น้ำตาลลอยตัว

ดร.รุจิระ บุนนาคกรรมการผู้จัดการMarut Bunnag International Law [email protected] : @RujiraBunnag

อุตสาหกรรมส่งออกอ้อยและน้ำตาลของไทยสามารถสร้างรายได้เข้าประเทศเฉลี่ยถึง 3 แสนล้านบาท/ปี โดยเป็นผู้ส่งออกอันดับ 2 ของโลกรองจากบราซิล

เมื่อกลางปี 2559 รัฐบาลบราซิลผู้ค้าน้ำตาลอันดับ 1 ของโลก ได้ยื่นฟ้องต่อองค์การการค้าโลก (World Trade Organization : WTO) กล่าวหาว่า รัฐบาลไทยดำเนินมาตรการอุดหนุนการส่งออกและอุดหนุนภายในประเทศให้กับสินค้าน้ำตาล ส่งผลกระทบต่อการส่งออกน้ำตาลและกระทบต่ออุตสาหกรรมภายในน้ำตาลของบราซิลจนมีการปิดโรงงานน้ำตาลทั่วประเทศกว่า 50 โรงงาน

คณะทำงานปรับโครงสร้างอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทรายของไทย ได้มีการประชุมหลายครั้ง เพื่อหาแนวทางการปรับโครงสร้างราคาน้ำตาลทรายเป็นแบบลอยตัวเสรี ระบบโควตาพิจารณาร่างพระราชบัญญัติอ้อยและน้ำตาล (ฉบับที่..) พ.ศ. ...

เมื่อเดือน ต.ค. 2559 รัฐบาลได้ประกาศการยกเลิกระบบโควตาที่กำหนด 3 โควตา โควตา "ก." คือ น้ำตาลทรายขาวที่ใช้เพื่อการบริโภคภายในประเทศ โควตา "ข." คือ น้ำตาลทรายดิบ เพื่อการส่งออกไปยังต่างประเทศ และโควตา "ค." คือ น้ำตาลทรายดิบ หรือน้ำตาลทรายขาว ที่เหลือจากการจัดสรร นำมาจำหน่ายเพื่อการบริโภคภายในประเทศ เพื่อป้องกันการขาดแคลนน้ำตาลทรายสำหรับบริโภคในประเทศ

สำหรับราคาน้ำตาลกระทรวงอุตสาหกรรมยืนยันว่า คณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย ได้มีมติประกาศลอยตัวราคาน้ำตาล ต.ค. 2560 นี้ เพื่อให้มีผลบังคับใช้พร้อมกันทั่วประเทศ 1 ธ.ค. 2560

เดือน ก.ค. 2560 ราคาน้ำตาลทรายหน้าโรงงาน อยู่ที่ 19 บาท/กิโลกรัม (กก.) เมื่อถึงมือผู้บริโภคราคาขายปลีกจะเพิ่มขึ้น 3-3.50 บาท หรือประมาณ 22-22.5 บาท/กก.

นับจากวันที่ 1 ธ.ค. 2560 ราคาน้ำตาลทรายจะลอยตัวตามราคาตลาดโลก หากช่วงไหนความต้องการของตลาดโลกสูง ราคาจะปรับขึ้นช่วงไหนที่ผลผลิตล้นตลาดเกินความต้องการ ราคาจะถูกลง เมื่อพิจารณาราคาน้ำตาลทรายช่วงปี 2550-2559 ราคาเฉลี่ยหน้าโรงงานอยู่ที่ 14-26 บาท/กก. หรือเฉลี่ยประมาณ 19 บาท ดังนั้น แม้มีการใช้ราคาลอยตัวราคาลอยตัวยังอยู่ใกล้เคียงราคาระดับเดิม คือ ราคาขายปลีกน้ำตาลทรายขาว 22 บาท/กก. และน้ำตาลทรายขาวบริสุทธิ์ 22.5 บาท/กก.

