Blockchain เทคโนโลยีเปลี่ยนโลก

ฤชุกร สิริโยธิน รองผู้ว่าการ ด้านเสถียรภาพสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย

เทคโนโลยี Blockchain เป็นเรื่องใหม่และกำลังอยู่ในความสนใจของทุกคน ทั้งในภาคการเงินและภาคส่วนต่างๆ ที่ต้องการทราบว่าเทคโนโลยีนี้จะเข้ามาทำประโยชน์ต่อการใช้ชีวิต การประกอบธุรกิจ และการทำงานของเราได้อย่างไร

ในยุคที่เทคโนโลยีมีการพัฒนาอย่างรวดเร็ว และภาคเอกชนได้เร่งพัฒนาเพื่อนำเทคโนโลยีที่เหมาะ สมมาประยุกต์ใช้กับการทำธุรกิจนั้น ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ก็ได้ตระหนักถึงความสำคัญในเรื่องดังกล่าว จึงได้มีนโยบายสำคัญเพื่อผลักดันให้ระบบสถาบันการเงินไทยและผู้ให้บริการในระบบการเงินและการชำระเงิน สามารถพัฒนาและก้าวทันประเทศชั้นนำในภูมิภาคได้อย่างทัดเทียม

นโยบายด้านแรก คือ การส่งเสริมการนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้ในการสนับสนุนการนำเทคโนโลยีมาใช้นี้ ธปท.มีกระบวนการที่เรียกว่า Regulatory Sandbox หรือกระบะทรายเพื่อการทดลอง ที่เปิดโอกาสให้สถาบันการเงิน หรือผู้ให้บริการอื่น รวมทั้ง Technology Firm สามารถส่งโครงการเข้ามาร่วมทดสอบนวัตกรรม ภายในขอบเขตจำกัด ซึ่งจะช่วยให้ทั้ง ผู้กำกับดูแลและผู้ให้บริการ ได้เรียนรู้และร่วมหารือถึงรูปแบบของบริการและความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนการดูแลและคุ้มครองผู้ใช้บริการที่เหมาะสม รวมทั้งช่วยให้สามารถนำบริการที่ใช้เทคโนโลยีใหม่ออกสู่ตลาดได้อย่างทันท่วงที ซึ่งจะเปิดโอกาสให้มีการนำเทคโนโลยีใหม่มาทดลองใช้ในการให้บริการของสถาบันการเงินได้ง่ายขึ้น โดยที่ ธปท.ยังคงสามารถทำหน้าที่ดูแลเสถียรภาพของระบบได้และไม่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนา

ขณะนี้มีธนาคารกสิกรไทย ที่บริการ Enterprise Letter of Guarantee on Blockchain ได้รับอนุญาตให้เข้าทดสอบใน Regulatory Sandbox ของ ธปท.เป็นรายแรก และเป็นครั้งแรกที่มีการนำเทคโนโลยี Blockchain มาใช้กับธุรกรรมทางการเงินในไทย

นอกจากธนาคารกสิกรไทยแล้ว ขณะนี้มีผู้นำเทคโนโลยีทางการเงินหลายรูปแบบทยอยเสนอเข้ามาให้ ธปท.พิจารณาใน Regulatory Sandbox ซึ่งถือเป็นนิมิตหมายอันดีที่สถาบันการเงินและผู้ให้บริการตื่นตัวในการนำเทคโนโลยีมาพัฒนาบริการเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการให้บริการแก่ประชาชน ตลอดจนลดต้นทุนการบริการเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันของตนเอง

เรื่องที่สอง คือ การสนับสนุนให้มีการใช้มาตรฐานกลางและการใช้ Shared Infrastructure ร่วมกันในระบบการเงินเป็นที่ทราบกันดีว่าระบบการเงินที่ดีนั้น มีรากฐานมาจากการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่ดี ตัวอย่างที่เราเห็นกันในปัจจุบัน อาทิ การพัฒนาระบบพร้อมเพย์ ที่ทำให้การโอนเงินข้ามธนาคารมีความสะดวกและลดค่าใช้จ่ายให้กับประชาชน หรือการใช้มาตรฐานกลางข้อมูลการชำระเงินที่สามารถใช้ได้กับทุกองค์กรทั้งในประเทศและ ต่างประเทศ เป็นต้น

การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน เหล่านี้ จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุนของระบบโดยรวม และเปิดโอกาสให้ผู้ให้บริการต่างๆ สามารถเข้ามาเชื่อมต่อกันได้โดยไม่มีอุปสรรค หรือที่เรียกว่า Interoperability การสนับสนุนให้สถาบันการเงินและผู้ให้บริการต่างๆ ใช้มาตรฐานกลางและใช้ Shared Infrastructure ร่วมกันในระบบการเงินนั้น เป็นเป้าหมายสำคัญประการหนึ่งของ ธปท. ขณะนี้หลายฝ่ายก็ได้ร่วมกันศึกษาและพัฒนาระบบ e-KYC หรือการระบุและพิสูจน์ตัวตนของลูกค้าผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งจะเป็นการใช้ทรัพยากรกลางร่วมกันอีกทางหนึ่ง

เรื่องที่สาม คือ การดูแลความเสี่ยงด้าน Cyber Security ความเสี่ยงด้าน Cyber Security เป็นสิ่งที่ติดตามมาพร้อมกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี เราคงได้ข่าวเรื่องระบบการเงินและสถาบันการเงินถูก Attack ในด้านนี้มากขึ้น ซึ่งนอกจากผู้ให้บริการเองต้องให้ความสำคัญแล้ว ธนาคารกลางทุกแห่งก็ได้ให้ความสำคัญ

เรื่องนี้เพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อการทำธุรกรรมทางการเงินผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์มีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น ธปท.ได้ผลักดันให้สถาบันการเงินรวมทั้งผู้ให้บริการทางการเงิน มีความสามารถในการป้องกัน ตรวจจับ และตอบสนองต่อความเสี่ยงด้าน IT และภัยคุกคามด้าน Cyber รวมทั้งมีการดำเนินงานที่ก้าวทันมาตรฐานสากล โดยพัฒนากรอบมาตรฐานและการประเมินความเข้มแข็งด้าน Cyber หรือ Cyber Resilience Assessment Framework การสร้างความร่วมมือและการแลกเปลี่ยนข้อมูลในภาคการเงิน การพัฒนาบุคลากรในด้าน Cyber Security และการให้ความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีทางการเงิน

ทั้งนี้ การป้องกันและดูแล ความเสี่ยงด้าน Cyber Security นี้ ไม่อาจจำกัดวงเฉพาะกับสถาบันการเงินเพียงอย่างเดียว เนื่องจากระบบงานต่างๆ ในภาคการเงินมีความเชื่อมโยงกันซับซ้อน มีการใช้โทรศัพท์มือถือเป็นเครื่องมือในการใช้บริการทางการเงินมากขึ้น ธปท.จึงได้ร่วมมือกับทั้งหน่วยงานกำกับดูแลและหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งธนาคารกลางในต่างประเทศ เพื่อให้มีช่องทางในการแลกเปลี่ยนข้อมูลความรู้ และประสบการณ์ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการรับมือต่อภัยคุกคามด้าน Cyber

แนวนโยบายทั้ง 3 เรื่องดังกล่าวข้างต้น จะช่วยสนับสนุนให้สถาบันการเงินไทยสามารถพัฒนาได้อย่างยั่งยืน โดยการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีใหม่อย่างเต็มที่ ขณะเดียวกันก็ไม่ละเลยการป้องกันความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง เพราะความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีเหมือน "เหรียญสองด้าน" ด้านหนึ่งเป็นโอกาสในการยกระดับประสิทธิภาพการให้บริการด้วยต้นทุนที่ต่ำลง แต่อีกด้านก็จะเป็นความท้าทายที่ธุรกิจจะต้องปรับตัวอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพื่อให้ประเทศไทยก้าวสู่ยุค Thailand 4.0 ตามทิศทางที่วางไว้ n