10 ครูศิลป์ของแผ่นดิน

[email protected]

ในช่วงสุดสัปดาห์นี้มีการจัดงาน "ครบรอบ 25 ปี ความสัมพันธ์อาเซียน-อินเดีย : ASEAN-India Expo and Forum" โดยหน่วยงานภาครัฐหลายแห่งได้เข้ามามีส่วนร่วมในด้านต่างๆ รวมถึงศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (องค์การมหาชน) หรือ SACICT ได้แสดงศักยภาพงานหัตถกรรมไทยด้วยเช่นกัน ภายใต้แนวคิด "SACICT Hall of Fame 2017"

ภายในงานได้จัดแสดงผลิตภัณฑ์หัตถกรรมอันทรงคุณค่าจากครูศิลป์ของแผ่นดินปี 2560 จำนวน 10 ท่าน นำเสนอแนวทางการสืบสานงานหัตถกรรมไทยในฐานะมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ ในกิจกรรมภายใต้กรอบความร่วมมือ ASEAN-India โชว์ผลงานหัตถกรรมไทยสู่สายตาประเทศสมาชิกอาเซียนและอินเดีย บนพื้นที่ขนาด 24 ตร.ม. พร้อมส่งเสริมสนับสนุนงานหัตถกรรมไทยให้เป็นที่รู้จักและยอมรับทั้งในและต่างประเทศ ขยายผลสู่ความร่วมมือด้านอื่นๆ ต่อไป ระหว่างวันที่ 2-5 ส.ค. 2560 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์

โดยงานหัตถศิลป์ที่สร้างสรรค์จากการสั่งสมประสบการณ์ ความรู้ความชำนาญในงานศิลปหัตถกรรมพื้นบ้านที่สืบทอดภูมิปัญญาจากบรรพบุรุษ จากรุ่นสู่รุ่น นับเป็นหนึ่งในสมบัติของชาติ ผู้สร้างสรรค์งานหัตถศิลป์อย่างทุ่มเทและมุ่งหวังสืบสานให้งานหัตถศิลป์ยังคงอยู่คู่คนไทยตราบนานเท่านาน จึงสมควรได้รับการยกย่องเชิดชูในฐานะ "ครูศิลป์ของแผ่นดิน" มรดกทางวัฒนธรรมที่คนไทยภาคภูมิใจ

สำหรับครูศิลป์ของแผ่นดินประจำปี 2560 ในปีนี้ได้คัดเลือกจำนวน 10 ท่าน จากทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทย ได้แก่ แวฮามิ วานิ งานหัตถกรรม "ว่าวเบอร์อามัส" ว่าวพื้นถิ่นจากชายแดนใต้ที่แสดงความเชื่อ ภูมิปัญญา ทักษะ ฝีมือและวัฒนธรรมของชาวมลายู จำปี ธรรมศิริ งานหัตถกรรมผ้าทอลาวครั่ง ความรู้และทักษะการทอผ้าที่ถ่ายทอดจากบรรพบุรุษ จากลายผ้าโบราณแบบลาวครั่งพร้อมคิดทอลายผ้าในลักษณะของ "สมองสั่งลาย หัวใจสั่งทอ" คงลายโบราณและลายที่คิดประยุกต์ขึ้นใหม่ ปราณีต วรวงสานนท์ งานหัตถกรรมผ้าทอไท-ยวน (สีคิ้ว) สะท้อนมรดกภูมิปัญญาที่สะท้อนถึงอัตลักษณ์ที่บ่งบอกถึงวิถีชีวิตของชาวไทยวนตั้งแต่เกิดจนตาย สมคิด หลาวทอง งานปักโบราณ (ชุดโขน-ละคร) แม่ครูผู้มีทักษะการปักชุดโขน/ละครแบบโบราณดั้งเดิมที่วิจิตรงดงาม กับความมุ่งมั่นที่จะอนุรักษ์รูปแบบงานของช่างปักแบบโบราณมิให้สูญหาย

กุศล เรณุนันท์ ณ อยุธยา งานหัตถกรรมแทงใบลาน ในอดีตจะใช้ตกแต่ง เขียนชื่อผู้ตายลงไปในใบลาน ใช้ในพระราชพิธีศพ นิยมใช้ในสำนักพระราชวัง ปัจจุบันนำมาต่อยอด นำการแทงใบลานมาทำเป็นรูปภาพต่างๆ เพื่อรักษาให้การแทงใบลานยังคงอยู่ จ.ส.อ.ดร.ทวี บูรณเขตต์ งานปั้น-หล่อพระพุทธรูป ผู้สร้างสรรค์งานหัตถศิลป์การปั้น-หล่อ "พระพุทธชินราช" ที่ได้รับการยอมรับทั้งประเทศว่ามีความงดงามมาก หนึ่งในบุคคลผู้สืบทอดงานหัตถกรรมเชิงพุทธศิลป์ด้วยการอุทิศตนเป็นผู้อนุรักษ์ถ่ายทอดเทคนิคภูมิปัญญาการหล่อปั้นพระพุทธรูปให้คงอยู่ สูดิน ดอเลาะ งานหัตถกรรมกลองบานอ ปราชญ์ชาวบ้านแห่ง 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ผู้ซึ่งได้รับการยอมรับว่าเป็นบุคคลที่มีฝีมือทักษะ เชี่ยวชาญในภูมิปัญญาการทำกลองบานอที่ใกล้จะสูญหาย

สุนา ศรีบุตรโคตร งานหัตถกรรมผ้าขิดไหม ผู้สืบทอดภูมิปัญญาการทออนุรักษ์ฟื้นฟูลายโบราณที่ใกล้จะสูญหาย รวมถึงความมุ่งมั่นในการถ่ายทอดภูมิปัญญาการทอผ้าขิดแก่คนในชุมชน และคนรุ่นใหม่เพื่อให้ผู้คนตระหนักถึงคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่นต่อไป ใจคำ ตาปัญโญ หรือ "อุ้ยใจคำ" งานหัตถกรรมของเล่นไม้ล้านนา (ของเล่นโบราณ) ประดิษฐ์เป็นของเล่น ได้รับการถ่ายทอดได้เรียนรู้จากคุณปู่ในการทำของเล่นพื้นบ้านที่อุ้ยใจคำริเริ่มรื้อฟื้นการประดิษฐ์ของเล่นในท้องถิ่นล้านนาอย่างจริงจังเน้นการใช้วัสดุธรรมชาติที่หาได้ในท้องถิ่น บ่างข่าง (ลูกข่าง) กังหันลมจักสานรูปสัตว์ นกหวีดจากไม้ไผ่ ออมสินจากกะลามะพร้าว

และ กริ้ม สินธุรัตน์ งานหัตถกรรมผ้าทอเกาะยอ มีทักษะฝีมือ มีความรู้ความเชี่ยวชาญด้านการทอผ้า และคิดลายผ้าที่เป็นเอกลักษณ์ของเกาะยอ ตั้งโรงทอผ้าเป็นของตัวเอง สอนศิลปะการทอผ้าแก่ชาวบ้านและลูกหลาน ตั้งแต่ พ.ศ. 2516 จนปัจจุบัน แม้วัยจะล่วงเลย มาถึง 93 ปีแล้ว อยู่ในงานทอผ้ามาถึง 73 ปี ยังคงทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษากลุ่ม ทอผ้า อีกทั้งทำหน้าที่ถ่ายทอดความรู้แก่ผู้สนใจทั่วไปอย่างไม่คิดจะ หยุด ที่พร้อมถ่ายทอดงานหัตถกรรมจากครูศิลป์ไทยไปยังเวทีอาเซียนและอินเดีย