การปล่อยให้ราคาน้ำตาลลอยตัว หลายส่วนที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมอาหาร-เครื่องดื่ม ภัตตาคาร ร้านอาหาร แม้กระทั่งพ่อค้า-แม่ค้ารายเล็กๆ ที่ขายขนมหวานคงจะวิตกกังวล เพราะเมื่อราคาน้ำตาลสูงขึ้น ต้นทุนการผลิตจะสูงขึ้นทำให้ต้องปรับราคาสินค้าขึ้น

เมื่อราคาสินค้าสูงขึ้นกำลังซื้อผู้บริโภคย่อมลดลง เรื่องนี้น่าจะเป็นผลดีทางอ้อมเพราะทำให้ผู้บริโภคลดการบริโภครสหวาน เมื่อพฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนแปลงไป โดยทานหวานน้อยลง พ่อค้าแม่ค้าต้องปรับตัวโดยการเติมหวานให้น้อยลง ซึ่งจะส่งผลดีต่อสุขภาพคนไทยระยะยาว

ประเทศไทยอยู่ระหว่างการศึกษาที่จะออกกฎหมาย เก็บภาษีอาหารที่มีรสหวาน เพื่อเป็นการส่งเสริมสุขภาพแก่ประชาชน ในขณะที่หลายประเทศได้เก็บภาษีนี้แล้ว เช่น เดนมาร์ก ฝรั่งเศส ฮังการี ไอร์แลนด์ เม็กซิโก และอินเดีย ในบางรัฐ

องค์การอนามัยโลกได้กำหนดว่า การบริโภคน้ำตาลแต่ละวันไม่ควรบริโภควันละเกิน 6 ช้อนชา หรือ 24 กรัม ปริมาณนี้รวมถึงน้ำตาลที่แฝงอยู่ในอาหารที่ผ่านกระบวนการแปรรูป ซึ่งมักมองไม่เห็น แต่รับรู้ได้ในรสชาติ เช่น ซอสมะเขือเทศ ซีเรียล โยเกิร์ต น้ำอัดลม เครื่องดื่มชูกำลัง กาแฟ ชาเขียว นมเปรี้ยว น้ำผลไม้ การบริโภคน้ำตาลแฝงไม่เกินร้อยละ 10 ของปริมาณการบริโภคทั้งหมดในแต่ละวันจะช่วยลดความเสี่ยง น้ำหนักเกิน โรคอ้วน และฟันผุ

หากพิจารณาจากเกณฑ์ขององค์การอนามัยโลกและพฤติกรรมการบริโภคน้ำตาลของคนไทย น่าเป็นห่วงมาก ข้อมูลของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) พบว่า คนไทยบริโภคน้ำตาลสูงสุดถึง 20 ช้อนชา/วัน หรือมากกว่าเกณฑ์มาตรฐาน 3 เท่า ส่งผลให้คนไทยเป็นโรคไม่ติดต่อที่เรื้อรังหรือเอ็นซีดี (Non-Communicable Diseases : NCD) หรือบางครั้งนิยมพูดว่า โรคที่คุณสร้างเอง เช่น โรคอ้วนลงพุงและน้ำหนักตัวเกิน โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง

ไทยยังเป็นประเทศที่มีอัตราการเพิ่มของโรคอ้วนในเด็ก (Childhood Obesity) สูงมากสาเหตุสำคัญ คือ พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ไม่มีประโยชน์ เช่น อาหารขยะ (Junk Food) และน้ำอัดลม การบริโภคอาหารเหล่านี้ส่งผลถึงประสิทธิภาพในการเรียน สติปัญญา และคุณภาพพลเมืองในอนาคต ถือเป็นปัญหาสำคัญของทุกประเทศ

จากข้อมูลของสมาคมเบาหวานแห่งประเทศไทยทุก 6 วินาทีทั่วโลกจะมีคนเสียชีวิตด้วยโรคเบาหวาน ซึ่งเป็นโรคเรื้อรังและต้องการการรักษาอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคแทรกซ้อนที่อันตรายและมีค่าใช้จ่ายสูง เช่น โรคหัวใจ ไตวาย ปัจจุบันมีรายงานทางการแพทย์พบว่ามีเด็กป่วยเป็นโรคเบาหวานในประเทศไทยแล้ว

ปัญหาประชากรสุขภาพไม่ดี ถือเป็นปัญหาใหญ่อันดับต้นๆ ของทั่วโลก มาร์การ์เล็ต ชาน ผู้อำนวยการองค์การอนามัยโลกเคยกล่าวทำนองว่า ปัญหาสุขภาพของประชากรในแต่ละประเทศ ถือเป็นปัญหาสำคัญที่ต้องการจัดการอย่างเร่งด่วน ในแต่ละปีรัฐบาลไทยต้องใช้งบประมาณจำนวนมหาศาลเพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพ แม้บางคนอาจมองว่าการปล่อยให้ราคาน้ำตาลลอยตัว อาจทำให้ราคาสินค้าปรับตัวสูงขึ้น แต่หากถือวิกฤตเป็นโอกาสเพราะจะทำให้คนไทยลดพฤติกรรมการบริโภครสหวานซึ่งถือเป็นเรื่องที่ดี n