กบช.มาแล้ว

สาธิต

เห็นข่าวกระทรวงการคลังเสนอร่างพระราชบัญญัติกองทุนบำเหน็จบำนาญแห่งชาติ (กบช.) ให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาเห็นชอบแล้วก็ดีใจ เพราะแนวคิดเรื่องการจัดตั้ง กบช.เกิดขึ้นมาหลายปีแล้ว เนื่องจากปัญหาสังคมคนสูงอายุของไทยจะเป็นปัญหาที่ใหญ่และส่งผลกระทบต่อประเทศมาก ไม่ว่าจะเป็นเรื่องผลผลิตของประเทศลดลง ค่าใช้จ่ายด้านสวัสดิการจะสูงขึ้น การออมของคนในประเทศลดลง ฯลฯ ซึ่งล้วนแต่จะส่งผลให้เศรษฐกิจของประเทศมีปัญหา

ประเทศไทยเริ่มเป็นสังคมคนสูงอายุ คือ มีคนอายุเกิน 60 ปี มากกว่า 10% ของประชากรทั้งประเทศมาตั้งแต่ปี 2548 แล้ว และคาดว่าจะเป็นสังคมคนสูงอายุโดยสมบูรณ์ คือ มีคนสูงอายุเกิน 60 ปี มากกว่า 20% ในปี 2568

พูดง่ายๆ ก็คือ 1 ใน 5 ของคนไทยจะมีอายุเกิน 60 ปี เรื่องสังคมคนสูงอายุจึงเป็นเรื่องที่ภาครัฐให้ความสนใจมาโดยตลอด โดยเป้าหมายของการจัดสร้างระบบการออมเพื่อเกษียณอายุ คือ

o สมาชิกต้องมีระดับรายได้ที่เพียงพอต่อการมีมาตรฐานชีวิตที่ดี เมื่อเกษียณอายุ

o ระบบต้องครอบคลุมผู้มีงานทำทั่วประเทศ

o ระบบต้องมีความยั่งยืนทางการเงินในระยะยาว

o ระบบต้องส่งเสริมการเจริญเติบโตและสร้างเสถียรภาพให้ระบบเศรษฐกิจ

นโยบายที่ภาครัฐดำเนินการในเรื่องระบบการออมเพื่อเกษียณอายุ ก็คือการจัดสร้าง "สามเสาหลักของระบบเงินออมเพื่อวัยเกษียณ" โดยยึดหลักการสร้างระบบบำนาญสมดุลและสามารถรองรับภาระในอนาคตที่จะต้องเลี้ยงดูผู้เกษียณอายุได้ในระดับที่เหมาะสมและไม่เพิ่มภาระภาษีให้กับประชาชนของประเทศ ขณะเดียวกันช่วยสร้างรายได้ของประเทศโดยใช้เงินออมของคนในประเทศเป็นตัวขับเคลื่อนการขยายตัวทางเศรษฐกิจและการลงทุน

o เสาหลักต้นที่ 1 : เป็นระบบบำนาญภาคบังคับที่รัฐบาลจัดให้แก่ประชาชน เรียกว่า Pay-as-you-go (PAYG) ซึ่งจะกำหนดผลประโยชน์ที่จะจ่ายให้แก่สมาชิกแน่นอน จนกระทั่งเสียชีวิต โดยจ่ายจากเงินภาษีที่เก็บจากประชาชนมาจัดสรรเป็นงบประมาณ เพื่อสร้างหลักประกันเพื่อการชราภาพขั้นพื้นฐานของประเทศ ซึ่งกำหนดผลประโยชน์ขั้นต่ำของรายได้ให้เพียงพอแก่การยังชีพ ที่ควรจะต้องไม่ต่ำกว่าเส้นความยากจน ตัวอย่าง คือ บำนาญชราภาพของกองทุนประกันสังคม

o เสาหลักต้นที่ 2 : เป็นระบบเงินออมภาคบังคับ ที่รัฐบาลบังคับให้ประชาชนออมขณะทำงาน อาจบริหารโดยเอกชนหรือหน่วยงานอิสระของรัฐ มีเงินกองทุนและมีการส่งเงินสะสมของสมาชิก และมีการสมทบจากนายจ้างเข้ากองทุนในบัญชีของสมาชิกแต่ละคน ส่วนใหญ่จะกำหนดให้มีการนำส่งเงินสะสมเข้ากองทุนในอัตราที่แน่นอน ซึ่งมีวัตถุประสงค์ที่จะยกระดับรายได้ของผู้เกษียณให้สูงกว่าเส้นความยากจนเพื่อให้มีรายได้ที่ดีขึ้นตามมาตรฐานการดำรงชีวิตอย่างปกติ ตัวอย่าง คือ กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) และกองทุนบำเหน็จบำนาญแห่งชาติ (กบช.) ที่จะออกใหม่จะอยู่ในเสาหลักต้นที่ 2 นี้

o เสาหลักต้นที่ 3 : เป็นระบบการออมภาคสมัครใจและรัฐบาลให้การส่งเสริม ซึ่งมีการบริหารโดยภาคเอกชน มีเงินกองทุนและมีการส่งเงินสะสมของสมาชิกในจำนวนที่แน่นอน ในบางกรณีอาจมีเงินสมทบจากนายจ้างเข้ากองทุนในบัญชีของแต่ละคน โดยมีวัตถุประสงค์ให้ผู้ออมมีทางเลือกในการออมเงินไว้ใช้ในยามเกษียณมากขึ้น มีความเพียงพอของเงินออมในการดำรงชีวิตในอนาคต ในการเข้าถึงความสะดวกสบายและการดูแลรักษาพยาบาลที่สูงกว่ามาตรฐาน ตัวอย่าง คือ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กองทุนเพื่อการเลี้ยงชีพ (RMF) และประกันบำนาญ

แม้ กบช.อาจทำให้เงินเหลือใช้จ่ายในแต่ละเดือนน้อยลงบ้าง แต่ขอให้รู้เถอะว่าใช้จ่ายน้อยลงบ้างในวันนี้ยังไม่ลำบากเท่าไม่มีเงินใช้ยามเกษียณ