ความตกลง อำนวยสะดวกค้า WTO

สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา (ITD)www.itd.or.th

ความตกลงว่าด้วยการอำนวยความสะดวกทางการค้า (TradeFacilitation Agreement : TFA) ถือเป็นส่วนหนึ่งของความตกลงระหว่างประเทศภายใต้กรอบ WTO จึงมีผลผูกพันประเทศสมาชิก WTO ซึ่งรวมถึงประเทศสมาชิกอาเซียนทั้ง 10 ประเทศ

โครงสร้างของ TFA แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ

ส่วนที่หนึ่ง เป็นเนื้อหาสาระของความตกลง อาทิ ความโปร่งใสในเรื่องการเคลื่อนย้ายสินค้า การปล่อยสินค้า ค่าธรรมเนียม วิธีปฏิบัติ ซึ่งเป็นบทบัญญัติที่ขยายความข้อ 5, 8 และ 10 ของความตกลงทั่วไปว่าด้วยการค้าสินค้า (GATT)

ส่วนที่สอง เป็นบทบัญญัติว่าด้วยการปฏิบัติที่พิเศษและแตกต่าง สำหรับประเทศกำลังพัฒนาและประเทศกำลังพัฒนาน้อยที่สุด (LDCs) เพื่อให้ประเทศเหล่านี้ตัดสินใจว่าพร้อมจะปฏิบัติตามพันธกรณีที่มีอยู่ตาม TFA ในแต่ละข้อ ในช่วงเวลาใด

สำหรับ LDCs สามารถระบุบทบัญญัติที่ไม่สามารถปฏิบัติตามได้ทันที และขอความช่วยเหลือทางเทคนิคหรือทางการเงินในการปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าว

ส่วนที่สาม เกี่ยวข้องกับบทบัญญัติว่าด้วยการก่อตั้งคณะกรรมการอำนวยความสะดวกทางการค้าของ WTO และคณะกรรมการในประเทศสมาชิกที่ทำหน้าที่ด้านการอำนวยความสะดวกทางการค้า

TFA มีวัตถุประสงค์เพื่ออำนวยความสะดวกการค้าข้ามพรมแดน (Cross-border trade) ในทุกมิติ ดังนั้น TFA จึงไม่ใช่ความตกลงที่กำหนดพันธกรณีด้านศุลกากรแต่เพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานอื่นที่มีความเชื่อมโยงหรือมีอำนาจหน้าที่เกี่ยวข้องกับการค้าข้ามพรมแดน อาทิ ธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งเกี่ยวข้องกับการชำระเงิน

TFA มีผลกับประเทศสมาชิกอาเซียนในการขับเคลื่อนข้อจำกัดในการเคลื่อนย้ายสินค้าและบริการข้ามพรมแดน โดยเฉพาะ LDCs อย่าง เมียนมา กัมพูชา และ สปป.ลาว จะได้รับการช่วยเหลือด้านการเงินและด้านเทคนิคในการพัฒนาการอำนวยความสะดวกทางการค้าซึ่งเป็นประโยชน์แก่ผู้ส่งออกจากภายในประเทศและคู่ค้าต่างประเทศ

ส่วนประเทศอาเซียนอื่นต้องเร่งรัดการปฏิบัติตามพันธกรณีตามความตกลงภายในกรอบระยะเวลาที่แจ้งต่อ WTO อันถือเป็นปัจจัยขับเคลื่อนการแก้ไขข้อติดขัดและการประสานงานระหว่างหน่วยงานภายในประเทศ

เพื่อให้สินค้าและบริการสามารถเคลื่อนย้ายข้ามพรมแดนได้อย่างแท้จริง