ทั้งสิ้น

ส่งผลให้หุ้นถูกดูดออกจากตลาด จำนวนผู้ถือหุ้นจึงอาจน้อยลง น้อยลง จนต่ำกว่าเกณฑ์การดำรงสภาพคล่องของบริษัท ตามเกณฑ์ข้อบังคับของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เรื่องการรับหุ้นสามัญหรือหุ้นบุริมสิทธิเป็นบริษัทจดทะเบียน พ.ศ. 2558 ว่าด้วยหมวดการดำรงสถานะเป็นบริษัทจดทะเบียน กำหนดให้มีผู้ถือหุ้นจำนวน 150 ราย และถือหุ้นรวมกันไม่น้อยกว่าร้อยละ 15 ของทุนชำระแล้ว

ลักษณะนี้เรียกว่า จะซื้อก็ยาก จะขายก็ยาก จากข้อมูลของ www.Set.or.th มีข้อมูลล่าสุด พบว่า มีหุ้นจำนวน 16 บริษัทที่มีคุณสมบัติด้านการ กระจายการถือหุ้นของผู้ถือหุ้นรายย่อยไม่ครบถ้วนตามข้อบังคับติดต่อกันเป็นปีที่ 2 ตามเกณฑ์ข้างต้น ได้แก่

ธนาคาร ซีไอเอ็มบี ไทย (CIMBT) บริษัทหลักทรัพย์ โนมูระ พัฒนสิน (CNS) บริษัท โพสโค-ไทยน๊อคซ์ (INOX) บริษัท สยามแม็คโคร (MAKRO) บริษัท เอ็ม พิคเจอร์ส เอ็นเตอร์เทนเม้นท์ (MPIC) บริษัท ปทุมไรซมิล แอนด์ แกรนารี (PRG) บริษัท ควอลิตี้คอนสตรัคชั่นโปรดัคส์ (Q-CON) โรงแรมรอยัล ออคิด (ประเทศไทย) (ROH) โรงแรมแชงกรี-ลา (SHANG) บริษัท สินมั่นคงประกันภัย (SMK) บริษัท เสริมสุข (SSC) บริษัท สมิติเวช (SVH) บริษัท ไทยพลาสติกและเคมีภัณฑ์ (TPC) บริษัท ยูนิค ไมนิ่ง เซอร์วิสเซส (UMS) บริษัท เวิลด์ คอร์ปอเรชั่น (WORLD) และบริษัท วีรีเทล (WR)

มีคำถามต่อว่า หากมีลักษณะนี้เกิดขึ้นแล้ว ผู้บริหารบริษัทจดทะเบียนจะต้องทำประการใด คุณอุษณีย์ สมศิริ ผู้อำนวยการฝ่ายกำกับตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ให้ข้อมูลไว้น่าสนใจว่า "ต้องมีการรายงานความคืบหน้าของการกระจายการถือครองหุ้นในทุก 6 เดือน และมีค่าปรับตามร้อยละของทุนจดทะเบียน

คำถามลำดับถัดไปมีอีกว่า ค่าปรับนั้นเป็นเงินของบริษัทจดทะเบียน หรือเงินของผู้ถือหุ้นใช่หรือไม่ แล้วจะต้องไม่อยู่ในเกณฑ์นี้อีกนานเพียงใด

ปัจจัยเรื่องการถือครองหุ้นต่ำเกณฑ์ จึงน่าจะเป็นอีกหนึ่งปัจจัยให้ผู้ลงทุนได้คำนึง เป็นข้อมูลในการตัดสินใจนอกเหนือจากเกณฑ์อื่นๆ ที่มีเป็นฐานเดิมอยู่แล้ว

แต่ก็น่าเห็นใจผู้บริหารในเรื่องนี้อยู่ไม่น้อย ในการบริหารจัดการกับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ที่เรียกกันว่า ทุกผู้ มีส่วนได้เสียกับอีกหลายเรื่องราวที่ ต้องทำงาน จึงเป็นมูลเหตุให้วกกลับมาถึงเรื่องการใช้ผู้บริหารมืออาชีพเก่งๆ มีความซื่อสัตย์ การมีคณะกรรมการ บริษัทที่มีความถนัด สันทัดในแต่ละเรื่องให้เป็นส่วนผสมที่กลมกล่อม-Matrix Board จึงจะช่วยให้บรรลุเป้าหมายขององค์กรได้ฉลุย...