ลอยตัวหรืออุ้มก๊าซ

ลอยตัวราคาก๊าซแอลพีจีครั้งแรกในประวัติศาสตร์ก๊าซไทย แค่เดือนแรกก็ออกไปทางอุ้มมากกว่าจะลอยตามจริงเสียแล้ว เมื่อราคาขายปลีกก๊าซที่จะประกาศเดือนละครั้ง ผลการประชุมคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน หรือ กบง. ออกมากำหนดให้ราคาขายปลีกก๊าซแอลพีจีหรือก๊าซหุงต้มเดือน ส.ค.ที่กิโลกรัมละ 20.49 บาท เท่ากับราคาที่ตรึงไว้ก่อนที่จะลอยตัว แม้ราคาแก๊สในตลาดโลกจะปรับขึ้นไปเป็นตันละ 85 ดอลลาร์สหรัฐ

จากราคาขายปลีกแอลพีจีที่ประกาศเดือน ส.ค. ทาง กบง.คาดจะต้องใช้เงินจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง เข้าไปชดเชยแอลพีจีกิโลกรัมละ 2.63-2.75 บาท ทำให้กองทุนน้ำมันฯ จากที่มีรายจ่ายสุทธิเดือนละ 40 ล้านบาท จะต้องจ่ายเพิ่มเป็นเดือนละ 511 ล้านบาท หรือจ่ายเพิ่มอีกเดือนละกว่า 470 ล้านบาท โดยต้นเดือน ก.ค. กองทุนน้ำมันฯ มีเงินสะสมอยู่ที่ 3.94 หมื่นล้านบาท แบ่งเป็นบัญชีเงินสำรองของแอลพีจี 6,367 ล้านบาท และบัญชีเงินสำรองของน้ำมันสำเร็จรูป 3.3 หมื่นล้านบาท

เมื่อเป็นเช่นเบื้องต้นหลังปิดสิ้นเดือน ส.ค. เงินกองทุนน้ำมันฯ ในส่วนของก๊าซแอลพีจีจะลดจาก 6,367 ล้านบาท เหลือกว่า 5,890 ล้านบาท และหากหลักคิดการกำหนดราคาขายปลีกก๊าซแอลพีจียังมีแนวคิดที่จะจ่ายชดเชยต่อไป ในอนาคตเงินก๊าซแอลพีจีในกองทุนน้ำมันฯ คงจะต้องหมดลง หรืออาจจะต้องมากินเงินของน้ำมันสำเร็จรูปที่ยังมีกว่า 3 หมื่นล้านบาท โดยเฉพาะหากเศรษฐกิจยังอยู่ในภาวะชะลอตัวซบเซาหรือซึมๆ ก็จะยิ่งทำให้ฝ่ายบริหารหรือรัฐบาลยิ่งต้องช่วยเหลือประชาชน ไม่มีใครกล้าปล่อยให้ราคาขายปลีกก๊าซหุงต้มปรับสูงขึ้นไปจริงตามราคาตลาดโลก ซ้ำเติมปัญหาปากท้องประชาชน

หากหลักคิดลอยตัวก๊าซแอลพีจีเป็นเช่นนี้ คงเดาได้ไม่ยากว่าเงินกองทุนน้ำมันฯ ในส่วนของบัญชีแอลพีจีคงจะรับมือไปได้อีกไม่กี่เดือน และถ้าโชคร้ายราคาน้ำมันโลกปรับตัวขึ้นไปแกว่งตัวในราคาสูงเหมือนที่เคยเกิดขึ้นมาแล้ว รวมทั้งยังมีการลอยตัวแบบอุ้มราคาก๊าซแอลพีจีต่อไป การบิดเบือนดังกล่าวก็จะทำให้ปัญหาเดิมๆ กลับมาอย่างแน่นอนตามกลไกราคา ซึ่งพวกภาคขนส่งผู้ใช้รถยนต์จะต้องหนีเชื้อเพลิงราคาแพงอย่างน้ำมันหันมาติดก๊าซแอลพีจีในภาคขนส่งเพิ่มขึ้นอย่างมาก นอกจากนี้จะมีการลักลอบนำก๊าซออกไปขายประเทศเพื่อนบ้านที่ไม่ได้อุ้มราคาก๊าซแอลพีจีเหมือนไทย

ปัญหาของการใช้ก๊าซเดิมๆ ตั้งแต่เริ่มในยุคโชติช่วงชัชวาลที่ประเทศไทยพบแหล่งก๊าซในทะเลเมื่อประมาณปี 2526 เมื่อมีการผลิตมากและต้องส่งออกกว่าครึ่งของที่ผลิตได้ ก็มีการเชิญชวนให้ภาคส่วนต่างๆ เช่น ภาคขนส่ง มาใช้ก๊าซเป็นเชื้อเพลิงในรถยนต์ ยิ่งช่วงที่ราคาน้ำมันสวิงขึ้นไปราคาสูงถึงบาร์เรลละกว่า 100 ดอลลาร์ ช่วงนั้นภาคขนส่งยิ่งเปลี่ยนมาใช้ก๊าซแอลพีจีที่รัฐตรึงราคาจำนวนมาก ผลการบิดเบือนดังกล่าวทำให้ไทยต้องกลายมาเป็นผู้นำเข้าก๊าซ กลายเป็นเงื่อนตายที่ผูกคอรัฐบาลมาหลายสิบปี และสามารถคลี่คลายปัญหาได้เมื่อราคาน้ำมันลงมาแกว่งตัวในระดับต่ำเหลือบาร์เรลละ 30 ดอลลาร์เมื่อปีก่อน

ดังนั้น ถ้ารัฐบาลไม่ปรับหลักคิดในการลอยตัวก๊าซแอลพีจีให้ราคาสะท้อนความจริง หากราคาแอลพีจีโลกขึ้นก็ต้องปรับราคาขายปลีกในประเทศขึ้นบ้าง เพื่อให้ผู้ใช้ประหยัดใช้อย่างมีประสิทธิภาพ ถ้ารัฐเลือกบิดเบือน สุดท้ายวิกฤตก๊าซก็จะกลับมาซ้ำเติมเป็นหนี้ก้อนโตที่ยากจะแก้ไขแล้วจะหาว่าไม่เตือน n