อี-คอมเมิร์ซปรับโลจิสติกส์ ยุคอัจฉริยะส่งด่วนถึงไว

เรื่อง | รัชนีย์ ศรีวัฒนชัย

อี-คอมเมิร์ซในต่างประเทศ ทั้งอเมซอน อาลีบาบา หรือกระทั่งเจดี ต่างใช้งบมหาศาลเดินหน้าพัฒนาระบบโลจิสติกส์ ให้มีความสมบูรณ์แบบ ชนิดแบบส่งด่วนถึงมือผู้บริโภค เพื่อแข่งขันกันสร้างความพึงพอใจสูงสุด แต่สำหรับประเทศไทยแล้ว การพัฒนาโลจิสติกส์ของอี-คอมเมิร์ซ ยังอยู่ในยุคของการเริ่มต้นเท่านั้น

วรวุฒิ อุ่นใจ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ซีโอแอล ผู้จำหน่ายสินค้าแบรนด์ออฟฟิศเมทในเครือเซ็นทรัล เปิดเผยว่า การทำธุรกิจอี-คอมเมิร์ซ หัวใจสำคัญ คือ ระบบโลจิสติกส์ ต้องพัฒนาส่งสินค้าถึงมือผู้บริโภคภายในวันเดียว เช่น เมื่อลูกค้าสั่งซื้อสินค้าทางออนไลน์ช่วงเวลาเช้า ระบบต้องเชื่อมโยงกับคลังสินค้าและต้องสามารถจัดส่งสินค้าถึงมือผู้บริโภคในช่วงเวลาบ่าย หรือเมื่อสั่งซื้อสินค้าในช่วงบ่ายผู้ซื้อสินค้าต้องได้รับสินค้าในช่วงเช้าในวันถัดไป ซึ่งในปีหน้าธุรกิจอี-คอมเมิร์ซในเครือเซ็นทรัล จะเปิดบริการในลักษณะดังกล่าว

ทั้งนี้ ซีโอแอลลงทุน 1,000 ล้านบาท ได้สร้างคลังสินค้าอัจฉริยะบนพื้นที่ 45 ไร่ ที่ จ.ฉะเชิงเทรา ขึ้นมาเฟสแรกรองรับกับธุรกิจอี-คอมเมิร์ซของกลุ่มก่อน และพร้อมขยายพื้นที่ได้ถึง 100 ไร่ โดยเป็นคลังสินค้าอัจฉริยะมีความทันสมัยที่สุดในภูมิภาคอาเซียน ซึ่งจะให้บริการทั้งโลจิสติกส์ การบริหารคลังสินค้า และบรรจุสินค้าส่งลูกค้า

"ภายในใช้ระบบกึ่งโรบอตหรือปัญญาประดิษฐ์ในการทำงาน เริ่มตั้งแต่ระบบออโตเมชั่น เมื่อลูกค้าสั่งซื้อสินค้าระบบจะทำการหยิบสินค้าภายในคลังเพื่อไปสู่การจัดส่ง นอกจากนี้ระบบของแพ็กเกจจิ้ง โรบอตจะคำนวณขนาดของกล่องและน้ำหนักให้เหมาะสมกับสินค้า โดยระบบทำการตัดกล่องอัตโนมัติด้วยเลเซอร์ ช่วยลดระยะเวลาการทำงานได้ถึง 70% และทำให้การส่งสินค้าสะดวกรวดเร็ว" วรวุฒิ กล่าว

ในส่วนธุรกิจรับ-ส่งพัสดุ การเติบโตของอี-คอมเมิร์ซ 2.4 แสนล้านบาท โดยเฉลี่ย 15-20% ส่งผลให้ธุรกิจพลอยได้รับอานิสงส์เติบโตอย่างก้าวกระโดด ไม่ว่าจะเป็น ไปรษณีย์ไทย เคอรี่ เอ็กซ์เพรส หรือกระทั่งน้องใหม่ ลาล่ามูฟ (lalamove)

วราวุธ นาถประดิษฐ์ ผู้ช่วยผู้จัดการทั่วไป บริษัท เคอรี่ เอ็กซ์เพรส กล่าวว่า ปัจจุบันธุรกิจรับ-ส่งพัสดุของแต่ละรายการส่งสินค้าถึงมือผู้บริโภคภายในหนึ่งวันยังจำกัดพื้นที่ โดยเปิดให้บริการเฉพาะพื้นที่กรุงเทพฯ เท่านั้น นอกจากนี้ความต้องการของตลาดยัง มีไม่มากนัก โดยพบว่าฐานลูกค้ากลุ่ม ผู้ประกอบการธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือเอสเอ็มอี 2-3 แสนรายของเคอรี่ หรือผู้ประกอบการอี-คอมเมิร์ซ ที่เข้ามาใช้บริการในรูปแบบดังกล่าวยังคงมีสัดส่วนไม่ถึง 1%

