เอ็นพีแอล...ปัญหาของใคร

ปิยะณัฐ อรัญเกษมสุข

ตอนนี้ถ้าถามว่าเรื่องอะไรเป็นประเด็นร้อนในภาคธุรกิจ คงหนีไม่พ้นเรื่องเอ็นพีแอล เราควรมาทำความเข้าใจกันก่อนว่า เอ็นพีแอล คืออะไร

เอ็นพีแอล หรือชื่อเต็มว่า Non-Performing Loan คือ หนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ เรียกสั้นๆ ว่า "หนี้เสีย" ทุกๆ สถาบันการเงินจะคุ้นเคยกับหนี้ประเภทนี้ดี เอ็นพีแอลอยู่คู่ระบบเศรษฐกิจไทยมานาน พบมากที่สุดในปี 1997 หรือตอนวิกฤตต้มยํากุ้งที่มีเอ็นพีแอลท่วมระบบธนาคารไทย จนทำให้ภาครัฐต้องจัดตั้งบริษัทบริหารสินทรัพย์ขึ้นมาเฉพาะกิจ เพื่อรองรับการถ่ายโอนเอ็นพีแอลจากระบบธนาคาร ทำให้ธนาคารสามารถดำเนินธุรกิจต่อไปได้

ณ ปัจจุบันระบบธนาคารมีการพัฒนาความสามารถในการบริหารเอ็นพีแอลมากกว่าสมัยวิกฤตต้มยํากุ้งหลายเท่าตัว มีการจัดตั้งเกณฑ์การตั้งสำรองหนี้เสียอย่างเป็นระบบขึ้นกว่าแต่ก่อน มีระบบการจัดชั้นลูกหนี้ที่ชัดเจนและมีประสิทธิภาพ มีระบบการจัดอันดับเครดิต (Credit Rating) ที่ทันสมัยและแม่นยำ มีหลักเกณฑ์ในการรับหลักประกันสินเชื่อที่เป็นกลาง ทำให้ระบบธนาคารไทยนั้นแข็งแกร่งกว่าสมัยก่อนและมีความเป็นสากล

แล้วเอ็นพีแอลนั้นเกิดจากอะไร เอ็นพีแอล คือหนี้ที่ถูกจัดชั้นเป็นหนี้เสียเมื่อเกิดการชำระเงินต้นหรือดอ กเบี้ยล่าช้ากว่ากำหนดเกินกว่า 90 วัน แต่ความเป็นจริงธนาคารมีระบบติดตามการชำระเงินของลูกค้า ซึ่งจะมีการเตือนการชำระล่าช้าตั้งแต่เดือนแรก ทำให้ลูกค้าทราบสถานะการจัดชั้นหนี้ของตนอยู่ตลอด

การที่ผู้ประกอบการไม่สามารถชำระหนี้ตามกำหนดได้นั้นเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น การใช้เงินผิดประเภท มีการเบิกใช้เงินกู้ระยะสั้นเพื่อไปซื้อสินทรัพย์ระยะยาว ทำให้เวลาเศรษฐกิจไม่ดีหมุนเวียนเงินไม่ทัน การชำระหนี้ระยะสั้นๆ เลยกลายเป็นเรื่องที่ยากลำบาก หรือผู้ประกอบการบางรายสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนอื่นๆ เช่น ตราสารหนี้ระยะสั้น แต่นำเงินที่ได้มาไปลงทุนในสินทรัพย์ถาวร เมื่อตลาดตราสารหนี้เกิดภาวะชะลอตัว ผู้ประกอบการไม่สามารถคืนเงินแก่ผู้ลงทุนในตราสารหนี้ดังกล่าวได้ทัน ทำให้เกิดการผิดนัดชำระหนี้ และลามมาถึงหนี้ที่อยู่กับระบบธนาคารจนทำให้เป็นเอ็นพีแอลเหมือนบริษัทในตลาดหลักทรัพย์ที่เพิ่งเป็นข่าวไป

อีกเรื่องคือการสะสมสินค้าคงเหลือหรือวัตถุดิบมากเกินไป เนื่องจากการคาดคะเนว่าตลาดน่าจะโต แต่ดันไม่เป็นไปตามคาด ทำให้สินค้าคงเหลือหรือวัตถุดิบดังกล่าวค้างอยู่ในระบบ ถ้าเป็นสินค้าประเภทที่มีวันหมดอายุ เช่น อาหาร หรือสินค้าเกษตร ผู้ประกอบการอาจจะสูญเสียสินค้าคงเหลือไป และทำให้ไม่สามารถนำเงินมาชำระหนี้ที่ไปกู้ยืมมาเพื่อซื้อสินค้ามาตั้งแต่แรก

จริงๆ ถ้าเป็นเอ็นพีแอลแล้วไม่ต้องกลัว เพราะทุกอย่างย่อมมีทางออก ผู้ประกอบการสามารถหารือกับธนาคารเพื่อหาทางออกร่วมกัน เช่น การขอผ่อนผันการชำระหนี้ออกไปแบบมีกำหนดชัดเจน การขอผ่อนผันยอดชำระ ซึ่งต้องตกลงกันทั้งสองฝ่าย และต้องคำนึงถึงความเป็นไปได้และความสามารถในการชำระหนี้ของผู้ประกอบการในอนาคต หากผู้ประกอบการรายใดเผลอไปลงทุนในสินทรัพย์ถาวร เช่น ที่ดิน หรืออาคาร การขายสินทรัพย์ดังกล่าวออกไปเพื่อลดภาระหนี้เป็นทางออกที่ดูจะชัดเจนที่สุด

กับระบบเศรษฐกิจไทยนั้น ระดับเอ็นพีแอลถือเป็นตัวชี้วัดที่สำคัญตัวหนึ่ง เพราะจะบอกได้ถึงคุณภาพและสภาพของผู้ประกอบการในกลุ่มอุตสาหกรรม ยิ่งถ้ากลุ่มอุตสาหกรรมไหนมีเอ็นพีแอลสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ธนาคารย่อมระมัดระวังในการปล่อย สินเชื่อแก่กลุ่มอุตสาหกรรมนั้น และทำให้การเติบโตของกลุ่มอุตสาหกรรมนั้นเป็นไปได้อย่างยากลำบาก ดังนั้น ถ้าผู้ประกอบการรายใดที่ไปอยู่ในกลุ่มอุตสาหกรรมที่ทางธนาคารเพ่งเล็งผู้ประกอบการควรจะรีบทำการสื่อสารกับธนาคารเพื่อแสดงผลประกอบการล่าสุดให้ธนาคารสามารถสนับสนุนวงเงินสินเชื่อต่อแบบสบายใจ และผู้ประกอบการควรระมัดระวังในการใช้วงเงินสินเชื่อโดยต้องมีระเบียบวินัยในการเบิกใช้ อย่าใช้วงเงินผิดประเภท เพื่อลดโอกาสในการเกิดปัญหาการชำระหนี้ล่าช้าในอนาคต

ภาครัฐเองยังพยายามที่จะใช้ธนาคารที่เป็นรัฐวิสาหกิจเข้ามาช่วยดูแลผู้ประกอบการในส่วนที่ภาคเอกชนยังทำได้ไม่เพียงพอ และตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันภาครัฐเองได้จัดตั้งธนาคารเฉพาะกิจขึ้นหลายแห่ง เพื่อสนับสนุนภาคธุรกิจและกลุ่มอุตสาหกรรมที่เป็นกระดูกสันหลังของประเทศ แต่ถึงอย่างไร เอ็นพีแอลมีผลต่อระบบเศรษฐกิจไทย สามารถกำหนดทิศทางการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจได้ เป็นหน้าที่ของทุกภาคส่วนและผู้ประกอบการทุกรายต้องช่วยกันรักษาสมดุลของระบบไว้ เพื่อให้พวกเราทุกคนเดินหน้าต่อไปได้อย่างยั่งยืนและมั่นคง n