"ปกติลูกค้าที่เข้ามาใช้บริการส่วนใหญ่เป็นรูปแบบเน็กซ์เดย์ หรือส่งวันนี้สินค้าถึงมือผู้บริโภคพรุ่งนี้ทั่วประเทศในสัดส่วนถึง 97% สำหรับบริการจัดส่งสินค้าในระยะเวลา 2 วัน มีสัดส่วน 3% อย่างไรก็ดีบริษัทมีแนวโน้มจะพิจารณาขยายการให้บริการเน็กซ์เดย์ในตลาดต่างจังหวัดในอนาคต ซึ่งการพิจารณา จะขึ้นอยู่กับดีมานด์หรือความต้องการการจัดส่งสินค้าด้วย เนื่องจากขณะนี้ปริมาณการจัดส่งในพื้นที่กรุงเทพฯ ก็ยังมีน้อยอยู่" วราวุธ กล่าว

สำหรับการขยายพื้นที่การใช้บริการส่งพัสดุทั่วประเทศ ในปีนี้จะเปิดเพิ่มจากกว่า 300 สาขาเป็นกว่า 500 สาขา พร้อมทั้งปีหน้าลงทุนกว่า 1,000 ล้านบาท เพิ่มหน่วยรถจากเดิมที่มี 6,000 คัน รวมถึงขยายศูนย์กระจายสินค้าและคัดแยกสินค้าจากที่มีอยู่ 400 แห่ง ล่าสุดเปิดศูนย์กระจายสินค้าใหม่ที่ปทุมธานี-บางปะอิน รองรับพัสดุ 2 แสนชิ้น/วัน จากฝั่งตะวันตก และปรับปรุงศูนย์ที่บางนา รองรับพัสดุได้ถึง 5 แสนชิ้น/วัน

อย่างไรก็ดี เมื่อมองถึงค่ายยักษ์ใหญ่อี-คอมเมิร์ซในต่างประเทศ อเมซอน อาลีบาบา เจดี แล้วทั้งสามค่ายต่างลงทุนพัฒนาระบบโลจิสติกส์อัจฉริยะไปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว หรือกระทั่งการเข้าไปซื้อกิจการหรือถือหุ้นในธุรกิจโลจิส ติกส์ที่มีความเชี่ยวชาญจัดส่งสินค้าเพื่อเสริมความแข็งแกร่ง ชนิดที่ว่าเมื่อจัดส่งอาหารสดต้องไม่เน่าเสีย หรือถึงขั้นที่ว่าไอศกรีมต้องไม่ละลายกันเลยทีเดียว เพราะโลกของออนไลน์ต้องแข่งขันกันที่ของส่งถึงมืออย่างรวดเร็ว เพื่อสร้างประสบการณ์ช็อปปิ้งให้ผู้ซื้อได้มากที่สุด

ล่าสุดอาลีบาบา อี-คอมเมิร์ซ ของจีน ลงทุน 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ใน Yiguo.com ผู้ให้บริการส่งสินค้าอาหารสด เช่น ผลไม้ ผัก เนื้อสัตว์ และปลา มากกว่า 200 เมืองในประเทศจีน โดยสามารถส่งของถึงบ้านได้ในวันรุ่งขึ้น (Second-day Home Delivery) แต่ถ้าอยู่ในเมืองหลักอย่าง ปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ กว่างโจว หรือ เฉิงตู สามารถได้รับสินค้าในวันเดียวกับที่สั่งซื้อได้เลย (Same Day Delivery) เป็นต้น และในอนาคตอี-คอมเมิร์ซระดับโลกอาจถึงขั้นนำ "Internet of Things" เข้ามาใช้ ไม่ว่า จะเป็น รถบรรทุกไร้คนขับ หรือกระทั่ง โดรน

สราวุธ เล้าประเสริฐ ประธานชมรมเทคโนโลยีคลังสินค้าและระบบจัดการ กล่าวว่า การจะพัฒนาระบบ โลจิสติกส์ให้ไทย ธุรกิจต้องปรับตัว มุ่งเน้นการลงทุนด้านทางฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ โดยนำเทคโนโลยีระบบออโตเมชั่น โรโบติกส์มาใช้กับโลจิสติกส์ หัวใจสำคัญที่สุด คือ การเชื่อมกันที่บิ๊กดาต้า เพื่อการบริหารจัดการสินค้าได้รวดเร็ว จะช่วยเพื่อเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขัน

ต้องจับตาอี-คอมเมิร์ซไทย กับ การทรานส์ฟอร์มระบบโลจิสติกส์ สู่ยุคอัจฉริยะ ส่งมือถึงผู้บริโภคแบบด่วนๆ n